- •Мазмұны
- •Практикалық жұмыстарды орындау реті мен мазмұны
- •Практикалық жұмыс №1 тіршілік әрекетінің қауіпсіздігі бойынша нормативтік құжаттарды зерттеу
- •2.6 Еқсж стандарттары
- •2.7 Тқсж стандарттары
- •2.8 Құрылыс нормалары және ережелері (қНжЕ) және құрылыс нормалары (қн)
- •2.9 Қауіпсіздікережелері
- •2.10 Өндірістік санитария нормалары
- •2.11 Қауіпсіздік техникасы бойынша инструкция
- •3. Есепке қойылатын талаптар
- •Практикалық жұмыс №2 Қондырғылардың жұмыс істеу сенімділігін және өндірістік жарақаттардың анализі.
- •Өздігінен жұмыс істеуге арналған есептер
- •Практикалық жұмыс №3 Электр жүйесінің кауіпсіздік параметрлері
- •1.1. Адам ағзасына электр тоғының әсері
- •1.2. Ағзаның жалпы электр кедергісі
- •Еденнің кедергі мәндері, Ом
- •Әртүрлі кернеу желісіндегі аяқ киім кедергісінің мәндері, Ом
- •8. Электр жарақаты кезінде алғашқы көмек көрсету:
- •Практикалық жұмыс №4 Рентген сәулесінен қорғау экранын есептеу және дозиметр жұмысын зерттеу
- •Си жүйесіндегі терминдердің атауы, белгіленуі және анықтамасы.
- •Жүйеден тыс өлшем бірліктер анықтамасы, белгіленуі және олардың арасындағы қатынастар
- •Практикалық жұмыс №5 Ғимараттан адамдарды эвакуациялау
- •Эвакуациялық шығу және жолдар
- •Жеке бөлмелерден және ғимараттардан толықтай адамдарды эвакуациялау уақыты
- •7. Эвакуациялық жолдар дегеніміз не?
- •8. Қордағы шығарылатын жерлер дегеніміз не?
- •9. Квазистационарлы деген терминге түсініктеме бер?
- •10. Эвакуациялаудың қауіпсіздік шарты қандай өрнекпен анықталады?
- •Практикалық жұмысы №6
- •Жеке қорғау құралдарының классификациясы
- •Практикалық жұмыс №7 Найзағайдан қорғауды есептеу
- •1 Км2жербетіне 1 жылданайзағайтүсуініңорташасаны
- •Бір стреженді найзағайдың түсуінен қорғау аймағын есептеу
- •Екістержендінайзағайдыңтүсуіненқорғауаймағынесептеу
- •Көп еселі стерженді найзағайдың түсуінен қорғау аймағы
- •Біртростынайзағайдыңтүсуіненқорғауаймағынесептеу
- •Есептеу мысалы
- •Практикалық жұмыс №8 Радиоактивті және химиялық улану ошағы болған аймақтардың шекаралары мен құрылымын анықтау
- •Химиялық улану кезіндегі улану ошақтарының шекаралары мен құрылымын анықтау
- •5. Уланған аймақтың әртүрлі нүктелеріндегі радиация деңгейін есептеу нұсқалары
- •Практикалық жұмыс №9 Нысананың төтенше жағдайлар кезіндегі тұрақтылығын бағалау
- •Соққы толқынының әсеріне цехтің тұрақтылығын бағалау және ядролық жарылыстың жарықтық сәулелену есебі үшін нұсқалар
- •Практикалық жұмыс №10 Еңбек шартын өндірістік ортаның зиянды және қауіпті факторлары, жұмыс орындарын тексеру кезіндегі еңбек процесінің ауырлығы мен күрделілігі бойынша бағалануы.
- •Радиациялық жағдайды бағалау.
Практикалық жұмыс №2 Қондырғылардың жұмыс істеу сенімділігін және өндірістік жарақаттардың анализі.
Жұмыстың мақсаты: Сәтсіз оқиғаларды талдау. Қондырғылардың сенімді жұмыс жасауын анықтау.
Сабақтың жоспары:
- негізгі теориялық сұрақтарды қайталау
- тақырып бойынша берілген есептерді және мысалдарды шешу
- жиілік пен ауырлық коэффициентін анықтау
- сәтсіз оқиғалардың болмау ықтималдығы және т.б.
- өзіндік жұмыстарды орындау
Теориялық бөлім
Өндірістегі сәтсіз оқиға дегеніміз - өндірістік қауіпті факторлардың әсерінен жұмысшымен болған оқиға. Сәтсіз оқиғалар топтық ауыр және өндірістік оқиғалары болып екіге бөлінеді.
Қауіпті өндірістік факторлар деп адам денсаулығының күрт нашарлауына немесе жарақат алуына алып келетін өндірістік факторлар.
Зиянды өндірістік фактор деп жұмысшылардың жұмыс істеу қабілетін төмендедетін және кәсіби сырқатқа әкелетін өндірістік фактор.
Жарақат Кж жиілік коэффициентімен және жарақат ауырлығының коэффициентімен Кт сипатталады:
Кж = 1000 N/Ж, Кт =Д/N,
Мұндағы N –таңдалған уақыт аралығындағы болған сәтсіз оқиғалар саны;
Ч – осы уақыт аралығындағы орташа жұмысшылар;
Д – жұмысқа қабілетті болған күндердің қосындысы.
Сәтсіз оқиғалар:
Pm
(t) =
e-λt,
(m = 0,1,2….) (1.2)
Мұнда λ – уақыт бірлігіндегі сәтсіз жағдайлардың орташа мәні.
Сәтсіз жағдайлар ықтималдығы болмаған жағдайдағы, яғни (m=0) болғанда
P0 (t) =e-λt (1.3)
Кем дегенде сәтсіз жағдайлардың ықтималдығы келесідей анықталады.
Pn
(t) = 1 -
e-λt (1.4)
Жарақат - қоршаған ортадағы түрлі факторлар әсерінен болуы, мүшелерінің немесе ұлпаларының анатомиялық бүтіндігінің бұзылуы.
Тоқтап жұмыс істейтін қондырғы формуласы:
Pn,l = P`n (t) Pl (1.5)
Тоқтаусыз жұмыс істейтін қондырғы формуласы
P = (N/…n/)/N/ (1.6)
Бақылау сұрақтары
1. Жарақат дегеніміз не?
2. Сәтсіз жағдай дегеніміз не?
3. Жарақаттану немен сипатталады, формулалар келтір Кж , Кт?
4. Қандай формуламен Pm (t), P0 (t), Pn (t), P1 (t) табылады?
5. Тоқтаусыз жұмыс істейтін қондырғы формуласы?
6. Тоқтап жұмыс істейтін қондырғы формуласы?
7. Қауіпті өндірістік факторлар?
8. Зиянды өндірістік факторлар?
Глоссарий
Жарақат - сыртқы ортанының әсерінен адам ағзасының немесе ұлпасының анотомиялық тұтастығы мен физиологиялық қызметінің бұзылуы.
Жарақат қауіпсіздігі - жұмысшылардың жарақат алуын тужеу және еңбек қорғаудың бекіткени нормативті құқықтық актілеріне сәйкес жұмыс орындарының еңбек қауіпсіздік талаптары
Жарақат— адамның кенет туындаған сыртқы әсерлерден ағзалары мен бұлшық еттерді физиологиялық қызметінің немесе анатомиялық толыққандылығының бұзылуы. Жарақат қауіпсіздігі— жұмыс орындарының еңбекті қорғау бойынша нормативті құқықтық актілермен бекітілген және жұмысшылардың жарақат алу мүмкіндіктерін есепке алмайтын еңбек қауіпсіздік шарттарына сай келуі.
Өндірістік жарақат–өндірістегі апаттық жағдай орын алу нәтижесінде жұмысшы немесе қызметкердің денсаулығының бұзылуы.
Өндірістегі келеңсіз жағдай— өндірістік үрдіске қатысушы жұмысшылар немесе өзге де тұлғалардың бірі жарақаттар алған кезде, оның ішінде өзге тұлғалар тарпынан да жарақат алынған кездегі жағдай.
Еңбекке қабілетсіздік— сырқат немес келеңсіз жағдай әсерінен адамның еңбекке қабілеттілігін жоғалтуы.
Қалыпты еңбек шарты — жұмыс орындары шикізатпен, материалдармен, жұмыс жасап тұрған жабдықтармен, арнайы құрал-жабдықтармен және қорғаныс құралдарымен толықтай қамтамасыз етілген кездегі еңбек шарты.
Өндірістік қауіпсіздікті қамтамасыз ету— өмірге, денсаулыққа, дамдардың мүлкіне және де қоршаған табиғи ортаға қаіупті өнжірістік апаттарды азайту немесе ескертулер жүргізу бойынша практикалық шаралар мен профилактикалық шешімдер қабылдаудағы жүйелі жұмыстар.
Сызбалар, тапсырмалар, ахуалдар
Есеп 1.1. Өндірісте Ж адам жұмыс жасайды. Жыл бойына N сәтсіз оқиғалар болды, жұмысқа жарамсыз күндер саны Д күндерді құрады. Сәтсіз жағдайлар жиелік коэффициентін Кж және сәтсіз жағдайлар ауырлық коэффициентін Кт табу керек, t уақыт аралығында болған m сәтсіз жағдайлардың ықтималдығын Рm (t) табу, сәтсіз жағдайлар болмау ықтималдығын Р0 (t), кем дегенде n сітсіз жағдайлар ықтималдығын Рn(t), бір ғана сітсіз жағдай пайда болу ықтималдығын P1 (t) табу. Бір жылда 288 жұмыс күні бар.
Есеп №1
Берілгені: Шешімі:
Ж=
12532 Кч
=
= 6,2
N=78
Д
= 727 Кт
=
m
= n = 3 λ =
Т
= 24 Pm
(t) =
e-λt
=
Табу
керек: Кж,
Рn
(t)
= 1-
=
Кт,
λ ,Рm(t),
1-
Рo(t), Рn (t),
Р1
(t) P0
(t)
= e-
P1
(t) = 1 – e-λt=1-0,0015=0.998
Нұсқаның реті |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
Ж |
3521 |
700 |
12532 |
1520 |
7800 |
N |
32 |
20 |
78 |
27 |
105 |
Д |
210 |
156 |
727 |
274 |
1294 |
m=n |
3 |
3 |
3 |
3 |
3 |
T |
24 |
24 |
24 |
24 |
24 |
Жауаптар
Нұсқаның реті |
Кж |
Кт |
Λ |
Pm(t) |
P0(t) |
Pn(t) |
P1(t) |
1 |
9,1 |
6,56 |
0,111 |
0,220 |
0,07000 |
0,500 |
0,9300 |
2 |
28,6 |
7,80 |
0,069 |
0,144 |
0,19100 |
0,231 |
0,8090 |
3 |
6,2 |
9,32 |
0,271 |
0,069 |
0,00150 |
0,957 |
0,9985 |
4 |
17,8 |
10,15 |
0,094 |
0,200 |
0,10480 |
0,392 |
0,8952 |
5 |
13,5 |
12,32 |
0,365 |
0,018 |
0,00016 |
0,350 |
0,9998 |
Есеп 1.2. 1.1-есебін пайдала отырып, 1жылға тең t уақыт аралығындағы сәтсіз жағдайлар жиелік ықтималдығын Кж табу; келесі j жыл Кж (t) , ықтималдық тығыздығы f0 (t) және fk (t): математикалық күтім М0 және Мk; дисперсия Д0 и Дk және орташа квадраттық ауытқу σ0 және σk (k=n-1).
есеп №2
Берілгені: Шешімі:
Ж=12532
λ*=
N=78
Кч
=
Д
= 727 Кч
(t)=
m
= n = 3 f0
(t)=
Т
= 1год fk(t)
=
J=4
года Д0
=
Табу
керек: λ, Кч,
Дk
=
Кч(t),Р0
, Рn
,Д0,
Mk2
=
Дk
, М0
,Мк
,б0,
M0
=
бк
. б0
=
бк
=
