2.7 Тқсж стандарттары

ТҚСЖ табиғи ресурстарды сақтауға, қалпына келтіруге және тиімді пайдалануға бағытталған өзара байланысты стандарттар комплексінен тұрады.

ТҚСЖ құрылысы:

ТҚСЖ МССТы 17 класқа ие және келесі комплекстерге бөлінеді:

17.0 – ұйымдастыру – әдістемелік стандарттары

17.1 – гидросфера

17.2 – атмосфера

17.3 – жер қойнауы

17.4 – топырақ

17.5 – жер

17.6 – флора

17.7 – фауна

17.8 – ландшафттар

Стандарттар топтамасы 1.2–кестеде келтірілген.

1.2. кесте

Классификациялық топтама коды	Классификациялық топтама стандарттарының аталуы
0	Негізгі жағдайлар
1	Терминдер, классификация.
2	Сапасы, қалдықтар параметрлері
3	Табиғатты құқықтық қорғау
4	Табиғи орта күйінің параметрлерін анықтау әдістері
5	Бақылау құралдарына талаптар
6	Аппараттарға қойылатын талаптар
7	Басқалары

ТҚСЖстандарттарынбелгілеудіңтөмендегідейқұрылымыбекітілген:

ГОСТ X X X XXX XX

соңғы екі сан жылды белгілейді

топтамадағы реттік нөмір

топтама коды (1.2 –кесте бойынша)

комплекс

класс (17)

индекс (МССТ)

Стандартты белгілеу мысалы: «Табиғатты қорғау. Жер. Рекультивация үшін бұзылған жерлердің классификациясы».

МССТ 17.5.1.02 – 78.

2.8 Құрылыс нормалары және ережелері (қНжЕ) және құрылыс нормалары (қн)

Стдент ҚнжЕ және ҚН-мен танысқан кезде оның бір бөлігі ғимарат қондырғыларының талабын, қауіпсіздіктің қорғау құралдарын және өндірістік санитарияны реттейтінін игеруі керек.

Мысалы:

• ҚнжЕ 11-4-79 «Шынайы және жасанды жарықтандыру. Жобалау нормалары»;

• ҚнжЕ 2.0.02.-85 «Ғимараттарменқұрылыстардыөрткеқарсыжобалаунормалары»;

• ҚнжЕ 111-12-71 «Шудан қорғау»;

• ҚН 305-77 «Ғимараттармен құрылыстарды найзағайдан қорғау қондырғылары және жобалау бойынша нұсқаулар».

2.9 Қауіпсіздікережелері

Студент қауіпсіздік ережелерінің құрылысымен танысады, олардың мазмұның, яғни, негізінен, ережелер жарақаттардан қорғау бойынша ұйымдық және техникалық шараларға ие екенін меңгереді.

Халық шаруашылығының барлық саласындағы объектілер мен кәсіпорындарды эксплуатациялау, құрылыс және жобалау кезіндегі сала аралық қауіпсіздік ережелерін студент айыра білуі керек, мысалы:

- «Электрқондырғыларын қондыру ережелері»

- «Жүк көтергіш крандарды қондыру ережелері және қауіпсіздік эксплуатациясы»;

және кәсіпорының тек қана бір саласына таралатын салалық қауіпсіздік ережелері. Мысалы:

- «Домна өндірісіндегі қауіпсіздік ережелері»

- «Прокат өндірісіндегі қауіпсіздік ережелері».

2.10 Өндірістік санитария нормалары

Студент ҚН 245-71 мазмұны және құрылысымен танысады. «Өнеркәсіп орнын жобалаудың санитарлық нормалары» кәсіптік аурулардан сақтау талаптарын санитарлық нормалар реттейтінін түсіндіреді.