Volwassenheid:

Afbakening:

• Poging tot fase-indeling: Niet echt duidelijk wanneer de volwassenheid start.  Subjectieve beleving.

  • Jongvolwassenheid: (tussen 18/20-35 jaar): relationeel en professioneel vaste bindingen aangaan.  gekenmerkt door redelijk veel vrijheid, veel keuzes en weinig verantwoordelijkheid.

  • Midden volwassenheid (tussen 30-55 jaar): volledig geëngageerd in de gemaakte keuzes.  Vb. Gekozen voor een bepaalde job of relatie  Je gaat hier voor, huisje tuintje, kindje  Drukke periode.

  • Laatvolwassenheid (tussen 50-65 jaar): routine, activiteiten in werk en gezin lopen op hun einde.  Alles is normaal,…

  • Oudere volwassenheid (>60 jaar): nieuw verworven vrijheid, pensioen.  Gekenmerkt door plotse vrijheid,.. ( kinderen uit huis, op pensioen)  Deze periode maakt veel mensen onzeker,..  Opnieuw beginnen invullen van vrijetijd , wie ben ik? Wat moet ik doen met mijn vrijetijd?..  Senioren.

Lichamelijke ontwikkeling en psychisch welbevinden:

Climacterium en menopauze:

• Climacterium = overgangsleeftijd bij vrouwen.  geen moment opnamen  Maar een periode.  5 jaar voor en na de menopauze.

• Fasen:

  • Pre menopauze (± 5 jaar).

  • Menopauze.

  • Postmenopauze .

• Menopauze = moment van laatste menstruatie.

  • Gemiddeld rond 51 jaar (spreiding van 5-10 jaar).

  • O.i.v. hormonale veranderingen.

• Symptomen pre menopauze – menopauze:

  • Onregelmatige cyclus/geen cyclus.

  • Warmteaanvallen.

  • Hartkloppingen.

  • Hoofdpijn.

  • Duizeligheid.

  • Onvruchtbaar.

  • Concentratieproblemen.

  • Slaapproblemen.

  • …

• Symptomen postmenopauze:

  • Typische symptomen van menopauze nemen af.

  • Huid dunner en droger.

  • Masculinisering. ( Mannelijke haar groei)

  • Borsten slapper.

  • Verzakking van inwendige organen.

  • Urine-incontinentie.

  • Osteoporose. ( calcium afnamen, botontkalking)

Een mannelijke climacterium?:

• Minder bruuske daling mannelijke hormonen:

  • Langer vruchtbaar.

  • Minder ‘typische’ periode dan bij vrouwen.

• Andropauze:

• Ongeveer 20% van de mannen.

• Sterke daling van testosteronspiegel: 

  • Symptomen (indien aanwezig) vergelijkbaar met die van vrouwen.

  • Daling libido en potentie.

  • Geleidelijke botontkalking.

• Penopauze:

  • Psychisch (meestal tijdelijk) fenomeen:

    • O.i.v. spanningen en beperktere coping.

      • Werk gerelateerd.

      • Relatie gerelateerd.

      • Verbonden aan het ouder worden.

      • …

 Stijging psychische spanningen  daling potentie.

Psychologische reacties op het climacterium:

• Bij vrouwen: veel verschillende reacties:

  • Het ‘wegen’ van de ongemakken.

  • Bij kinderloosheid: onvervulde wens.

  • Bevrijding vs. gevoel ‘op-en-top’ vrouw te zijn voorbij.

• Bij mannen: veel verschillende reacties:

  • Moeite met ervaren verminderde potentie.

  • Symptomen van andropauze kunnen leiden tot penopauze.

  • Verwachtingen bijstellen: anders leren genieten.

  • Midlifecrisis.

Cognitieve ontwikkeling:

• Piaget: formeel-operationeel denken = hoogste vorm van cognitief functioneren.

• Nadien wel nog kwalitatieve ontwikkelingen mogelijk.

 ‘Postformeel’ denken.

Postformeel denken:

• 4 kenmerken:

1. Realiteit betrokken:

• Adolescenten: redeneren om te redeneren, uitwerken theoretische constructies en ideaalbeelden.

• Volwassenen: pragmatischer denken, denken als instrument om problemen op te lossen.

2. Relativerend:

• Adolescenten: zwart-wit denken (cf. fanatieke overtuigingen).

• Volwassenen: genuanceerder, toleranter, flexibel.

 = Overgang van dualistisch naar relativistisch denken.

 Vooral bij hoger opgeleiden.

3. Persoonlijk geïntegreerd:

• Toenemende ervaring  eigen inzichten en technieken  loskomen van ingestudeerde schema’s  persoonlijke stijl.

• Geheel van herhaaldelijk getoetste kennis door de jaren heen, die doeltreffend wordt ingezet.

4. Creatief:

• Problemen niet alleen oplossen maar ook nieuwe problemen ontdekken.

“Het formuleren van een probleem is dikwijls essentiëler dan het vinden van een oplossing” (Einstein).

• Neerwaartse spiraal:

  • Verwerven deskundigheid  bloei creativiteit via nieuwe ontdekkingen (+/- 25 à 30 jaar)  routine en daling creativiteit (+/- 40 jaar).

Evolutie van intellectuele vermogens:

• Vroegere visie:

  • Deficit-model voor de intelligentie-ontwikkeling:

    • Intelligentieklim in kinderjaren en adolescentie, daling vanaf 20 jaar.

    • Volwassenen van 60 à 65 jaar nog nauwelijks niveau van kleinkinderen van 10 à 15 jaar.

• De feitelijke evolutie:

  • Ongelijke evolutie van verschillende dimensies van intelligentie:

    • Gekristalliseerde intelligentie groeit door ver na midden volwassenheid (daling vanaf 70/75 jaar).

    • Vloeiende intelligentie daalt vanaf midden volwassenheid.

  • Informatieverwerking: vanaf 50-60 jaar  geleidelijke daling geheugencapaciteit en snelheid van intellectuele prestaties.

Sociale en persoonlijkheidsontwikkeling:

Sociale ontwikkeling: