De instincten worden ‘vervuld’ door 3 processen:

1. ID of ES

2. EGO of ICH

3. Superego of über-ich

 Van de ES (kijken hoe de verschillende bevredigen komen) ontwikkelt het ICH ( cognitieve functies ) Vanuit ICH ontwikkelt als ÜBER- ICH.

• Es/Id:

aangeboren, driftmatig, energie ontladen,bevrediging van de primitieve driften (bv.honger, seks, agressie). Doel is zoveel mogelijk lust en zo weinig mogelijk spanning= genotsprincipe

• Ich/Ego:

rationele deel van persoonlijkheid. Buffer/ compromis tussen wereld en id. Cognitief gemedieerd uitstellen van bevrediging. Realiteitsprincipe:instinctieve energie in toom houden ter bevordering van veiligheid en integratie

• Über-ich/Superego:

controlerende/moraliserende instantie, gewetensfunctie,

geïnternaliseerde culturele beperkingen op de uitleving van de driften: wat mag niet (bewustzijn) en wat mag wel (ideaal ego).

Vb. baby is volledig ES ( heeft weinig cognitieve functies) , een baby zal willen dat zijn

willen direct bevredigd te worden  Heeft honger en wilt direct eten krijgen.

 Vanuit het ES ontwikkelt een kind het ICH  Koek op tafel nemen en opeten.

 Vanuit het ICH  ÜBER-ICH  Ouders geven aan wat mag & niet mag, vragen of het een koekje mag nemen of niet.

• Fixatie: Gedrag dat in een eerdere ontwikkelingsfase is blijven steken als gevolg van een onopgelost conflict.

 Fasen in psychoseksuele ontwikkeling:

• Een aantal fasen die kinderen doorlopen waarin genot, of bevrediging steeds meer gericht is op een andere biologische functie en een ander deel van het lichaam.

geeft een visie op wat er werkelijk gebeurt.

 Driften koppelen aan een bepaald lichaamsdeel waar ze bevrediging nodig hebben.

• Orale fase (0– 1,6 jaar) 

• Anaal-sadistische fase (1,6 – 3 jaar)

• Fallische fase (3 – 5 à 6 jaar)

• Latentiefase (6 – 11 jaar)

• Genitale fase (11 - ... jaar)

1. De orale fase (0 – 1,6 jaar):

• Mondzone staat centraal

• Zuigen aan moederborst, op vingertjes, op objecten

• Levensdrift(zuigen) en destructiedrift (bijten)

• Bevrediging en indrukken opdoen  Wereld leren kennen door alles in hun mond te steken.

• Alles word in het mondje gestoken.

• Blijven steken  Symptomen in oudere leeftijd  Anorexia/ Boulimie

2. De anaal-sadistische fase (1,6 – 3 jaar):

- Lustbeleving : anus  Periode waar het kindje leert op het potje gaan.

- Uitdrukkingsmiddel :

• loslaten ( volgzaamheid tonen door op het potje te gaan)

• ophouden (protest  Leren Neen zeggen door hun stoelgang op te houden.)  De NEEN –fase.

- Controle van kind op omgeving:

• fysisch ( letterlijk niet op het potje te gaan) en psychisch ( neen-fase)

- Ontwikkeling van “Ich”  Realiteitszin ontwikkeling  rekening houden met de realiteit.

 Dat men blijft vasthangen aan protest of volgzaamheid  Koppige mensen of mensen die over zich laten lopen.

3. De fallische fase (3 – 5 à 6 jaar):

- Lustbeleving: geslachtsorgaan  Beseffen dat jongens & meisjes er anders uitzien.  Beseffen nog niet dat het vaststaat.

- Kind ontdekt verschil tussen seksen:

• hebben of niet (meer) hebben van fallus

• Jongens: castratieangst

• Meisjes: penisnijd

 Oedipusconflict:

• Jongens: bezitten van moeder  vader = bewonderen, rivaal  identificatie met gevreesde vader aanvaarding van wetten en normen ( overnemen van de vader)  ontstaan Über-Ich  Gaan met mama trouwen, zijn verliefd op mama  Willen alle liefde mama voor zichzelf.  Vader staat in de weg om alle liefde van de mama te krijgen.

• Meisjes: verliefd op vader  moeder = model en rivaal identificatie met moeder  ontstaan Über-Ich

(Elektracomplex: Jung)

4. De latentiefase (6 – 11 jaar) :

- Rust  De driften gaan zich niet koppelen aan een bepaald lichaamsdeel  Preutsheid.  Kusje geven = VIES.  Zijn hier niet mee bezig  Zijn meer bezig met het ontwikkelen van andere vaardigheden  Willen leren.

- Innerlijke verwerking van de seksuele beleving:

• ontwikkeling van tederheid

- Gerichtheid op socio-culturele aspecten,

- nieuwsgierigheid (wat mag, wat mag niet)?  Houden zich enorm vast aan de regels.