13.1.3: Eigenwaarde: hoe kinderen een beeld van zichzelf ontwikkelen:

• Zelfbeeld: heeft te maken met cognitie, wat je denkt over jezelf.

• Eigenwaarde: meer gedifferentieerd  In het begin meer positief over zichzelf  Ik kan ook goed lezen, ik kan ook goed tekenen  Later wel gelukkig over zichzelf, maar ik kan niet zo goed voetballen maar wel goed tekenen.

• Groei & afname van de eigenwaarde:

 Over het algemeen groeit de eigenwaarde van de meeste kinderen in de schooltijd, met een kortstondige terugval rond hun 12^de.

 Hoewel er waarschijnlijk verschillende reden voor die terugval zijn, lijkt hij vooral het gevolg van de overstap naar een andere school die meestal rond deze leeftijd plaatsvindt, leerlingen die de school verlaten en aan het voorgezet onderwijs beginnen, hebben minder eigenwaarde. Daarna neemt hun eigenwaarde geleidelijk weer toe.  Self-fufilling propecy.

 Kinderen die chronisch weinig eigenwaarde bezitten, krijgen het zwaar , onder andere omdat ze verstrikt raken in een cyclus van mislukkingen die steeds moeilijker te doorbreken is. Vb. Daan een leerling met chronisch gebrek aan eigenwaarde, heeft binnenkort een belangrijk proefwerk. Omdat hij weinig eigenwaarde heeft, verwacht hij dat hij er niet veel van terecht zal brengen. Daardoor is hij zenuwachtig, zo zenuwachtig dat hij zich niet goed kan concentreren en het leren niet goed gaat. Bovendien besluit hij om niet al te veel te leren; dat is zonde van de tijd als hij zijn proefwerk toch gaat verpesten.  Uiteindelijk leiden Daans zenuwen en zijn gebrek aan inzet natuurlijk tot het verwachte resultaat: Hij maakt het proefwerk slecht.  Deze mislukkeling die Daans verwachtingen bevestigt, versterkt zijn lage eigenwaarde e de cyclus van mislukkingen zet zich voort.

 Daar tegenover staat dat leerlingen met een sterk gevoel van eigenwaarde een positievere weg bewandelen en vanzelf in een cyclus terechtkomen van succes.  Hogere verwachtingen leiden tot grotere inspanningen en minder angst, waardoor de kans op succes groter wordt.  Dat helpt dan weer hun sterkte gevoel van eigenwaarde te bevestigen waarmee de cyclus begon.

• Hoe ontwikkelen kinderen een beeld van zichzelf?:

• Eigenwaarde= De algemene en specifieke positieve en negatieve manier waarop kinderen tegen zichzelf aankijken (emotioneel).  Is de waardering voor het eigen ik, met alle positieve en negatieve kenmerken en competenties die we daarmee associëren.

• Steeds meer gedifferentieerd.

• Ontstaan van zelfbeeld en eigenwaarde? :

• Vergelijken met anderen (zie eerder).

• Vergelijken met normen van de maatschappij.

• Vergelijken met innerlijke maatstaven.

• Vergelijken met normen van de maatschappij.

• Vergelijken met innerlijke maatstaven.

 bv. 7/10

• Doorheen de levensloop:

• Vergelijken met normen  Maatstaaf van de maatschappij.  Waar ze dag dagelijks mee geconfronteerd word. Vb. Mega mindy  Vergelijken met haar of ze ook dapper zijn of niet.

• Innerlijke maatstaven. Vb. 7/10 op een toetst  Een gaat dit goed vinden een ander gaat dit slecht vinden omdat ze een 9/10 had verwacht. ( gevormd door andere in je omgeving).

E igenwaarde.

12 j Leeftijd.

 Geleidelijke stijging  Dip rond de leeftijd van 12 jaar. ( overstap basis – middelbaar)  Grote in de basisschool , kleintje in de middelbaar.

• Chronisch laag/hoog:

  • Cyclus van mislukking/succes.

  • Invloed van omgeving: Opvoedingsstijl:

    • Autoritatief.  Veel warmte en liefde geven maar wel streng zijn , dit mag wel en dit mag niet  Kinderen voelen zich heel goed over zichzelf.

    • Autoritair.  Geven veel minder warmte, en zijn heel strikt en geven veel regels.  Kinderen voelen zich wat minder goed over zichzelf.

    • Toegeeflijk.  Les a fair  Je zal zelf wel weten wat mag en niet mag  Veel liefde, maar geen duidelijke afspraken.  Onrealistisch hoog gevoel van gevoel over zichzelf.

• Etnische afkomst & eigenwaarde:

  • Cultuurverschillen?:

    • Eerder onderzoek: minderheidsgroepen hebben lager gevoel van eigenwaarde

    • Recenter onderzoek: Identificatie met groep + kans op macht- en statusverschillen te verminderen: hogere eigenwaarde.

 Wat zou er gebeuren met je eigenwaarde als je tot een minderheidsgroep behoorde waarvan de leden voortdurend het slachtoffer ware van vooroordelen en discriminatie?  Ze gingen er van uit dat leden van allochtonen groepen minder eigenwaarde hadden dan leden van autochtonen groepen.

 De sociale- identiteitstheorie: biedt een verklaring voor het complexe verband tussen gevoel van eigenwaarde en bewustzijn van de minderheidsgroep. Volgens deze theorie zullen leden van een minderheidsgroep de negatieve beeldvorming van een meerderheidsgroep alleen accepteren als ze het idee hebben dat er weinig kans is om de machts- en statusverschillen tussen de groepen te veranderen.  Als leden van een minderheidsgroep denken dat er iets aan de vooroordelen en de discriminatie gedaan kan worden en als ze er de maatschappij en niet zichzelf de schuld van geven, is er waarschijnlijk weinig verschil tussen de eigenwaarde van leden van de meerderheids- en van minderheidsgroepen.

 Nu de groepstrots en het etnisch bewustzijn van de leden van minderheidsgroepen toenemen, worden de verschillen in eigenwaarde tussen leden van verschillende etnische groepen kleiner.  Deze tendens wordt ondersteund door een groeiend besef van het belang van gelijkheidsbeginsel.