3.2.7: Kunnen genen de omgeving beïnvloeden:

1. Actieve genotype- omgevingseffecten:

 Situatie waarin een kind zich richt op de aspecten van zijn omgeving die het best aansluiten op zijn genetisch bepaalde capaciteiten.

 Zichzelf richten op aspecten in omgeving die het meest aansluiten bij de genetisch bepaalde capaciteiten.

 Dat gebeurt wanneer iemand met een genotype opzoek gaat naar een omgeving dat bij hem past.

 Goed kunnen zingen  Zangschool, zanggroep

 Een omgeving zoeken waar je genen goed naar buiten kan komen.

2. Passieve genotype – omgevingseffecten:

 Situatie waarin de genen van de ouders worden geassocieerd met de omgeving waarin een kind opgroeit.

 Genen van ouders worden geassocieerd met de omgeving waarin kinderen opgroeien.

 Je gaat niet zelf de omgeving maken , maar je ouders.  De ouders bepalen de omgeving dat best bij hun past, en zo doorgeven aan hun kinderen  Dansende ouders  Geven het door aan kinderen door hen vaak mee te nemen naar dans. _ Nathalie thuis

3. Evocatieve genotype- omgevingseffecten:

 Situatie waarin de genen van een kind een specifiek type omgeving oproept.

 Situaties waarin de genen van een kind een specifieke omgeving (reactie) oproepen.

 Het uitlokken van een omgeving.

 Baby geboren met een verhoogde kans om heel afhankelijk te zijn.

 Zeer onzeker, weent heel veel  Baby creëert dat de ouders steeds voor het kind springen  Het karaktereigenschap komt hier door ontwikkeling.

3.3: Prenatale groei en verandering:

 Duur van de zwangerschap = 40 weken  gerekend vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie.

2weken 38weken.

Begin laatste menstruatie. Bevruchting Geboorte.

3.3.2: De stadia van de prenatale periode: Het begin van de ontwikkeling:

• Het germinale stadium: Bevruchting tot 2 weken:

Conceptie

Eicel Zaadcel

0.14 mm 0.06 mm

46 chromosomen zygote.

 Zygote deel zich gestaag ( na 1week al in 100-150 cellen) & neemt in complexiteit toe.

 eerste 5 dagen: bevruchte ei verplaatst zich van eileider naar de baarmoeder ( uterus).

 Tussen dag 6 & dag 9: Innesteling van bevrucht ei in de wand van uterus.

 Germinaal stadium : Het eerste & kortste stadium van de prenatale periode dat plaats vindt tijdens de eerste 2 weken na de conceptie.

 Placenta: een doorgeef luik tussen de moeder & de foetus waardoor voeding & zuurstof via de navelstreng wordt geleverd.

 Deling van de zygote  Steeds meer specialistisch ( ‘ morula’) Cel tros

• Sommige cellen vormen een beschermende laag rond massa.

• Andere cellen vormen placenta & navelstreng.

• Placenta  Voeding, zuurstof & afvalstoffen.

• Het embryonale stadium: 2- tot 8 weken:

 De periode van 2 tot 8 weken na de bevruchting waarin grote veranderingen plaatsvinden in de belangrijkste organen & de fundamentele anatomie.

 Fase met grote verandering in de belangrijkste organen & fundamentele anatomie.

 Embryo met 3 kiembladen:

• Ectoderm: Huid , haar, tanden, zintuigen, hersenen & ruggenmerg.  De buitenste laag van het embryo.

• Mesoderm: Spieren, botten, bloed & bloedsomloop.  Ligt tussen het endoderm & het ectoderm in.

• Endoderm: O.a. spijsverteringsstelsel, lever, alvleesklier & ademhalingsstelsel.  De binnenste laag. Alvleesklier & het ademhalingsstelsel.

• Snelle ontwikkeling :

- 3 weken: 4 mm

- 8 weken: 3 cm, beginnende ‘menselijke’ vorm

- 4e week: hart begint te kloppen, longen beginnen te ontwikkelen

- 7e week: vorming geslachtsorganen (testosteron)  Voor de 7^de week is iedereen een MEISJE.

• Het foetale stadium: 8 weken tot de geboorte:

• Foetale stadium  Het stadium van prenatale ontwikkeling dat rond 8 weken na de conceptie begint & eindigt bij de geboorte.

• Foetus  Een ontwikkeld kind van 8 weken na de conceptie tot de geboorte.

• Verdere rijping & differentiatie van organen.

• Organen beginnen te werken & raken op elkaar afgestemd.

• Foetaal gedrag ontwikkelt zich:

 Beweging voelbaar voor moeder rond 4 maanden.

 Omdraaien, hik, duimzuigen, ogen openen & sluiten,..

 Auditieve discriminatie. ( kunnen horen  Kunnen rustig worden van muziek, onderscheid maken uit verschillende zaken.)

 Sterke lengtegroei in de 4^e tot 6^e maand.

 In de 8^e tot 24^e week na de conceptie worden hormonen vrijgegeven die leiden tot de toenemende differentiatie van mannelijke & vrouwelijke foetussen. Bij jongens worden bijvoorbeeld grote hoeveelheden androgenen aangemaakt die van invloed zijn op de omvang van hersencellen & de groei van neurale verbindingen.  Dit kan leiden tot verschillen in mannelijke & vrouwelijke hersenstructuren & zelfs tot latere variaties in geslacht gerelateerd gedrag.

 sterke toename in gewicht in 7^e – 9^e maand.

 Verandering in lichaamsproporties.

• Grootte hoofd.

 Sommige organen pas rijp na de geboorte.  de hersenen, geslachtsorganen, spijsverteringssysteem, sluitpieren.

 Spannende tijden:

• Eerste 12 weken  15 à 20% kans op miskraam , erna risico < 1%

• Meestal door genetische afwijkingen.

 Test je kennis: (examen)

 Welke van de onderstaande stellingen is fout?