3. Polityka gospodarcza

Polityka gospodarcza

• polityka strukturalna (mikroekonomiczna)

• polityka makroekonomiczna (fiskalna i pieniężna)

• inne rodzaje polityk gospodarczych (np. ekologiczna)

Polityka strukturalna (mikroekonomiczna)

pobudzanie przez organy państwa zmian struktury gospodarki w celu zapewnienia wysokiego tempa wzrostu i podnoszenia konkurencyjności międzynarodowej poprzez mechanizmy rynkowe.

(zarówno za pomocą regulacji, jak i zasobów)

Polityka makroekonomiczna

1. polityka fiskalna – decyzje wszelkich władz publicznych dotyczące podatków i wydatków publicznych

2. polityka pieniężna (monetarna) – decyzje władz publicznych dotyczące ilości pieniądza w gospodarce

W przypadku makroekonomii interesuje więc nas podział na:

1. władzę fiskalną – określamy ją słowem „rząd”, prowadzi politykę fiskalną

2. władzę monetarną (pieniężną) – określamy ją „bank centralny”, prowadzi politykę pieniężną

Naczelnym zadaniem polityki makroekonomicznej jest utrzymanie stabilności gospodarki.

Cele polityki makroekonomicznej

1. wzrost gospodarczy (zwiększenie realnego PKB)

2. pełne zatrudnienie (czyli optymalnie małe bezrobocie)

3. stabilność budżetu (unikanie nierównowagi budżetowej w średnim i długim okresie)

4. stabilność wewnętrzna (utrzymanie stabilnego poziomu cen)

5. stabilność zewnętrzna (utrzymanie równowagi bilansu płatniczego i stabilnego kursu walutowego)

Należy również pamiętać o:

1. ekologii (ochronie środowiska naturalnego przed degradacją)

2. sprawiedliwości (sprawiedliwy podziału dochodu narodowego)

Uwaga: makroekonomia zajmuje się nie tylko polityką makroekonomiczną, zajmuje się również polityką strukturalną. Jednak zajmuje się nią badając jej wpływ na zachowanie całej gospodarki. Natomiast mikroekonomia bada, jak ta polityka wpływa na zachowania poszczególnych podmiotów gospodarczych.

Popyt globalny

Ogólna suma pieniędzy, jaką ludzie chcą wydać na dobra i usługi w gospodarce jako całości. Inaczej można to nazwać planowanymi globalnymi (całkowitymi) wydatkami w gospodarce. Inaczej: zapotrzebowanie na dobra i usługi zgłaszane przez podmioty w danej gospodarce.

Podaż globalna

Zdolności produkcyjne danej gospodarki warunkowane przez ilość siły roboczej, kapitału i poziom technologii (w tym także strukturę gospodarki, system społeczno-gospodarczy, instytucje itd.)

Politykę gospodarczą można również podzielić na

• politykę propodażową – mającą na celu zwiększyć możliwości produkcyjne gospodarki (jej efekty ujawniają się głównie w długim okresie),

• politykę propopytową – mającą na celu zwiększyć popyt globalny i przez to produkcję w k (jej efekty ujawniają się głównie w krótkim okresie, natomiast dyskusyjne jest, czy ma ona skutki w długim okresie)

4. Mierzenie pkb

Y = C + I + G + X

Y – produkcja, czyli PKB

C – konsumpcja – wydatki gospodarstw domowych

I – inwestycje – wydatki przedsiębiorstw

Zasób kapitału – całkowita, fizyczna ilość kapitału w gospodarce.

Inwestycje – strumień nowego kapitału w ciągu danego okresu.

Amortyzacja – ubytek, zużycie zasobu kapitału.

Inwestycje netto = inwestycje brutto – amortyzacja

Uwaga!

Termin „inwestycje” w makroekonomii oznacza coś innego, niż w przedmiotach związanych z finansami. W szczególności tzw. inwestycje portfelowe (portfolio), czyli zakup akcji lub udziałów jednego przedsiębiorstwa przez inny podmiot, nie wchodzą w zakres tego pojęcia stosowany w makroekonomii. Jest to zrozumiałe – takie wydarzenie nie kreuje nowych mocy wytwórczych, czyli nie zwiększa kapitału w gospodarce.

G – Zakupy państwowe – wydatki rządu na produkty i usługi.

Uwaga: to tylko część wydatków państwa, gdyż państwo wypłaca płatności transferowe (np. zasiłki dla bezrobotnych) oraz odsetki od długu publicznego.

Płatności transferowe (=transfery)

Wypłaty, które nie wiążą się z dostarczeniem w zamian (czyli wytwarzaniem) jakichkolwiek dóbr czy usług (np. emerytury, zasiłki dla bezrobotnych, subsydia dla przedsiębiorstw). Służą redystrybucji już istniejących dochodów i siły nabywczej.

(JD)

Eksport – towary dostarczone za granicę.

Import – towary otrzymane zza granicy.

Uwaga: część z towarów eksportowanych, nie została wyprodukowana w kraju, a importowana i następnie „reeksportowana”. Np. części i podzespoły w różnych urządzeniach czy samochodach. W skutek tego w niektórych krajach wartość eksportu może być większa od wartości PKB.

X – Eksport netto = saldo bilansu handlowego (może ono mieć nadwyżkę lub deficyt)

Struktura wydatków w USA (1995, udział w PKB):

• konsumpcja 68%

• inwestycje 15%

• zakupy rządowe 18,5%

• eksport netto – 1,5%