- •Мұнда r-тұрақты қысымды және темреатурада 1к өзгергендегі 1 кг идеал газды сипаттайтын, газ тұрақтысы.
- •1.1.3 Газдардың қоспалары
- •1.3.3 Термодинамиканың екінші заңының мәні және энтропия термиялық п.Ә.К. Формуласынан мынаны табамыз
- •Идеал газдардың термодинамикалық процестері
- •1.4.1 Изахоралық процесс
- •1.4.2 Изобарлық процесс
- •Изобарлы процестің жұмысы
- •1.4.3 Изотермиялық процесс
- •1.4.4 Адиабаталық процесс.
- •1.4.5 Политроптық процесс
- •1.4.5.1 Политроп процесінің жылусыйымдылығы және оның полтроптық көрсеткішке n тәуелділігі.
- •1.5 Нақты газдардағы және булардағы термодинамикалық процестер
- •1.5.1 Нақты газдардың қасиеттері.
- •1.5.2 Нақты газдардың теңдеулері.
- •1.5.3.1 Судың және су буының нагізгі параметрлері
- •1.5.3.2 P,V; t,s және h,s диаграммаларындағы булану процестер.
- •1.5.3.3 Су буының күйінің өзгеру процестері және оларды p,V; t,s; және h,s – диаграммаларында бейнелеу.
- •1.6.1 Ағын үшін термодинамиканың бірінші заңының теңдеуі және оны талдау.
- •Жылуалмастырушы аппарат. Жылуды сұйық немесе газ тәріздес ыстық ортадан басқа ортаға беретін құрылығы.
- •1.6. Тарылған соплодағы идеал газдардың ағыны
- •1.6.5 Газдар мен булардың нақты процестері
- •1.6.6Газдар мен буларды дроссельдеу (кедергілеу)
- •1.7 Компрессорлардағы термодинамаикалық процестер және поршенді іштен жану қозғалтқыштарының термодинамикалық циклдері.
- •1.7.1 Бір сатылы компрессор және оның термодинамикалық процестері
- •1.7.2 Көп сатылы сығу
- •1.8 Газтурбиналы және букүштілі қондырғылардың термодинамикалық циклдері.
- •1.8.1 Газтурбиналы қондырғылардың термодинамикалық циклдері.
- •1.8.1.1 Тұрақты қысымда жылу берілетін гтқ-ның циклы.
- •1.8.1.2 Тұрақты көлемде жылу берілетін гтқ-ның циклы.
- •1.8.2 Бу турбиналы қондырғылар циклдері
- •1.9 Тоңазытқыш қондырғылардың циклдері
- •1.9.1 Ауалы тоңазытқыш қондырғының принципиалдық схемасы және циклы.
- •1.9.2 Булы компрессорлы тоңазытқыш қондырғысының принципиалдық схемасы және циклы.
- •2.1. Жылу өткізгіштік
- •2.1.1. Негізгі түеніктемелер мен анықтамалар.
- •2.1.2. Тұрақты режімдегі жылу өткізгіштік.
- •2.1.2.1. Температуралық өріс, температура градиенті, жылу ағын және фурье заңы
- •2.1.2.2 Жылу өткізгіштіктің дифференциалдық теңдеуі және бірмағыналыстық шарттары
- •2.1.2.3 Тұрақты режімдегі жазық және цилиндрлі қабырғалардың жылу өткізгіштігі
- •2.2. Конвективті жылу алмасу
- •2.2.1. Ньютон-рихман теңдеуі және конвективті жылу алмасудың жылу беру коэфициенті.
- •Сұйықтықтың қозғалыс режімін рейнольдс саны арқылы анықтайды.
- •2.2.2 Ұқсастық теория негіздері
- •2.2.2.2 Ұқсастық критерийлері (сандары)
- •2.2.2.4Конвективті жылу алмасудың негізгі ұқсастық критерийяларының теңдеулері
- •2.3.2 Сұйықтын еріп және еріксіз қозғалыс кезіндегі жылу алмасуы
- •2.4.1 Жазық қабырғаның жылу өткізгіштігі
- •2.4.2Цилиндрлі қабырға арқылы жылу беріліс.
- •2.4.3 Қырлы қабырға арқылы жылу беріліс.
- •2.5.1Жылу берілісті қарқындылату
- •2.5.2 Жылулық оқшаулау
- •2.5.3 Тұрақсыз режимдегі жылуөткізгіштің негізгі жағдайлары.
- •2.6. Жылу алмасу аппараттарын жылулық есептеудің негіздері
- •2.6.1 Жылу алмасу аппараттарының түрлері
- •2.4.2 Жылуалмастырушы аппараттарды жылулық есептеудің негізгі жағдайлары
- •2.4.3 Орта температуралық арын
2.3.2 Сұйықтын еріп және еріксіз қозғалыс кезіндегі жылу алмасуы
сұйық құбырда турбуленттілік қозғалыста болған кезде (rесd>104), егер l/d>50 болғанда орта жылу беру коэффициенттін анықтау үшін м.а. михеев мына теңдеуді қолдануды усынады
=0,021
rесd0,8рrқd0,43
(рrс/
рrқ
)0,25 (2.3.10)
ауа үшін (pr =0,7), бұл формула былай ықшамдылады:
=0,018 rеcd0,8 (2.3.11)
температураны анықтау үшін, ағынның орта температурасын, ал құбырдың өлшемін анықтауда оның диаметрін d қабылдайды
(2.3.10) және (2.3.11) формулалары мына шамалдарда қолданылады:
rеcd=1*104 …5*106 және рrс=0,6…2500.
құбырдың
өлшемі l/d<50
болса, жылу беру коэффициенті жоғары
болады, онда (2.3.10) және (2.3.11) формуладағы
α
мәнін
орта тузету коэффициентке
көбейту
керек, ал оның мәні кестеде келтірілген.
егер құбыр ішінде ламинарлық қозғалыс орныққан болса, орта жылу беру коэффициентін анықтау үшін михеев м.а. мына формуланы ұсынады
=0,15
rеcd0,33рrcd0,43
(рrc/
рrқ
)0,25 (2.3.12)
суйықтын тұтқырлық ағыны ламинарлық режімге сәйкес, еркін конвекция болмайды. бұл режімде құбыр қабырғасында жылудың берілуі, жылу өткізгіштік қасиеттімен беріледі. егер gr pr>8*105 – болса тұтқырлы - гравитациалы режім болады.сұйықтың еріксіз қозғалуы, еркін конвекциалы қозғалысымен бірге өтсе – гравитациалы режімде болғаны.
михеев м.а. гравитациалы режім үшін, құбырдағы жылу беру коэффициентін анықтау үшін мына формуланы ұсынады
=0,15 rесд0,33рrсд0,43 grс0,1 (рrс/ рrқ )0,25 (2.3.13)
ауа үшін бұл формула төмендегіше болады
=0,13
rесд0,33
grс0,1 (2.3.14)
(2.3.10) … (2.3.14) теңдеулермен нуссельт саны және сонымен орта жылу беру коэффициенті анықталады
=
* λ/d
әдебиеттер:
2.4.1 Жазық қабырғаның жылу өткізгіштігі
бір ортадан (ыстық) екінші ортаға салқын, бір немесе көп қабатты кез келген қабырғалар пішімі арқылы жылудың берілуін, жылу беріліс деп атайды.
жылу беріліс - өте ыстық суйықтықтың қабырғаларға берілуінен, қабырғаның жылу өткізгіштігінен және қабырғалардан салқын ортаға берілуінен тұрады.
жазық бір қабатты қабырға арқылы жылу берілісті (2.3 – сурет) қарастырамыз
2.3- сурет
суретте қабырға қалыңдығы д және қабырғаның жылу өткізгіштік коэффициенті л, бір келкі жазық қабырға көрсетілген. қабырғаның бір жағында ыстық орта тс1 температурада, екінші жағында тс2 температуралы салқын орта бар. қабырға бетінің температурасы белгісіз олар тқ1 және тқ2 әріптермен белгіленген. жылу беру коэффициенттерінің қосынды мәндері, ыстық жағында б1, ал салқын жағында б2–ге тең.
берілген шартқа байланысты жазық қабырға арқылы сұйықтықтың ыстық температурадан салқын температурада берілуіндегі меншікті жылу ағынын q және қабырға бетінің температурадаларын табу керек тқ1 тқ2
бірінші буын – жылу конвекция бойынша ыстық жылу көзінен қабырғаға берілгендігі меншікті жылу ағынының тығыздығы ньютон-рихман теңдеуімен анықталады
q=б1 (tс1-тқ1), (2.3.1)
мұндағы б1 ыстық сұйықтан қабырғаға жылу беру коэффициенті, барлық жылу алмасудың түрлерін есепке алатын.
екнші буын – қабырға арқылы жылу өткізу, бұл жағдайда жылу ағынының тығыздығы фурье теңдеуімен анықталады
q=
(тқ1-тқ2). (2.3.2)
үшінші буын – жылуды конвекция арқылы қабырғаның екінші бетінен салқын сұйыққа беру. бұл жағдайда жылу ағынының тығыздығы ньютон-рихман формуласымен анықталады.
q= б2 (тқ2 –тс2) (2.4.3)
(2.4.1), (2.4.2), (2.4.3) теңдеулерінен температуралық арындар анықталады.
тс1-тқ1=q/б1
тқ1-тқ2=q*д/л (2.4.4)
тқ2-тс2=q/б2
осылардың бәрін қосып толық температуралық арынды аламыз.
тс1-тс2=q(1/б1+д/л+1/б2), (2.4.5)
осыдан жылу ағынының мәнін анықтаймыз
q=
(тс1-тс2)=к(тс1-тс2)=тс1-тс2/r. (2.4.6)
жылу беріліс коэффициенттің мәні төмендегіше
к= (2.4.7)
жылу беріліс коэффициентінің кері шамасы, жылу берілістің толық термиялық кедергісі деп аталады. (2.4.7) теңдеуінен бұл шама мынаған тең:
к=1/к=1/б1+д/л+1/б2 , (2.4.8)
мұндағы rб1=1/б1 – ыстық жылу көзі, жағынан жылу берудің жеке термиялық кедергісі;
rл=д/л - қабырғаның жеке жылу өткізгіштік термиялық кедергісі.
rл2
=
1/
- салқын жылу тасымалдау жағындағы жылу
берудің жеке термиялық кедергісі.
(2.4.6) теңдеуі бір қабатты жазық қабырғаның жылу беріліс теңдеуі болып септеледі.
жылу беріліс коэффициенті к жылу берілістің қарқындылығын сипаттайды, вт/(м2 к)
к-ны
анықтау үшін
және
алдын ала табу керек, себебі олар
конвекциялы және сәулелі жылу алмасуды
ескереді.
тқ1 және тқ2 температуралары (2.3.4) теңдеуінен q-ды табқаннан кейін анықталады.
көп
қабатты қабырға
,
,
...
- n қабаттардың қалындықтарынан
,
...
-
n қабырғалардың жылу өткізгіштік
коэффициентерінен тұрады. бұл кезде
меншікті жылу ағынның тығыздығы мынаған
тең.
=
k (тс1-тс2)
=
,
(2.4.9)
мұндағы r – жылу берілістің жалпы термиялық кедергісі ол мынаған тең
(2.4.10)
