Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
перевод ахмет мубарак.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
40 Кб
Скачать
☆

3. Мемлекетаралық ұйымдар және биоэтикалық мәселелерді шешуші құқықтық нормалар

ЮНЕСКО-да биоэтика бойынша екі бөлім жұмыс істейді – мемлекеаралық және үкіметаралық. Европа советінде бұнымен биоэтиканы басқаратын комитет жүргізеді. Биоэтика бойынша жұмыс тобы ВОЗ шегіндеде қызыметін атқарады.

Жалпы адамның геномы және адам құқықтары бойынша декларациа (ЮНЕСКО1997)

Жалпы адамның геномы және адам құқықтары бойынша декларациа (ЮНЕСКО2005)

Биологиа мен медецинаның дамуына байланысты адамның құқықтары мен құндылықтарын қорғау бойынша заңды міндеттеме конвенциа. Адам мен биомедецина құқықтары бойынша конвенциасы (Европа Советі 1997) және бұған қоса адамды клондау, биомедециналық зерттеулер жүргізу бойынша тыйымдар.

Мемлекеттер арасында жоғары орыне алатын құжаттардың бірі ол мемлекетаралық медециналық ұйымның Хельсиндік декларациасы (1964, ақырғы редакциасы 2000) «адамның қатысуымен жүретін ғылыми медециналық зерттеулерді жүргізудің этикалық принциптері»

Көптеген құқықтық мемлекеттерде ықпал етуші ұлттық комитеттер немесе комиссиалар.олар биоэтикаға байланысты аса ауыр мәселерді шешу бойынша оз саяси шешімдерін ұсынады.

Қазіргі замандағы биологианың мәселесі

Дәріс 16

Тақырып: биорганикалық химианың, жасушалы және молекулярлы, биохимианың жетістіктері

Жоспар

Молекулярлы биологианың дамуы

Биохимианың даму тарихы

Биохимианың әдістері

Молекулярлы биологианың дамуы

Молекулярлы биологиа – өмірдің пайда болуын жасуша деңгейінде зерттейді жасушасы жоқ құрылымдарда (рибосомалар және т.б) вирустарда, жасушаларда және т.б. молекулярлы биологианың мақсаты – молекулардың құрылымы мен қасиеттері бойынша білімге сүйене отыра олардың функцианалдау механизмін анықтау.

Негізінде молекулярлы биологиа, биополимерлерді зерттейтін биохимианың бағытының дамуына байланысты. Бұл уақытта биохимиа зат алмасу мен биоэнергетикамен айналысқан уақытта, молекулярлы биологиа тұқымқуалаушылықты зерттеуге, оның берілу механизмін зерттеуге көңіл бөледі. Молекулярлы биологиа – биохимиа, биоорганикалық химиа, биофизика, органикалық химиа, цитологиа мен генетика шегінде пайда бтолды. Молекулярлы биологианың формальді пайда болу уақытын 1953 жылы, Дж. Уотсон мен Ф. Крик пен ДНК ның құрылымын анықтап оныңрепликациасы бойынша сөздерінен кезде пайда болды деп есептейді. Солайша осы биополимердің функциасы анықталып (ДНК тұқымқуалаушылық факторы екендігі 1944 жылы анықталды). Молекулярлы биологианың ғылым ретінде қалыптасуына әсер екен сіңірдің тартылудың молекулярлы негіздері жұмыстары болған.

Пайда болуына қарай молекулярлы биологиа молекулярлы генетикамен тығыз байланысты (жасушалардың генетикалық аппарат құрылымын зерттейтін ғылым, және тұқымқуалаушылық) ол қазіргі уақыттада молекулярлы биологианың негізін құрайды, алайда ол жеке ғылым ретінде қалыптасыпта қалған.

Нуклейн қышқылдары мен олардың жасушадағы қызыметтерінің заңдылықтарын зерттеуде 1953 жылы Уотсон мен Крикпен табылған комплементарность принципі қажет. Молекулярлы биологианың ең маңызды жетістіктерінің бірі ол – мутациа механизімін молекулалық деңгейде зерттелуі. Бұнда маңызды рөл ДНК ның таяқшаларының орын ауыстырылып орнатылуы рөл атқарады, геномның негізгі функционалды маңызды нуклеоттарды ауыстыру. Организмдердің дамуындағы мутацианың орны анықталды. Жасушалық яжроны зерттеу саласында, сонымен қатар хромосомаларды зерттеуде көптеген жетістіктер бар. Жануарларды культивирование және гибридизациа әдістерінің дамуы дене жасушаларының соматикасын дамытты. Денеде нуклииндер мен ақуыздардың пайда болуы матрицалық синтез принципі бойынша жүреді. Бұл матрицалар репликациа мен транскрипциа кезіндегі ДНК болады. (ДНК матрицасындағы мРНК синтізі), ДНК матрицасындағы мРНК. Генетикалық кодтың ашылуы (оның концепциасы А. Даунспен Г. Гамовпен 1952-54 жылы қалыптасқан).

Ақуыз синтезінің регуляциасы транскрипциа деңгейінде басым зерттелген. Регуляциа концепциасын түсіндіруде оперн концепциасы маңызды 1959 жылы Жакоб пен Ж. Моно мен ойлап тапқан, ақуыз-репрессерлердің ашылуы (транскрипциа генін басады), аллостерич.