Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Қостанай облысы әкімдігі білім басқармасының.do...doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
807 Кб
Скачать
☆

766-775 ж.- Қашғарияны жаулап алып,шығыстағы шекарасын кеңейтеді.

9 ғ – қарлұқтар шығыстағы жауы Ұйғыр қағанатынан жеңілді.

840 ж- Ұйғыр қағанатың жеңді

Қарлұқтардың арабтарға қарсы күресінің екі кезеңі.

  1. 712-713 ж- 756 ж Соғды,Шаш,ферғаналықтармен бірігіп жүргізген күрес кезеңі.Бұл кезең қарлұқтардың билікті өз

қолдарына алған кезге дейін созылады

  1. 8 Ғ 2 жартысынан 9 ғ. Аяғына дейін –қарлұқтар жеңіліп отырды.

940 ж- Қашғардың түрік билеушілері Баласағұнды басып алып, Қарлұқ қағанатын талқандайды.

Қарлұқтар шаруашылығы

Оғыз мемлекеті (9 ғ соңы – 11 ғ басы)

Орталығы – Янгикент (Жаңа Гузия)

Жері – Сырдарияның орта және төмеңгі ағысы

Құрамы- Махмұд Қашғаридерегі бойынша- 24 тайпа

Әл-Марвази – 12 тайпа

Қытай деректері- оғыздардың құрамына байандұр,имур,қайлар кірген

Тілі – түрікткнк бастаған

Арғы тегі- үнді-еуропалықтар,финн-угорлар

Қоғамдық құрылымы

Халық жиналысы- жылыны бір рет шақырылған

Ел (халық,мемлекет)- тайпалық одақтар

Жабғу- оғыздардың билеушісі

Күл-еркіндер- жабғудың кеңесшілері

Инал- жабғудың мұрагері

Атабектер - иналды тәрбиелеуші

Сюбашы- әскербасы

Қанқаш- ақсүйек-феодалдардың кеңесі

құрылтай

Ұлы құрылтай

Кіші құрылтай

«Боз оқ»

«үш оқ»

«бой», «оба»,көк»

Тайпалық,рулық

бөлімшелер

«ұрықтар»

Рулық атақты

тұқымдар,әулеттер

аталған

аймақтар- 12

Саяси жағдайы

965 ж- оғыздар Киев кінәзі Святославпенодақтасып,Хазар қағанатын талқандады

985 ж –оғыздар кінәз Владимирмен одақтасып,булгарларға жорық жасады

10 Ғ аяғы - 11 ғ басы- Әли ханн кезінде мемлекеттің жағдайы нашарлады

1041 Ж- Шахмәлік Хорезмді жаулап алды

11 ғ –қыпшақтар оғыздарды Сырдария,Арал бойынан біржола ығыстырды

«Оғызнамада» Еділ бойындағы печенегтермен болған соғыс туралы : «Итиль өзеңі деген бір өзен бар еді...жағасында Қаратау маңында ұрыс болды,жойқын соғыс болды...»

Оғыздардың шаруашылығы

Мал шаруашылығы

Егін шаруашылығы

Кәсіпшілік пен қолөнер

Әл-Бируни – оғыздардың күз айларында Хорезм шекарасында,ал кейбір бөліктерінің Ұлытай баурайында көшіп жүргенін айтады

Ибн Хаукәл – Түркістан аймағындағы оғыздардың елтірі беретін қойларды көп өсіретінін жазған

Махмуд Қашғари –Сырдарияның орта ағысындағы Қаранқ,Сүткент,Фараб,Сығанақ,Сауран қалалары туралы жазған

Әл-Жахиз : «Түрік қолөнердің барлық түрін өзі істейді,...қару,жебе,ер-тұрман,қорамсақ,найза жасайды»

Әл-Идриси - оғыздар мен қимақтар туралы : «Ондағы шеберлер темірден ғажайып әдемі бұйымдар жасайды» деп жазды.