6.Халықаралық әуе құқығындағы жауапкершілік.

Мемлекеттің жауапкершілігі.

Мемлекеттер халықаралық әуе құқығының қағидалары мен нормаларын бұзғандары үшін саяси жауапкершілікке тартылды. Ол жауапкершілік ИКАО Ассамблеясына дауыс беру құқығынан айрылу түрінде болуы мүмкін. Сонымен қатар мемлекеттер басқа мемлекеттің әуе кеңістігіне егемендігін бұзғаны үшін халықаралық жауапкершілікке тағылады.

Әуетасымалдаушының жауапкершілігі.

Авиатасымалдаушы (авия кәсіпорын) жолаушылар мен жүк иелеріне келтірген шығындары үшін азаматтық-құқықтық жауапкершілікке тартылады.

1929 жылы Варшава конвенциясына сәйкес, тасымалдаушы жолаушының өліміне алып келген немесе кезкелген дене жарақаты және жүктің жоғалуы мен жеткізіп беру уақытын кешіктіргені үшін келтірген зиянға жауап береді.

Варшавалық келісім шарт жүйесінде авиатасымалдаушының жауапкершілігінің максималды шекті көлемі (суммамен) белгіленген. Әр бір жолаушы үшін ( апаттан қайтыс болған жағдайда) жауапкершіліктің шекті 250 мың француз алтыны, әр бір 1кг салмақтағы жүк үшін 250 мың француз алтын,5 мың француз алтын әр бір қолда ұстап жүрген затқа.

1966 жылы Монреальдық келісім шарт бойынша тасымалдаушының жауапкершіліктің шекті көлемін 75 мың американ долларына көбейтті.

1971 жылы Гватемальдық протокол жауапкершілік өтеудің көлемін 100 мың долларға өсірді. Яғни,кінә байланысыз жолаушыға келтірген зиян үшін жауапкершіліктің абсолютті жүйесін қабылдады

7.Икао Азаматтық авиация бойынша халықаралық ұйым

. ИКАО-ағылшын тілінен аударылған ұйымның аты. Бұл ұйым 1944 жылы Чикаго конвенциясында азаматтық авиация сұрақтарын шешу үшін құрылған. ИКАО-ның өзінің ішкі жарғысы бар. 1946 жылы бұл ұйым БҰҰ мамандандырылған ұйымы ретінде мәртебе(статус) алды. ИКАО бірінші және екінші дүниежүзілік соғыстағы екі органның қызметін атқаруда.

Қазіргі уақытта ИКАО-азаматтық авиация саласындағы үлкен ұйым. Оның құрамында 150 мемлекет.Қазақстан Республикасыда осы ұйымға мүше 21 тамыз 1992жылдан бастап.

ИКАО-ның негізгі мақсаты Чикаго конвенциясына сәйкес халықаралық азаматтық авиациялардың қауіпсіздігін және дамуын қамтамасыз ету.

ИКАО-ның жоғарғы органы Ассамблея болып табылды. Оған барлық мемлекет қатысушылары қатысады. Олар әр үш жылда бір жиналады және онда олар әрқайсысы бір дауысқа ие болады. Атқарушы органы- кеңес болып табылады. Ол жыл сайын үш рет жиналады және оның мүшелері 33 мемлекет. Әуенавигацияның комиссия 15 адамнан тұрады. Оның мүшелері әуенавигация саласындағы заңды тұлғалар болады. Секретариатты кеңес сайлаған бас секретарь басқарады. Заңды комитетке ИКАО-ға мүше мемлекеттердің өкілдері бәрі қатысады.

ИКАО-ның тұрғылықты жері Канаданың Монреаль қаласы.

Сонымен қатар халықаралық әуе қатынастарында маңызды халықаралық ұйымдарға Азаматтық авиацияның Европалық конвенциясы (ЕКАК),Аэроновигацияның қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі Европалық ұйым (Евробақылау), Азаматтық авиацияның Африкалық комссиясы( АФКАК) т.б.

Қорытынды айтқанда осы жоғарғы атап кеткен халықаралық конвенцияларға сұйене отырып біздің республикамыз өзімізге қажетті әуе мәселесі бойынша ұлттық заңдар қабылдау керек, мәселең Әуе Кодексі, өйткені қазіргі ұлттық заңдар халықаралық шарттарға сәйкес келмейді, сонымен қатар заңда “әуекомпания” деген ұғым,әуетасмалдаушының жауапкершілігі нақты қарастырылмаған.

Қазақстан әуе кеңістігінде транзиттік мемлекет болғаннан кейін көп

деген мүмкүндіктерін жібереді.

Ұсынылатын әдебиеттер:

1.БордуновВ.Д., КотовА.И., МаляевЮ.И. Правовое регулирование международных полетов гражданских воздушных судов. М., 1988

2. Бордунов В.Д. Правовой механизм деятельности международных авиационных организаций. М.,1989

3. ГрязновВ.С. Международные авиаперевозки: Правовые вопросы М.,1982

4. Международное воздушное право. М.: Наука. Кн.1.1980 Кн.2. 1981

5. Малеев Ю.Н. Международное воздушное право.М.,1986

6. Словарь международного воздушного права. М.,1988

18. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТЕҢІЗ ҚҰҚЫҒЫ.

Жоспары:

1. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТЕҢІЗ ҚҰҚЫҒЫНЫҢ ТҮСІНІГІ.

2.ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТЕҢІЗ ҚҰҚЫҒЫНЫҢ ҚАЙНАР КӨЗДЕРІ МЕН ҚАҒИДАЛАРЫ

1)Теңіз кеңістігін қорғау қағидасы

3. Теңіз кеңістіктерінің кұқықтық режимі