Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Лекция МП каз01.doc
Скачиваний:
5
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
1.67 Mб
Скачать

3.Мемлекеттер сабақтастығы

Халықаралық құқық мемлекеттердің әрекеттерін реттей отырып ол мемлекеттердің өмірінің және мәртебесін өзгеруіне, сол сияқты тағы басқа жағдайлар болган кезде тыс қалмайды. Яғни, бір мемлекетке қосылуы және бір мемлекеттен бірнеше тәуелсіз мемлекеттер құрылған, т.б. жағдайларға қатысы болады. Мемлекеттік сабақтастықтың объектісі болып халықаралық шарттар, мемлекеттің мүлкі, мемлекеттің қарызы және мемлекеттің архиві,халықаралық ұйымдарға мүше болып табылады. Мемлекеттердің сабақтастығы жөнінде халықаралық шарттарының маңызды мәні бар. Себебі ол мемлееттердің халықаралық құқықтың басты қайнар көзі мен міндеті болып табылады. Оның ішінде көптеген көрсетілген объектілер бекітілген, соның ішінде шекара, халықаралық ұйымдарда мүшелік мәселесі.

Мемлекеттерде сабақтастық мәселесі туатын жағдайлар:

  1. Әлуеметтік төңкерістің нәтижесінен пайда болған жаңа мемлекет;

  2. Ұлттық - бостандық күресінде жаңа тәуелсіз мемлекеттің пайда болуы (деколонизация нәтижесінде);

  3. Мемлекетті бөлікдерге бөлген кезде;

  4. Мемлекеттер біріккен кезде;

  5. Мемлекеттің территориясының бір бөлігінде жаңа мемлекет құрылған кезде.

  1. Әлеуметтік төңкеріс нәтижесінде пайда болған жаңа мемлекеттің сабақтастық мәселесі халықаралық құқықтың жаңа субъектісі пайда болған кезде туады.

  2. Деколонизация нәтижесінде пайда болған мемлекет 1978 ж. Венадағы Конвенцияға сәйкес tabula rasa қағидасымен қарастырылады, яғни держава метро-полиялармен жасасқан шарты күшін тоқтатады.

Ал 1983ж. Венадағы Конвенцияға сәйкес мүліктік барлығы жаңа туылған мемлекетке өтеді. Сонымен қатар қатар архив, т.б.

  1. Ал бұл жерде мемлекеттің қарызы жаңа мемлекетке әділетті түрде бөлініп өтеді.

  2. Екі немесе бірнеше мемлекеттер біріккен кезде бір мемлекет құрады. Бұл жағдайда екі мемлекет арасындағы шарттар тоқтатылады. Бірігетін мем-лекеттер өздерінің алдыңғы шарттарын алдын-ала шешеді.

  3. Бұндай жағдайда жылжу қағидасымен қарстырылады. Оның мәні ескі мемлекеттің шарттары өзінің солтерриторияға байланысты күшін жояды, ал сол территорияны алған мемлекет өзінің құқықтарымен міндеттерін смол мемлекеттің шарттары күшіне еніп жүре бастайды.

Осыларға сәйкес мысалдар ретінде айтса болады.

1990ж-ғы ГДР-дың, ФРГ-ның құрамына қосылуы және Германия мемлекеті пайда болады.

1991ж Латвия, Литва, Эстония КСРО әлі ыдырамай тұрғанда бөлінуі, соның себебінен Кенес Одағы ыдырап оның орнына жаңа 12 тәуелсіз мемлекет пайда болды.

1992ж Социалистік Федеративтік Югославияның өз алдына дербес мемлекет пайда болды. Олар: Босния және Герцеговина, Македония, Словения,Хорватия сондай-ақ Сербия және Черногорияның қосылып біріккен Югославия Республиканың пайда болуы.1993ж ақпанда батыс-тықтардың есептеулері бойынша бір жарым жыл ішінде 21 жаңа мемлекеттер саяси картаға енген.

Мемлекеттердің пайда болуы және керісінше оның ыдырауы-бұл саяси, әлеуметтік және басқа да сылтаулар болып табылады.