Экономикалық математикалық модельдер.
ЭММ мақсатқа сай теоретика-математикалық және қолданбалы болып 2-ге бөлінеді. ЭММ объектіні толық немесе бөлшектеп зерттеу үшін керек. Математикалық тәсілдері – жүйелер талдауын,жасауын негізгі бағыты болып табылады. Олар жүйе талдаудың тиімділігін көтереді.
Зерттерлетін объект немесе жүйені жүйелеп қарастыру. Объект ішіндегі байланыстарын еске алу.
ЭММ кешенің құрылуы. Ол зерттелетін есептің сандық мінездемесін көресетеді.
Объектің жұмысы жөнінде ақпараттарды жинаудың жүйесін тиімдеу.
Талдау жасау үшін ақпараттарды сақтауды,өндеуді және жіберуді қамптамасыз ететін техникалық құрылғылар болуы.
Экономистерден, математиктерден, программистерден, операторлардан, ЭММ-ң мамандарынан тұратын аналитиктердің арнайы ұйымы.
Экономикалық модельдеу этаптары.
Есептің қойылуы.
Математикалық модельдер құрылуы.
Модельді талдау.
Кіріс ақпараттарын дайындау.
Сандық шешімі.
Сандық шешімін талдау.
Модельді пайдалану.
ЭММ-дің тәсілдері.
Элементарлы математика тәсілдері – қарапайым есептеулерде қолданады.
Классикалық математика анализ тәсілдері:
а. Дефиренцияалдық есеп.
б. Интегралды есеп.
в. Вариациялық есеп.
Бұл тәсіл қолдану себебі жүйе көрсеткішін өзгертуінің факторлық көрсеткішін өзгертуінің факторлық анализин дефиринциалдау және интегралдау көмегімен жасауға болады.
Математикалық статистика тәсілдері:
а. Бір өлшемді статистикалық жиынтықтарды зерттейтін тәсіл.
б. Көп өлшемді статистикалық жиынтықтарды есептейтін тәсіл.
4. Эконометрия тәсілдері:
а. Өңдірістік функиялар.
б. Сала арасындағы байланыс міндеттері.
в. Ұлттық есеп.
Бұлардың негізінде экономикалық модельдеу жатады. Ол зерттелетін процессті ғылыми абстракция көмегімен схемалық түрде көрсетіледі. Эконометрия – математика, экономика, статистика ретінде құралған.
5. Математикалық бағдарламалау:
а. Сызықтық бағдарламалау.
б. Сызықтық емес бағдарламалау.
г. Динамикалық бағдарламалау.
Өңдірістік және экономикалық процесстерді тиімдеу кезінде қолданылады.
6. Операциялар зерттеу тәсілдері.
а. Сызықтық бағдарламаудың математикалық шешу тәсілдері
б. Қорларды басқару.
в. Тозу және жабдықтарды алмастыру.
д. Жоспарлаудың желілік тәсілі.
е. Көпшілікке қызмет көрсету теориясы.
Бұл әдістер алынған шешімдерді сандық бағалау үшін және ең тиімді тандау үшін қолданады
7. Экономикалық кибернетика:
а. Жүйелік анализ.
б. Имитация тәсілдері.
в. Модельдеу тәсілдері.
г. Оқу тәсілдері және іс ойындары.
Э.к.экономикалық процесстерді өте күрделі жүйелерде талдау.
8. Процесстерді математикалық тиімдеу тәсілдері:
а. Техникалық-экономикалық басқару үшін Понтрягин мах.
б. Ресурстарды басқару үшін Понтрягин мах.
Бұл тәсілдерді нақты экономикалық және өңдірістік процесстерді тиімдеу кезінде қолданылады.
9. Эвритикалық тәсілдер:
Бұл тәсілдер қарау, талдау немесе өткен тәжирибе негізінде нақты тапсырмаларды шешу үшін қолданылады.