Құрмалас сөйлем

Екі немесе бірнеше жай сөйлемнен кұралып, күрделі ойды білдіреді.

о. Салалас қүрмалас Сабақтас құрмалас Аралас щрмалас

і- сойлем сөйлем сөйлем

Құрамындагы жай Кұ-рамындагы жай сөйлемдердің Кемінде үш сөйлемнен

сөйлемдердің алғашкысынын баяндауышы тиянаксыз кұралып, бір-бірімен

й баяндауыштары болып, екінші сөйлемге бағына байланысады. салаласа да, сабактаса да

___ гиянакты болып, өзара Багыныңкы , басыңкы байланысады. ° гең дэрежеде байланысады.

Салаластың Бағынынкысынын баяндауышынын Құрамындағы үш жай

күрамындағы жай негізгі жасалу жолдары: сөйлемінің біреуінің

сөйлемдер өзара екі Шартты рай -са,-се баяндауышы тиянаксыз

з жолмен байланысады: ., -а, -е, -й. -ып.-іп,-п болады да, калған екеуінің

а. , >» Көсемше ,

« 1. Мағыналарының -галы.-калы. -гелі, -келі оаяндауыштары тиянакты

§ жакындығына карай _ған _ -дыктан болып келеді.

* іргелес түрып, ген ' -діктен

!* интонация аркылы Есімше _кан> _ -мен

й байланысады. кен "ша' "ше

| , .. „ -да, -де

я 2. құрамындағы жаи :

сөйлемдер жалғаулык -ма,-ме, _иынша

шылаулар аркылы Болымсыз етістік -па, -пе, _йінше '

байланысады. -оа,-бе <тан,-стен

Биыл кыс суык болды, Биыл кыс суык болганмен, кар аз жауды. Ол үйге келсе, Омар жоқ

бірак кар аз жауды. Ол Кітаптарын жоғалтып алгандықтан, оның екен, сондыктан кері

кітаптарын жогилтып бүгін мазасы болмады. қайтуга тура келді. Күн

| алган еді, сондыктан шықса, бүлар егістікке

| оның бүгін мазасы кетеді, дегенмен бүгін

болмады. Ол біресе осында калатын түрлері бар.

кү.чеді, біресе ызаланып

жылайды.

С алалас курмалас сөйлем

'^ | | | I "

р Ыңгайластық Қарсылықты Себеп-салдар Кезектес Талгаулы Тусіндірмелі

Жай сөйлемдері Жай сөйлемдерінің Жай Жай сөйлемдерін-Жай сөйлемдеріндеЕкінші жай

бір-біріне іргелес мағыналары бір- сөйлемдерінін дегі іс-кимылдың айтылған іс-эре- сөйлемі бірінші . болған уақиғаны, біріне карама-карсы бірі екіншісінің кезектесіп келеті- кеттің біреуі ғана сөйлемінің С істі білдіретін болып келетін себебін білдіретін нін білдіретін са- орындала-тынын мағынасын

» .алалас түрі. салалас тұрі. салалас тұрі. лалас түрі. білдіретін салалас гүсіндіріп

гүрі. тұратын

салалас түрі.

жэне, эрі, да, де, бірак, дегенмен, өйткені, бірде ,біресе, не, немесе, я, яки, жалғаулығы

2 та, те сонда да, сөйтсе де, сондыктан, кейде не (я) болмаса, жок

£■ I сөйткенмен, әйтсе себебі, сол үшін, элде, эйтпесе

2 __ •

де, эиткен-мен, неге десеңіз, сол

* і алайда, себепті т.б.

Биыл жайлауда Оның даусы жаксы, Биыл шөп калың Олар біресе ток- Ертерек үйге Қорыкканы

іболдым жэне бірак эн айтуды шыкты, өйткені гап демалады, дэрігер шакыру сонша-орны-

іуылдагы ағала- жактыр-майды. жаңбыр көп біресе күн ұзак керек немесе нан тұра алмай

рымның үйіне Менің театрға жауды. жүріп алады. Ба- ауруханаға бару калды. Оның

бардым. Далада барғым келмеді, Қорадан мал лалар бірде фут- керек. Я болар келмеген себебі

- жел соғып тұр, эйткен-мен оның ұрланыпты, сол бол ойнайды, бір- жеріңді айт, я бізге мынау: кеше

5 әрі сіркіреп көңілін қалдырғым үшін Базарбайды де өзенге барып килікпей тыныш жұмыстан кеш

жаңбыр жауып кел-меді. Есікті катты соккыға шомылады. жүр. Тезірік шөп кайтты.

тұр. Ол бөлмесіне жауып койган, сонда жыкты. ору керек, эйтпесе

ікірді де, тарс ца ол ішке кіруден уақыт өтіп кетеді.

бүркеніп жатып үмітін үзген жок. калды.