- •Студенттің пәндік
- •Алматы 2008
- •1.2 Пән туралы мәліметтер
- •1.3 Пререквизиттер
- •1.4 Постреквизиттер
- •1.5 Пәннің мақсаттары мен міндеттері
- •1.6 Тапсырмалардың тізімі мен түрлері және орындау графигі
- •1.7 Әдебиеттер тізімі
- •Қосымша әдебиеттер
- •1.8 Білімді бақылау және бағалау
- •Модульдер мен аттесттация бойынша бақылау жүргізуге арналған сұрақтар тізімі
- •1 Модуль
- •2 Модуль
- •Аралық аттестацияны жүргізу үшін сұрақтар тізімі
- •1.9 Курстың саясаты мен процедурасы
- •2 Негізгі таратылатын материалдар мазмұны
- •2.1 Курстың тақырыптық жоспары
- •2.2 Дәріс сабақтарының қысқартылған жазбалары
- •1.1 Сурет – Тоқпақтардың классификациясы
- •1.2 Сурет – Тоқпақтардың сұлбалары.
- •1.3 Сурет – Соғумен деформациялаудың пәк массалар қатынасына тәуелділігі
- •2.1 Сурет– Бу–ауа тоқпағының жұмыс режимдерінің схемасы.
- •2.2 Сурет – Бу–ауалы соққыш тоқпақ
- •2.3 Сурет – Бу–ауалы қалыптау тоқпағы
- •3.1 Сурет – Бу–ауалы тоқпақтардың энергия тасушының таратқыш механизмінің сұлбасы: а – соғу; б – қалыптау
- •1, 4, 5, 6 – Төмендегі тоқпақтама; 2,3 – жоғарыдағы тоқпақтама
- •3.2 Сурет – Бірізділік соққылар кезіндегі реттығын төлкесіндегі реттығынның орналасу сұлбасы
- •4.1 Сурет. – Жоғарғы бу үшін теориялық индикатор диаграммасы
- •4.2 Сурет – автоматты бірізділік жүрістер циклында болжау индикатор диаграммалары
- •5.1 Сурет – Болжамды индикаторлы диаграмма
- •6.2 Сурет. – Эксцентрикті соққы сұлбасы
- •6.3 Сурет – төс құйылмалары
- •6.4 Сурет – соташықтарды бекіту сұлбасы
- •6.5 Сурет – Тоқпақ соташығы
- •6.6 Сурет – Поршень тығыздағышы
- •7.1 Сурет – Тіректін бойлық (а) және (б) көлденең қималары
- •7.2 Сурет – Тоқпақтама ойығы
- •7.3 Сурет – Бағыттаушылар
- •7.4 Сурет – Тоқпақ цилиндрі
- •8.1 Сурет – Екі горизонталды кранды екі цилиндрлі жетекті пневматикалық тоқпақтар
- •8.3 Сурет – Жұмысшы және компрессорлы поршендердің қозғалыс сұлбасы
- •8.4 Сурет – Тоқпақтардың кранды ауатаратқышының сұлбасы (крандар қималарын жою)
- •9.1 Сурет – Гидравликалық баспақ
- •10.1 Сурет – Сулы сорапты–аккумуляторсыз жетекті баспақты қондыру сұлбасы.
- •10.2 Сурет – Қарапайым әсерлі тығынжиынды сораптың сұлбасы.
- •10.3 Сурет – Үштығынжылды ұзынабойлық бойлық сорап.
- •11.1 Сурет – Фланецке тірелетін цилиндрлер (а), цилиндр түіні және оның жоғарғы мандайшаға бекітілуі (б).
- •11.2 Сурет – Тығынжылдардың қымтағышы:
- •11.3 Сурет – Маңдайшалар
- •11.4 Сурет – Жылжымалы мандайшаларға тығынжылдарды бекіту варианттары
- •12.1 Сурет. Қозғалмалы көлдененнің жүруі кезіндегі деформацияланатын күштің графигі.
- •14.1 Сурет – деформациялау пәк күшке тәуелділігі
- •14.3 Сурет – бұранданың көтерілу бұрышы
- •15.1 Сурет – Екі дискілі үйкелісті бұрама баспақ
- •2.3 Тәжірибелік (семинар) сабақтардың жоспары
- •2.4 Студенттердің өзіндік жұмысы аясында сабақтың жоспары (сөж)
- •2.5 Студенттердің оқытушымен өзіндік жұмысы аясында сабақтың жоспары (соөж)
- •Тема 15: Үйклісті бұрама баспақты есептеудің бірізділігі.
- •2.6 Өзіндік бақылауға тестік сұрақтар
- •Тест сұрақтарының дұрыс жауабының
- •2.7 Өткен курстар бойынша емтихан сұрақтарының тізімі.
- •Глоссарий
- •050712 «Машина жасау» мамандығына арналған
- •«Тоқпақтар мен баспақтар»
- •Пәні бойынша
- •Студенттің пәндік
10.3 Сурет – Үштығынжылды ұзынабойлық бойлық сорап.
Клапандар блогы 6 соғылған болаттан 35 жасайды. Сору және сықау клапандарын бір қатарға немесе бірінің үстіне бірін орналастырады. Клапандар, ершік, серіппелер, және бекітілетін тетіктерді жегідеге–тұрақты болаттардан немесе жоғары сапалы қоладан жасайды. әдетте клапандарды 7 конусты ершікпен 8 жасайды.
Гидравликалық баспақтардың қозғалтқыштары мен сораптарының қуатты пайдалану. Баспақтың жұмысын, металдың пластикалық деформациялануы жүретін жұмыстың жүрістік уақыты tр анықтайды, шартты түрде жетек жүйесінде энергия шығындары болмайды деп қабылдайды. Келесі белгілеулерді қабылдаймыз: P– баспақпен екпінделетін күш;р– баспақ цилиндріндегі сұйықтық қысымы; S–тығынжыл жүрісі; Рн – баспақтың номиналды күші; Sp – жұмыстың жүрісі. Егер гидрожүйедегі шығындарды ескермесек, онда сораптың жетекті білігінде тегершігі жоқ сорапты аккумуляторсыз жетек үшін, жұмыстық жүрістің кез–келген уақытында мына тендік дүрыс болып табылады.
=
=
(10.4)
мұндағы: Nп – жұмыстың жүріс кезінде баспақпен екпінделетін күш; Nн, Nэ– сәйкесінше сораппен және электрқозғалтқышпен екпінделетін қуат.
Баспақ жұмысы Nп максималды мәнге жететін моменттер болады.(10.4) теңдеуде Nн сорап қуаты максималды болуы тиіс.Онда сорапты сырғақ қозғалысының берілген жылдамдығы мен шектелген күшпен анықталатын және баспақпен екпінделетін максималды қуатпен есептеу керек.
Сораптың қуатын толық пайдаланған кезде жұмыстың жүрісі минималды болатындықтан, минималды tp алу үшін сорап толық жұмыстық жүріс кезінде номиналды қуатпен жұмыс істеуі тиіс:
КрQ= Nп ном (10.5)
мұндағы: К – Q, p және N өлшемдеріне тәуелді коэффициент; Р–сораппен екпінделетін қысым;Q– сорап берілісі.
Жетек жұмысын, tр –уақыт ішінде сораптың жұмысына жуықтату практикалық түрде келесі тәсілдермен жүргізіледі: қысым бойынша сатылы реттелетін сораптарды, әртүрлі сораптарды, өнімділігі автоматты түрде өзгеретін сораптарды, баспақтарда әртүрлі қысымдарда қосылатын бірнеше цилиндрлерді, және де аталған тәсілдердін комбинацияларын қолданумен.
Баспақтың Тц циклда толық жұмыс істеу уақытында, қондырылған электр қозғалтқыштарының қуатын пайдалануды жетек жұмысын шынайы қозғалтқыш жұмысына жақындату арқылы жақсартуға болады.
Сораптың бос жұмысы кезінде электр қозғалтқышпен үдетілетін қуат, максималды үдетілетін қуаттың 10–15% құрайды.
Гидробаспақтарға электр қозғалтқыштың қуатын таңдау үшін онын екі режимін қарастырады: ұзақ және бұрылысты–қысқа уақытты.
Ұзақ режим бойынша сорапты – аккумуляторлы жетектерге электр қозғалтқышты тандайды. Сорапты – аккумуляторсыз жетектерге электр қозғалтқышты бұрылысты–қысқа уақытты режим бойынша тандайды. Үнемі электр қозғалтқыштың номиналды қуатын, сораппен келтірілетін қуаттың жартысына тең қылып таңдау мүмкін болады.
Ұсынылған әдебиеттер: Нег.1[259–275], 2[271–288]
Бақылау сұрақтары.
Гидравликалық баспақтардың жетегінде қандай сораптар қолданылады?
Үш тығынжылды сораптың негізгі тетіктерін атаңыз?
Баспақтың жұмысын не анықтайды?
Орнатылған электр қозғалтқыштардың қуатын пайдалануды қалай жақсартады?
Сорапты аккумуляторсыз жетектің сұлбасын неге байланысты тандайды?
11 Дәріс. Гидравликалық баспақтардың негізгі тетіктері.
Цилиндрлер мен тығынжылдар. Цилиндрлердің келесі типтері болады: тығынжылды, дифференциалды–тығынжылды, поршеньді тік және көлденең орналасуымен (жоғарғы және төменгі), қозғалатын және қозғалмайтын, ернемекке және түбіне тірелумен. Жұмыстық цилиндрлердің саны технологиялық міндетіне (бір, екі, үш, төрт және одан да көп), баспақпен үдетілетін күшке және күш сатысының қажетті санына байланысты болып келеді. Гидравликалық баспақтарда көбнесе қозғалмайтын цилиндрлерді қолданылады.
Баспақ жасауда түбіне тірелетін және тірек ернемекті цилиндрлер қолданады. Цилиндрдың түбіне тірелуі беріктік жағынан қарағанда рационалды болып келеді өйткені ернемектегі тірек реакцияларынан қабырғаның иілуі арқылы пайда болған кернеулер жойылады. Сондай ақ цилиндр қабырғаларына осьтік созу кернеулері әсер етпейді.
Үнемі цилиндрдың түбіне тірелуі кезінде баспақтың құрылымы күрделенеді, оның массасы мен габаритті өлшемдері артады. Соған байланысты баспақ жасауда ернемекке тірелетін цилиндрлер көп тараған (11.1 сурет).
1– цилиндр; 2 – тежеуіш дросселі; 3– тығынжыл; 4 – бағыттаушы төлке;
5 – тығындауыш; 6 – сақина; 7 – басу сақинасы; 8 – басу төлкесі.
