8 Тақырып. Тауар биржалары арқылы мемлекеттік сатып алу.

«Мемлекеттік сатып алулар туралы» ҚР Заңының 12 бабына сәйкес, Тапсырысшының мемлекеттік сатып алу тауар биржалары арқылы жүзеге асыруға құқық бар делінген. Заңның берілген норма мемлекеттің тауар биржаларын әрі қарай енгізу және дамыту бойынша қосымша мүмкіндік береді.

«Мемлекеттік сатып алу туралы» ҚР Заңының 5 бабының 5 тармақшасына сәйкес, Тапсырыс берушілер мемлекеттік сатып алудың жылдық жоспарына өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізе алады.

Тауарларды тауар биржалары арқылы мемлекеттік сатып алу Қазақстан Республикасының тауар биржалары туралы заңнамасына сәйкес биржалық тауарлар тізбесі бойынша жүзеге асырылады.

Егер, биржалық тауарлар тізбесіне енгізілген тауарларды мемлекеттік сатып алудың жылдық көлемі биржалық тауарлар тізбесінде көзделген партияның ең аз мөлшерінен аспаған жағдайда, тапсырыс беруші тауарларды мемлекеттік сатып алудың өзге тәсілін таңдауға құқылы.

• Тауар биржасы арқылы тауарларды мемлекеттік сатып алуларды іске асыру Тапсырысшыдан сатып алу үрдісін өткізу дұрысты жөнінде жауапкершіліктен босатылған, қаржы бақылау органдары тарапынан ескертулерді жояды.

• Биржалық сатып алулар мемлекеттік сатып алу өткізуге байланысты Тапсырысшыны тауарлардың материалдық, қаржылық және еңбек ресурстар жөнінде босатуға мүмкіндік береді, сонымен қатар, Тапсырысшыға мемлекеттпен жүктелген тиісті қызметтерді іске асыруға бағытталған.

• Бекетілген мәмілелер кеплі және өзге де Биржаның клирингтік орталық құралдарын пайдаланумен іске асырылады, демек ол тараптардың барлық міндеттерін қамтамасыз етуіне кепілдік береді.

• Биржа арқылы өткізілген мемлекеттік сатып алулар қолжетімді және шынайы.

•биржа арқылы мемлекеттік сатып алулар Тапсырысшыға тауарды тиісті техникалық талаптарға сәйкес, еркін бәсекелестік негізінде минималды баға бойынша сатып алуға мүмкіндік береді, кезегіңде ол бюджет құралдарын мәнді үнемдеуге әкеледі.

• Тапсырысшы үшін биржалық алаң (мемлекеттік субъектілер) ақысыз болып табылады. Биржа тапсырысшының Брокеріне сыйақы өз есебімен төленеді.

• биржалық сатылымдарға қойылатын тауарлардың сапасына қойылатын талаптарды сақтауды қамтамасыз ету үшін биржада сараптама бөлімі құрылған.

• Тапсырысшы конкурстық комиссия қалыптасуына және тиісті конкурстық үрдістерден босатылған

• Мемлекеттік сатып алулар биржалық мәміле арқылы міндеттемені орындалуына байланысты барлық даулар Биржалық арбитраж « Аралық соттар туралы» Заңына сәйкес шешіледі, мемлекеттік сатып алуларды ұйымдастыратын ұйымдастырушыларды және өнімді жеткізушіге сотқа, прокуратураға және қаржы бақылау органдарына жүгінудің қажеттілігінен босатады.

Дамыған мемлекеттің халықаралық тәжірибе көрсеткендей тауар биржа қызметіне заманға сай көтерімді нарықты дамуы, ішкі және сыртқы сауда саласында тауар айналымын көтеретіне септігін тигізеді, сонымен қатар максималды шынайы жүйеге ие сауда механизмін қалыптасуына ықпалын тигізетін көрсетеді.

Қажетті қайнар көздерді негізгі және қосымша әдебиеттер тізімінен қарастырыңыздар. (5 тармақшасы.)