4.28 Сурет. Электр тежегішінің қыстартылған сызбасы:

МВ- тежегіш кедергісінің салқындату матор желдеткіші; ВУ – түзеткіш қондырғы; СГ- синхронды генератор; Р тежегіш кедергісі (резисторлар;) ОВ1-ОВ6 тартымдық электор қозғалтқыштың 1-6 қоздыру орамдары.

Контроолер тұтқасын ауыстыру кезінде нөлден тежегіштік позицияға тежегіш күші қойылады, контоллердің тежегіш позициясына сәйкес келетін. Кенеттен ажырату кезінде тежегіш магисралы электорлы реогсттаты тежегіште аса үлкен тежегіш күшіне қосылады машинис контроолерінің жағдайына қарамастан апатты пойызды режиімде тоқтатуда электорлы сызба автоматты түрде аперацияларды орындайды: тартымның режімінің қысқаруы; электорлық тежегіштің аса үлкен тежегіш күшіне қосылуы; құрамның шұғыл түрде пневматикалық тежегіштің тоқтауы; дыбыстық белгінің берілуі; екі арбаның алдыңғы осьіне құмның берілуі; жылдамдықтың 15 км/с төмендеуі кезінде электорлық тежегіш ажыратылады және пнивматикалық тежегіш қосылады. Бұл сызба жылдамдықты төмендету кезінде 10км/с дизель қозғалысын тоқтатады, тепловоздың пниматикалық тежегішін қосады, құмның берілуін және дыбыстық белгіні сөндіреді.

Пойызда ұзартылған динамикалық күшті азайту үшін тежегіш күшін ің өсу жылдамдығын кез келген режимде электорлық тежегіштің 4тс/С – дан аз емес болып қарастырылады. Сапарға шығар алдында міндетті түрде электорлық жұмыс қабілетін тексеру қажет: тежегіштің электорлық сызбасын жинау; тепловоздың пниваттикалық тежегіштің әрекетін тосқауылдау; тартымдық электор қозғалтқыштардың қоздыру тобының аса үлкен қоздыру тобын шектеу; электорлық тежегіштің пниматикалықпен ауыстыру зәкірдің тогынан өтпеген кезінде. (тежегіштің тогы және электорлық тежегіштің ажырауы; электорлық және ауалы тежегіштердің біріккен қозғалысында тепловоздардың басқаруын пойыздың тежегіш кранымен жүзеге асыру. Электродинамикалық-реостаттық тежегіштің қолданылуы покамативтік тақталарының манибірлік тепловоздарында жұмысшылардың ауыруын төмендетуге мүмкіндік берді өйткені станция жолдарында қолайсыз жағдайларда тежегіш қалыптарын жиі ауысуы қажеттілік туғызды.

5 Тарау. Рама, шанақ, магистральді тепловоз машинисінің кабинасы

5.1. 2Тэ10м, 2тэ10у, 2тэ10мк, 2тэ116, 2тэ116к жүк тепловоздары

Тепловоздың рамасы мен шанағы күш және қосымша құралдарды орналастыруға, сондай-ақ локомотив бригадаларының жұмыс орнына арналған. Пайданалу кезінде рама мен шанаққа құралдың салмағының, отын мен жарақтау материалдары қорының, орнатылған агрегаттардың, жол мен құраманың ықпалының статикалық және динамикалық жүктемесі әсер етеді. Шанақтың құрылысы локомотив бригадаларына локомотивті жүргізу ыңғайлы болу және агрегаттардың жұмысына бақылау жасау үшін дұрыс жұмыс жағдайын жасауды, жұмыс қауіпсіздігі мен санитарлық-тазалық нормаларын сақтауды; күш және қосымша құралдарды орналастыруды; шанақты және күшпен соғу құралдарын орнатуды; шағын салмақтағы құрылмалардың беріктігін, қатаңдығын және ұзақ мерзім қызмет етуін; әзірлеген және жөндеген кезде құрылманың технологиялығын; қазіргі заманғы өндірістік әсемдік пен аэродинамика талаптарының сақталуын қамтамасыз етеді.

Шанақтың құрылмасы сондай-ақ локомотивтердің қуаттылығымен, қызмет түрі және пайдаланылуымен де анықталады. Көтергіш элементтердің құрылмасы мен тұтастығына және олардың ішкі жүктемелерді қабылдауға қатысуларына байланысьы шанақтың екі түрі анықталған: бас көтергіш рамамен және тұтас көтеруші.

Бас көтеруші рамамен көтеруші шанақтарда барлық ішкі жүктемелерді осы рама қабылдайды. Шанақтың бұл түрінің екі құрылымдық нұсқасы бар: жабық және қақпақты. Жабық шанақты тепловоздардың бүйір қабырғалары жылжымалы құрамның көлемін барынша пайдалану ескеріліп орналастырылған. Бұл күш агрегаттарына тепловоздан шықпай-ақ қызмет көрсетуге мүмкіндік береді, құралдарды қоршаған ортаның әсерінен қорғайды, пойыздың аэродинамикасын жақсартады. Шанақтың бұл түрі барлық магистральді жүк тепловоздарына қолданылған.

Бас рама (5.1. сурет) дизель-генераторды, қосымша құралдарды, шанақ пен отын багін орнатуға, сонымен қатар электр қозғалтқыштар дамытатын тарту күшін раманың шүбесінен автотіркеуішке беруге, тежеу кезінде соққы мен күшті қабылдауға арналған. Тепловоз рамасы дәнекерленген қүрылысты. Оның қаңқасы 16 обносный швеллер мен бірқатар көлденең тіреуіштердің қос тавролы төменгі және жоғарғы сөрелеріне дәнекерленіп бекітілген 15 екі жоталы арқалықтан, 45Б2 қос тавросынан тұрады. Жоталы арқалықтың кеспесіне 8 тұтастыру жәшіктері байланған. Артқы және алдыңғы тартпа жәшіктерінің құрылмасы бірдей және тек жоталы арқалықтарды байланыстыру үшін емес, сондай-ақ оларды 1 күшпен тарту құралдарының ішкі қуысына арналған сұлбалы құйманы білдіреді. Артқы тұтастыру жәшігінен басқа алдыңғысының төменгі жағына жол тазалағышты бекіту үшін 20 екі кронштейн дәнекерленген. Дизель генераторының дизель асты рамасының үстіңгі тірегі үшін жоталы арқалықтың жоғарғы белдігіне бір тегістікте өңделетін платиктер дәнекерленген, ал астыңғы жағына қос тавроның үстіңгі және астыңғы сөрелерін байланыстырушы қатаңдық қырлары орнатылған.

Біліктерлің аралықтарының арасына 9 кондуит төсемдері үшін және 10 электр қозғалтқыштарын суыту арналарын сығымдау үшін жырық көлденең қалқан табақтар дәнекерленген.