Сур.3.5. 2тэ116 тепловозының салқындату жүйесінің схемасы:
1-салқындату құрылғысы 2- қосылғыш ұшы 3- электромометрдің бонки 4- санузел суының күбішегі 5- отын жылтқыш 6- манометр штуцері 7- сынап термометрінің келтеқұбыры 8- реле деңгейі 9- кеңігіш күбішек 10- бу-ауа клапаны 11- су өлшегіш құрылғысы 12- реттеу сиректету штуцері 13- ағын суға арналғал тығын жетек сорғыш 14- Тығын ағын суға сорғыштардан 15- 1а-5Д49 дизель-генераторы 16- жылу желдеткіш агрегаты 17- ауа шығаратын штуцердің шұрасы 18- қайтарылмас клапандар 19- қол насосы 20,22- банкыға арналған анықтағыш-реле температура 21- радиатор секциялары 23-37- винтильдар
Өтілуі қолмен орнатылып тумблер шкаф үстінде аппарат камераны «104 0С» аппарат камерасың тумблер шкафы үстінде өтілуі қолмен орнатылу жағдайында, реле өшіріледі, дизельді генератордың салқын сұйықтығы 96 градус С температурасын шешуді қамтанасыздаңдыру
Су насосы дизелі салқын сұйықтықты қосылмастан салқындататын дизель қуыстары жылытқан салқындатқан сұйықтық дизельдің үстінгі коллекторға тоңазатқыш тепловозы радиатор секциясынан өтіп, төменгі оқ жағына коллекторіне сорғыш қуыс полосы тоқтап, дөңгелек «ыстық» нобайда.
Қабыр өткішгіш аппаратын салқындататын сұйықтықтар дизельде алдын ала көрсетілген екі банкілер 3 электротермометрлер, сұйықтық температурасы дизельден шығуы, сонымен қатар бес банкілер 20 анықтағыш-рель температурасы солардың үшеуі тепловоздың тоңазатқышымен қолдануға қызмет етеді, ал қалған дизель-генератордың жүктелуін шешуге және сұықтықтын температурасының тетістерін жоғары және төмен суынуына. Осы құбыр өткізгіште штуцер6 манометрі орнатылған осындай штуцер құбыр өткізетін сұйықтықты салқындататын қуыс сулы насосқа: қасында патрубка 7 сынап термометріне арналған салқындатқыш сұйықтықтар шығуында дизельден жоғары нүктелер құбыр өткізгіш үстінгі коллектор бөлшегін салқындатқыш секциялар құбыр өткізгішке кең
Олар жұбы ұшқанда араласу уақытында дизель-генратордың жұмысы ұшқынды құрылыстың орындау кезінде, арқасында құрылымнын білігінде «тығындар» салқындату тәртібіне занаң келтіру мүмкін.
Құбыр өткізгіштің соруына қайтарылмайтын қосылған жебеден18 кеңейтілген күбіжекке толықтыру нобайдын салқындатқыш құрылысына. Діңгек салқындатқыш сұйықтықтар кең күбіжектен қуыс сорғыш насосқа іріктеуі таратады, отын нобайдын сулы насоспен жақсарту. Нобайдан дизельді салқындатуалдын ала көрсетілген таңдай ыстық су вентиль(26) арқылы жанармайды жылыту.
Ашық винтиль кезінде салқындыратын сұйықтық суды жылыта күбешекте 4 санмтарлық құрылғыда артындағы бөліміне дизель-генератордың салқындататын сұйықтық ашық виньтелде 33 жүреді жылту ауалай қыштың агрегатқа салқындайтын сұйықтықты шығару үшін құбыржолдан жылту-ауалай қыштың агрегаттан қажет винтиль 31 ашып және крандар ауа шығу үшін жүйе толтырғанда оны ашуға қажет әрбір жүргізгенде дизель-генератордың көп тұрған кезде тепловоздың ауа ауа тығын болмау үшін және сұйық кезінде құбыржолда су қатып қатып қалмау үшін құбыжолда жылту-ауалай қышта агрегаттың алдын ала ескертілген жылуоқшаулығыш сақтандыратын қыста жаурағаннан.
Жүйесі толғаннан салқындалған сұйықтан қолдың су сорғыштын 19. жұмыс істегеннің алдында қол сорғышпен керек қосу толатын бастиекті сиымдылықпен, толған дайындап қойған салқындаған сұйықпен және винтиль 24,25 ашып қойып толған соң оларды қажетті төгу салқындаған сұйықты сорғыштан тығынды шығарып астындағы бөліктен корпусы. Қол сорғышпен қолданады сол кезде қашан тепловоз алыста тұрады экипировка орынан.
Салқындататын жүйесін толтырады винтиль 30,35 арқылы. Ол кезде винтиль 28 ашады, қосады биікте тұрған қуысты кеңігіш күбішекте атмосферамен түгел шығу үшін салқындаған сұйықты жүйеден бұрайды тығын төгу 13,14. Қайтып келмейтін клапан 18 төкпейді салқындаған сұйықты кеңігіш күбішекке дизель генератор тоқтаған кезде биік температура кезінде салқындаған сұйықты.
Қорамда салқындыратын майды және үрлейтін ауаны бар өзінің су соррғышы(солда тепловоздың жүргенде), қайсы сықайды сол төмен коллектор тоңазытқышқа салқындатқансұйықты, алдыңғы секцияларға кіретін сол үстінгі коллекторға сол үстінгі коллектордан салқындатқан сұйықты жіберіледі он үстінгі коллекторға, кейін солмен оңартқы секциялармен төменге түседі, салқындатады және астыңғы коллектордан жіберіледі майдын салқындыруына. Майдың температурасын төмендеп суып барады салқындату үшін үрлейтін ауаны және соратын қуысқа су соорғыштың осы қарамына қосылады кеңігкүбішекпен құбыр арқылы қайттып келмейтін клапан мен 18. Осы клапанға паралель орналасқан винтиль 29, қайсы ашады толтырады кезінде және төккен кезде салқындатқан сұйық жүйеден құбыржолдың қарамында бар штуцерлер 6 манометр үшін және патрубкалар 7 сынап термометр үшін
Суық кезінде дизель-генератор жұмыс істегенде кішілеу айқындамамен машинист-бақылаушының үрлеген ауа сұйықтау болады, салқындатқан оны сұйық қарағанда және шығады.
Қол сорғышпен қолданады сол кезде қашан тепловоз алыста тұрады экипировка орынан. Су вентиль(26) арқылы жанармайды жылыту. Ашық винтиль кезінде салқындыратын сұйықтық суды жылыта күбешекте 4 санмтарлық құрылғыда артындағы бөліміне дизель-генератордың салқындататын сұйықтық ашық виньтелде 33 жүреді жылту ауалай қыштың агрегатқа салқындайтын сұйықтықты шығару үшін құбыржолдан жылту-ауалай қыштың агрегаттан қажет винтиль 31 ашып және крандар ауа шығу үшін жүйе толтырғанда оны ашуға қажет әрбір жүргізгенде дизель-генератордың көп тұрған кезде тепловоздың ауа ауа тығын болмау үшін және сұйық кезінде құбыржолда су қатып қатып қалмау үшін құбыжолда жылту-ауалай қышта агрегаттың алдын ала ескертілген жылуоқшаулығыш сақтандыратын қыста жаурағаннан.
Келесі кезекте, 2ТЭ10М, ТЭП60, ТЭП70, 2ТЭ116 тепловоздарында екі нобайлы салқындатқыш су жүйесі бар: бірінші нобайда су жылуды дизель бөлшектерінен алады, ал екіншісінде – үрлемелі ауадан және қызған майдан алады (егер тепловоз су-май жылу айырбастық бар болғанда). Су алғашқыдан екінші нобайдан тепловоздың тоңазытқыш секцияларында жылу айырбастығында салқындатылады. Екінші нобай оның тым аз қолдауына қажетті, біріншіден гөрі, су температурасы (60-65 0C). Бұнымен үрлемелі су және май температурасын төмендетуге қажетті, яғни бөлшек және тепловоз дизелінің түйінің қатаңдығын жоғарлату үшін. Үрлемелі ауаның салқындауы отынның цилиндрлерде жануын жақсартады және дизельдің үнемдеуін жоғарлатады
Кеңігіш күбіжек (3.6 сурет) қолданады жылынған кеңігіштерге салқындататын сұйықтыққа, жүйенің толғанына, құру арын соратын циркуляциондық сорғыштарды. Ол көрсетеді озінен цилиндрлік сийымдылық көлемнен 0,34 м3 (340л) , бөлінген тасамен 12, орнатылған ортада бу-ауа клапанда 11. Тапа жетпейді жоғарғы және астындағы бөлікке обечайкаға 10 қайнату үшін бір-бірмен сол мен оң бөліктер күбішектің. Бір бөлік күбішектің қатнасадысалқындататын дизельдің қарамын, басқасы май салқындайтын қараммен және урлеген ауамен патрубка арқылы, дәнекерленген күбішектің обечайкаға сол дәнекерленген жер патрубкалардың обечайка күбішек бекітіледі. Кронштейға тепловоздың қақпағына екі таспамен 9 және 4 бұрандамен 8 күбішектің ішінде орнатылған құбыр 7 ауа шығаратын жүйеден толтырған кезде ескертуге күбішекті толып кетпей үшін салқындатқан сұйықпен. Көлем салқындатқан, сұйықтықтың күбішекте қатты толған жүйенің кезінде болады 0,295 м3 (295л) он жа0тан тепловозды4 жүрумен күбішектің астында дәнекерленген екі штуцер 16 бекітеуге үшін су өлшегішті 15. Осы штуцерлар қатнасады күбіжектің қуысына және су өлшегішіне. Су өлшегішпен тексереді. Деңгейі салқындатқан сұйық күбіжекте. Жақсы көріні үшін деңгейі үшін алдын-ала ескрткен шырақ, бекіттілген бонкалармен14. Бу шығаратын құбырлар қарамнан салқындыратын дизельді, майды және үрлетілген ауаны қосылады штуцерларға 6 және 13. Күбіжектің астында сол жағынан дәнекерленген шарбақ 2, қайсысында белгіленген реле деңгейі 3. Қашан деңгейі салқындайтын сұйықтықты күбіжектің ішінде болады. Төмен рұқсат ететің реле тұйықтайды тізбекті шамның, тұрған басқару пультте.
Қабыр өткішгіш аппаратын салқындататын сұйықтықтар дизельде алдын ала көрсетілген екі банкілер 3 электротермометрлер, сұйықтық температурасы дизельден шығуы, сонымен қатар бес банкілер 20 анықтағыш-рель температурасы солардың үшеуі тепловоздың тоңазатқышымен қолдануға қызмет етеді, ал қалған дизель-генератордың жүктелуін шешуге және сұықтықтын температурасының тетістерін жоғары және төмен суынуына. Сол құбыр өткізгіштің орнатуына 6 штуцер манометрі сондай құбыр өткізіп сұйықтықты салқындататын қуыс сулы насосқа: қасында 7 патрубкалар сынап термометрге арналғансалқындатқыш сұйықтықтар шығуында дизельден жоғары нүктелер құбыр өткізгіш үстінгі коллектор бөлшегін салқындатқыш секциялар құбыр өткізгішке кең
Су, орта тепкіш насоспен жіберілетін қысымы 0,314 МПа (3,2 кгс/мс2) дизельдің номиналдық жұмыс уақыты 10Д100, яғни 850 айн/мин тізе дуалымен қосылған тістегершік су қуыстарына түсетін екі шығармалы патрубкалар 4.
Цилиндірлі төлке сумен орта бөлімінде салқындатылады. Төлкенің бір бөлігі, ауа ресивері қуысжайда тұрғандықтан, аздау жылиды, сондықтан сумен салқындатылмайды, ол үрлемелі ауамен салқындатылады.
Қызған су су коллекторына түседі. Ол дизель бойында орналасқан. Бұл коллектордан ыстық су құбыржолмен үстінгі коллектор тоңазытқышына барып 1(3.3 сурет) және жазық түтіктің су секцияларына бүректерге бөлініп түседі 2. Су үсті астына секциялармен аға отырып түтік қабырғаларымен тілімдер жылуды үрлемелі ауаға жібереді. Секция түтіктерінен салқын су төменгі тоңазытқыш коллекторына түсіп, сонда су насосымен 9 дизель бөлшектерін салқындатуға қайта сорады.
