1.1. Сурет. Тэп70 тепловозының жалпы түрі:
1-машинист кабинасы, 2-салқындату құрылымының желдету доңғалағы, 3-салқындату құрылымы, 4-семдіргіш, 5-дизель-генератор, 6-ауа сүзгіш, 7-ортақтандырылған ауамен жабдықтау осьтық желдеткіш, 8-реостаттық тежегіш, 9-тартым электрқозғалтқыш, 10-аккумуляторға арналған құысжайлармен қамтылған отын багі, 11-челюссыз арбашық, 12-тежегіш сығымдағыш, 13-салқындатуға арналған құрылымның желдеткіш жетегінін гидростатикалық сорғысы, 14-жоғары вольтты камера.
Салқындату жүйесінің желдеткіш желіс гидростатистикалық ТЭП70 тепловозының көтерме шанақ аккумулятор батареяларына арналған дәнекерленген қуысты жанар май багымен алынбалы қақпақпен блоктық орындаулардан тұрады.Шанақ арба жақтауына бұрандалы серіппе арқылы түседі.Тепловозға қолданылатын рессорлық аспаның жүйесі екі сатылы болып келеді. Тартылым қозғалтқышының тіректік жақтауының аспасы тепловоздың дрессорлықсыз салмағын екі есеге төмендетті арбашада ауаны 1200мм доңғалақ орналастырылған.
2ТЭ116 (1.2 сурет) жүк тепловозы кабинаның кез келген секциясынан (бөлігінен) екінші постымен басқарылатын екі бірдей бір кабиналы секциядан (бөліктен) тұрады.Қажет болған жағдайда әр секция өз бетінше тартылатын бірлік ретінде қолданыла алады.Барлық күштік және қосымша қондырғылар тасымалды бас жақтаушалармен орындалған тепловоз шанағында орналастырылған.Тартым және тежегіш күш беретін тасымалды бас жақтауша тартым қозғалтқышының «тұмсығы» тепловоз ортасын тірей, бір жақты орналасумен екі жақсыз арбашаға келтіріледі.Тартылым электр қозғалтқышының тіректік- біктік; моторлы біліктік подшипниктерде майлаудың міндеттілік жүйесі қолданылады.Тепловоздың тоңазыту камерасында төрт мотор- желдеткіш орналасқан 1995 ж. бері тепловоздарда электрлі динамикалық тежегіш орнатылған.Маневрлік парктің бірталай бөлігі жетінші тарауда көрсетілгендей ЧМЭ3 және ТЭМ2 (7.7 суретін қара) тепловоздарынан тұрады. Техникалық экономикалық характеристикаға (мінездемеге) бағытталған.Конструкцияға қандайда бір дәрежеде өзгеріс енгізілген жағдайда әлемдік әлем теміржолдарына тепловоздвр модернизациясы қолданылады.Отандық тепловоздың қолданылған конструкциясы тоқтаусыз қолданысына байланысты қызмет мерзімін есептегі көрсеткіштен ұзақ уақытқа қамтамасыз етеді.Уақыт ағымын қарай жөндеу мен техникалық қызмет көрсетуге кететін шығын жоғарлай береді, тепловоздар қоршаған ортаға ықпалы жөніндегі талаптарға қызмет көрсету мерзіміне экономика жөніндегі қазіргі заманғы жетістіктерге сай сай келмейді.Күрделі жөндеу жүргізу кезінде тепловоздардың тозған паркін модернизация жүргізу экономика жағынан пайдалырақ. Бұл үшін келесі тепловоз сәйкес келеді, егер оның негізгі рамасы, шанағы, арбашаның рамасы жарамды жағдайда болса, егер олар өзінің төзімдік көрсеткіштерімен қызмет мерзімін тағы 20 жылға арттырса, яғни бұл жағдай ойдағыдай модерлендіруды өткізу үшін ең маңызды.
1.2. Сурет. 2тэ116 тепловозының жалпы сипаттамасы:
1- машинист кабинасы; 2- жоғары кернеулі камера; 3- алдыңғы арбашаның тартым қозғалқышының ортадан тепкіш салқындату желдеткіші; 4- түзеткіш қондырғы;5- дизел өндіргіш; 6- артқы арбашаның тартым қозғалтқышының ортадан тепкіш салқындату желдеткіші: тежегіш ауа сығымдағыш; 8- салқындату құрылғысының мотор- желдеткіші; 9- салқындату құрылғысы; 10- арбаша; 11- жанар май (отын) багы.
2М62, 2ТЭ10М, 2ТЭ10М, 2ТЭ116, ЧМЭ3, ТЭМ2 тепловоздары жетілдірілгеннен кейін сериясына К әрпі қосылған.
2М62, 2ТЭ10, ЧМЭ3 және ТЭМ2 тепловоздары жетілдірілгеннен кейін олардың тұрақты тоқтың басты генераторлары, электр жабдықтары және қосалқы электр жабдықтары пайдаланылады және мынадай жұмыстар істеледі:
2М62, 2ТЭ10, магистральдық тепловоздарында 14Д40 (12ДН23/23) және 10Д100 (10ДН20.7/2х25.4) түріндегі екі тактылы дизельдер 12ЧН 26/26 және 16ЧН26/26 түріндегі төрт тактылы дизельдермен ауыстырылады. ТЭМ2 маневр тепловозында 1ПДМ түріндегі дизель осы дизельдің жаңасымен ауыстырылады, ЧМЭ3-ке 8ЧН26/26 дизелі немесе К6S310DR орнатылады. Тепловоздарды жетілдіру кезінде орнатылатын дизельдердің техникалық көрметкіштері 1.1 және 1.2 кестелерде көрсетілген.
Тепловозды басқарудың микропроцессорлық жүйесі орнатылады, ол тартым режимінде электр берілісінің дәлірек реттелуін қамтамасыз етеді.
Салқындатқыш құрылғылар жетілдіріп, реттеудің жаңа жүйесі орнатылады, ол дизельдің суы мен майының температурасын оның барлық жұмыс режимінде қалыпты ұстап тұруды қамтамасыз етеді.
Тартымдық электр машиналар ауасын салқындатуды реттейтін жүйе қолданылады.
Қосалқы жабдықтайтың сенімсіз кардандық және тілімшелік жетектерінің орнына иілгіш жалғастырғыштармен және шлицсіз валдары бар жетектер орнатылады.
Машинист пен машинист көмекшісінің орындықтары дірілден қорғалған түрлерімен ауыстырылады.
Жаңа дизельдердің қинатылуына байланысты су, май, отын жүйелері мен құбырлар сызбалары өзгертіледі.
Одан басқа 2М62 тепловозына дизельдегі ауаны соратын, ТЭП70 тепловозының сүзгісі түріндегі, жаңа сүзгі (бір жақты) орнатылады.
2ТЭ10МК тепловозында агрегаттардың орналасуы 1.3-суретте, ал 2М62К тепловозы бойынша 1.4-суретте көрсетілген.
2ТЭ10М тепловозында жетілдірудің бірінші сатысында майды қағаздан немесы синтетикалық тоқыма емес материалдардан жасалған сүзгілік элементтері бар толық отынды сүзгі толық тазартады. Магистральдық және маневрлік тепловоздар үшін 2002 жылдан бастап жеткізіліп отырған Д49 дизельдеріне өздігінен тазаратын сүзгі және май температурасы бойынша термостат орнатылады.
2ТЭ10М тепловозында кеңейткіш күбіндегі су деңгейі су өлшегіш шыны арқылы бақыланады. 2М62 тепловозында кеңейткіш күбінің жоғары орналасуы себепті су деңгейін аралықтан бақлау жүйесін жасауға тура келді.
Сериялық тепловоздарды қосалқы агрегаттар, атап айтқанда екімашиналы агрегат, тоңазытқыш камера желдеткішінің гидромуфтасы, генераторы салқындатқышы желдеткішінің редукторлары кардан валдармен іске қосылады. Пайдалану тәжірибесі көрсетіп отырғандай, бұл валдар шлицтік жалғамалар мен айкаспалардың тозуы, қүбырлық бөлігінің бүлінуі салдарынан көбіне жоспардан тыс жөндеуге кіргізетін себеп болып табылады. Сондықтан тепловоздарға 2М62 және 2ТЭ10М магистральдық тепловоздарының қосалқы жабдықтарын іске келтіру үшін серпімді муфталы шлицсіз валдарың жаңа конструкциялары орнатылады. Жаңа жетектерді қолдану редукторлар мен аралық тіреулердін орналасу орындарын өзгертуді талап етті.
Басқарудың микропроцессорлық жүйесін пайдалану және тартым берілісін реттеу кез келген тепловоздың барлық қажетті қызметін бағдарламалық деңгейде іске асыруға, былайша айтқанда, Ресей темір жолдарында пайдаланылатын тепловоздардың барлық түрлері үшін басқару мен реттеу аппаратурасын толығынан біріздендіруге, сондай-ақ дизель-генератордың жұмыс сенімділігін нақты арттыруға мүмкіндік береді, қандай болмасын бір себептермен дизель қуаты кеміген жағдайда, айналымдар іркілісіне және дизельдің түтіндеуіне жол бермеу керек (қуаттың кему себебі жойылғаннан кейін, реттеу жүйесін баптау және реостаттық сыпақ талап етілмейді), тепловоздың басқа айналуға деген икемділігін азайтып, жанар-жағар майлардын үнемделуін қамтамасыз ету керек.
