2.37. Сурет. 10д100 типті дизелдің жоғарғы және төменгі иінді біліктері:

1- төменгі иінді білік ; 2- сұқпа; 3 -сомын; 4-тістегеріш; 5- жоғарғы иінді білік; 6-ернемек; 7-бағыттаушы сақина; Н,П-ернемектер

.

Н ернемегіне (2.37 сурет) тік берілістің конус тәріздес тістегершіктері бұрандаларымен мықталған. Жоғарғы білік төменгіден айналшақтардың қарама-қарсы орналасуымен және ұш жағының құрылымымен ерекшеленеді. Жоғарғы иінді біліктің 5 алдағы ұшында кілтекте отын сорғылары біліктерінің жетектерінің тістегершігі 4 орнатылған; қарама-қарсы ұшында білік ернемегіне ортадан тепкіш айдауыш редукторының торсионды білігінің жетегі үшін кілтегі бар жетекші ернемек бекітілген. Төменгі иінді біліктің алғы бөлігінде арнайы сағада антидірілдеткіш орнатылған және білікте сұқпамен бекітілген, ал біліктің қарама-қарсы ұшындағы П ернемегінде генератор жетегінің жалғастырғышы орналасқан. Екі қиғаш май әкелуші арналардан төменгі иінді біліктің негізгі мойнағынан антидірілдеткішті майлау үшін, арналар арқылы май тартылады. Төменгі біліктің артқы ұшының иректүтігіне генератор білігі орталықтанатын құрышты цементтелген бағыттаушы сақина престелген.

Д49 типті дизелде қоспалы құрыштан жасалған иінді білік тұр. (2.38 сурет)Иінді біліктің мойнақтары азотталған, ойыңдары төзімділігін арттыру мақсатында беріктелген. Қозғалыс бөлшектерінің серпінінен ішкі моменттерді азайту үшін иінді біліктің барлық беттеріне теңсалмақтар орнатылады, олар білікке сұқпалармен, тығырықтармен және сомындармен бекітіледі.

2.38. Сурет. Д49 типті дизелдің жоғарғы және төменгі иінді біліктері:

I-VIII-бұлғақ мойнақтары; 1-10- негізгі мойнақтар; 11- төлке; 12,15 -бұрандалар; 13,21-сомындар; 14- тістегеріш; 16-бітеуіш; 17-төсем; 18-штифттөлке; 19 – теңсалмақ; 20-сұқпа; 22-тығырық; А- тірек бөртелері; Ж-тесік; К,М-қуыстар. .

Теңсалмақтардың орнынан көлденеңінен қозғалмауы үшін, иінді білік бетімен салыстырғанда штифт-төлкелер пайдаланылады. Тоғызыншы негізгі мойнақта иінді білікті осьтік шектеу үшін бөртелер жасалған. Ернемекке құрама антидірілдеткіш орнатылған. Қуатты сұрыптау ернемегіне жалғастырғыштың бастаушы дискі орнатылған. Төлке 11 кілтек білігі арқылы сорғылар жетегінің тістегеріштеріне айналма береді.Ол иінді білікке бұрандалармен бекітіледі және штифттармен тоқтатылады. Тоғызыншы және оныншы негізгі мойнақтар арасында ернемек бар, оған 13 тарату білігі жетегінің тісті доңғалақтарына айналма беретін аумақмаңылық бұрандалар 12 және сомындармен тістегеріш бекітілген. Негізгі айналмалардан, бұлғақтық айналмаларды майлау үшін, май иінді білік мойнақтарындағы тесіктерге келіп түседі.

Оныншы негізгі айналманы майлау үшін майды тарту келесі жолмен жүзеге асырылады: май тоғызыншы негізгі мойнақтың сыртқы жағынан тесіктер арқылы М қуысына мойнақтың ішіне, кейін оныншы негізгі мойнақтағы тесіктер арқылы жұмысшы жағына шығады. М қуысын тығыздау үшін, бітеуіш 16 орнатылған, ол білікке бұрандалармен 15 бекітілген және парониттік төсеммен 17 тығыздалған. Бұрандалар 15 қос-қостан сыммен оралған. Төлке кілтектерін 11 майлау үшін, май бірінші негізгі мойнақтан Ж тесіктері арқылы К қуысына жүргізіледі.

Жоғары сапалы құрыштан соғылған K6S310DR (2.39 сурет) дизелдің иінді білігінде жеті I-VII негізгі (диаметрі 240 мм) және 1-6 бұлғақтық мойнақ (диаметрі 210 мм) бар. Бұлғақтық мойнақтар беттермен 25 және екі көрші негізгі мойнақпен бірлесіп үш жазықтықта бұрышы 120˚ орналасқан көлденең біліктер бар айналшақты (иін) құрайды. Негізгі мойнақтан беттерге қарай бір қалыпты өтпе (радиусы 12 мм) жасалған. Салмақты азайту үшін, негізгі және бұлғақтық мойнақтар іші бос болып әзірленген. Мойнақтар қуыстары (жетінші негізгіден басқа) екі жағынан қақпақтармен 21 жабылған, сұқпалармен 22 тартылған. Қақпақтар мойнақтардың жонған жерінде орнатылады және алюминий сақиналармен нығайтылады.