9.3. Тепловоздын жолға әсері және динамикалық көрсеткіштер
Қатынас жолдар министірлігі тік динамикалық жүктемелер мүмкіншілігі бар рельстерді темір жолдын жоғарғы құрылыс есептері беріктігіне арнайы ережелер бекіткен.
(9.8)
бұл жерде Р3 рельске түскен статикалық ауырпашылық
2,5 – ауыртпашылық пайда болу мүмкіндігін есептейтін коэффициент.
Рср – рессор үстіндегі құрылысының тербелуінен болған динамикалық жүктеме.
Sр – рессор үсті құрылысының тербелуінен болған есепте кесіміндегі рельске доңғалақ қысымының орта квадраттық ауытқуы.
Sнп – жолдың жайлы оқшауланған жол тегіссіздігі.
Sник – оқшауланған жол тегіссіздігін өтудегі рессорға жатпайтын бөлігінің инерция күшінен тағыда
Рмах – жүктемесіне қарап балласт қабаты мен шпалдық майысуы, рельстегі шеткі кернеу анықталады. Жолға әсер еті бойынша сынау нәтижесінде, болмаса жобалау барысында алынған бүкіл есеп көрсеткіштерін рұқсат етілген мағынадан тыс артық кетпейтіндей алу керек.
Жолдың тура және қисық телімдерінде қозғалыс қауіпсіздігі мен жылжымалы құрамның динамикалық сапасын бағалау үшін бұзуға болмайтын шектеу көрсеткіштері орнатылған:
Рмах доңғалақтарының тік, максималды динамикалық жүктеме рамалық қысыммен белгіленген артық жүктемені есептей отырып, темір жолдың жоғарығы құрылысын есептеу ережелері бойынша анықталады: доңғалақа диаметрі ??=1,05м тепловоздары ??=1,25м, Рмах=225,4 кН;
Жазғы жағдайда 99,7% деген мүмкіндікпен анықталған рельс табандығының шетінің созылуының максималды кернеуі, Ок№ 240МПа Р65, Р50, Р43 рельстері және Ок үшін 200МПа ескі типті рельстер үшін.
Р75 рельстері үшін Ош-1,2 МПа, төсем астындағы Ош шпалдарын қысу кернеуі=Р65 рельстері үшін 1,6МПа; Ош=2МПа Р50 рельстері үшін.
Шпал астындағы об балассының сығымдалу кернеуі, Об-0,4-0,5Мпа;
Р50 және Р65 рельсті жолдар үшін а-1,4 шпалға рельстің орташа вертикалыд жүктемеге ең көп көлденең жүктеменің қаттысымен бағаланатын а көлденең қозғалымының жол тұрақтылығы.
Ү-7 рельстің сығымдалуы професор К. Королевтін формуласы бойынша жасалатын есеппен болмаса сынау кезінде анықталады;
Кд-0,3, статикалық жүктемеге рессор үсті құрылысы тербелісінен буксаға динамикалық жүктеме қатысы тең, тік динамика коэффициенті;
Көлденең динамика коэффициенті, яғни Үр бүйірлік рамалық қысымның қос доңғалақтың рельске түсіретін Рс статикалық жүктемесі. К=Үр/Рс-0,2;
Рессорланған бөліктің тербелуін жеделдету: төменгі жиілікте 0,3 дейін, жоғары жиілікте 0,25 – дейін;
Төменгі жиілік шанағының тербелісін көлденең дірілдеткішті желдету, у-25.
Төменгі жиілікті рессорланған бөліктердің тербелу жиілігінің диапозоны;
Темір жол экипажының тура жолмен қозғалысының әдеттегі формасы болып әр себептер мен бандаж пішінің конустығы, рельстер және доңғалақ ребордтағы арасндағы сақылау, бүйірлік соғуды экипажға хабарлау жөніндегі жол тегіссіздігі салдарынан ирелектеу және бұраң жол болып табылады.
Тербелістер доңғалақтардан рельстерге берілетін күштерден ғана емес сондай-ақ белгілі мөлшерде доңғалаққа даәсер етуші ал ол арқылы тепловоз құрылымының басқа да бөлшектеріне берілетін күштерден тұрады.
Үлкен күштер жүріс баяулығын бұзуға және бөлшектердін тозуына, жолдын бұзылуына және доңғалақ жұбының рельстен шығып кетуіне әкеледі. Сондықтан тепловоздын динамикалық сапасына және оның жолға әсеріне ерекше назар аударылады, ал экипаж бөлігінің құрылымы мен сипаты қолданыстағы және пайдаланудағы құрылымдарды әр жақты талдау негізінде тандалады. Жаңа құрылымдар міндетті түрде теоретикалық және тәжірибелік сынаулармен тексеріледі.
Тепловоз қозғалысы кезінде рессор үстіндегі құрылғылардын тербелістері пайда болады. Қиылысуда жүру жиілігі жақын немесе меншікті ілініс тербелісінің жиілігімен сәйкес жылдамдық кезінде тербеліс мөлшері (амплитуда) біршама жоғарлайды. Тепловоз қозғалысының мынадай жылдамдығы сыналы деп аталады.Тепловоздар үшін сыналы жылдамдық құрылымдық жылдамдықтан жоғары қарастырылады.
Локомотив экипажына қиылысудан басқа да көп кезенсіз импульс әсер етеді, олар меншікті жиілігімен рессор үстіндегі құрылғының үздіксіз тербелісін тудырады. Локомотив тербелісі амплитудасын белгілі дәрежеден ұлғайып кетпеуі үшін рессорлық аспа жүйесінде демпфирлеу қарастырылған. Бұл үшін бірінші топ тепловоздарының рессорлық аспасында табақша рессоралар қолданылады.