- •1.Тақырыптық карталардың көрсеткіш дәрежесіне қарай бөлінуі
- •Картографиялық шартты белгілерінің шығу тарихы
- •3. План мен карта, олардың айырмашылықтары.
- •4. Аналитикалық карталар мен синтетикалық карталар.
- •5.Географиялық карталардың масштабтары, оның түрлері.
- •6.Картографиялық проекциялар дегеніміз не? Түрлері, қолданылуы
- •7.Тақырыптық карталардың мазмұнына, ерекшелігіне қарай жіктелуі
- •8.Картографияның даму тарихына сипаттама
- •9.Физикалық карталар мен әлеуметтік-экономикалық географиялық карталар, олардың айырмашылықтары.
- •10.Атлас, олардың түрлері, жіктелуі
- •11.Карта, картография, атлас терминдерінің анықтамасы.
- •12.Географиялық карталардағы шартты белгілер. Олардың түрлері, әдістері
- •13. Карталардың түп нұсқасы және сандық түрлері, олардың құрастырылуы, тиімділігі және ерекшеліктері.
- •14.Картографиялық генерализация, оның анықтамасы және олардың түрлері
- •15. Қазақстандағы Картографияның қысқаша даму тарихы
- •16.Солтүстік және оңтүстік полюс, поляр аймақтарын құрастыруға қолайлы проекциялардың түрлері және есептелінуі
- •17. Карталардың аймақты қамтуына, қолданылуына,мазмұнына байланысты жіктеу
- •18.Картографиялық бейнелеу. Картодиаграмма,картограмма.
- •19.Картография пәні, оның мақсаты мен міндеті.
- •20. Мәскеу қ. 1:1000 000 масштабтан 1:100 000 масштабқа дейінгі номенклатурасын анықта.
- •22.Аналитикалық карта, атлас, картографиялық библиография терминдері
- •23. Белгілерді белгілеудің түрлері: геометриялық, әріп, көрнекілік.
- •24. Картогрфиялық семиотика, Халықаралық карта,картографиялық топономика терминдері
- •25.Бейнелеу тәсілдері: геометриялық, көрнекілік, шрифт – қаріптік. Белгілерге қойылатын талаптар.
- •26.Қазіргі кездегі картографияның негізгі мәселелері.
- •27. Белгілердің бірнеше әдістері: 1) сызықтық, 2)қозғалыс, 3) ареалдар, 4) нүктелік
- •29.Жалпы географиялық карталар, масштабына қарай бөлінуі.
- •30.Топографиялық картаның безендірілуі және жаңартылуы.
- •31. Сансонның тең шамалы псевдоцилиндрлік проекциясы, зерттелуі мен құрастырылуы 1: 220 000 000 -300/, -300
- •32. Картографиялық бұрмалану, олардың түрлерімен, қолданылуы.
- •33. Географиялық карталардың математикалық негіздері. Картографиялық проекция туралы түсінік, олардың түрлері.
- •35.Түзу конустық проекциялар олардың түрлері мен қолданылуы.
- •36. Азимутальды полярлық проекциялар,олардың түрлері мен қолданылуы.
- •37.Әлеуметтік-экономикалық карталарды мазмұнына қарай жіктелуі.
- •39.Бұрмалану сипатына қарай картографиялық проекциялар: тең бұрышты, тең ауданды, еркін.
- •40.Қарапайым поликонустық проекция. 1:220 000 000 масштаб бойынша есептеп, құрастыр. Ендіктер мен бойлықтар айырмашылығы 200
- •41. Ламберттің тең аралық азимуталды полярлық проекциялар, масштаб 1:100000000 есептеп, құрастыру -200/, -200
- •42. Меркатордың тең бұрышты цилиндрлік проекциясы. 1:200 000 000 масштаб бойынша есептеп, құрастыр.
- •43. Қарапайым поликонустық проекция. 1:180 000 000 масштаб бойынша есептеп, құрастыр. Ендіктер мен бойлықтар айырмашылығы 200
- •44.Меркатордың тең бұрышты цилиндірлік проекциясы, оны есептеп құрастыру, м 1:190 000 000, -200/, -200
- •45.Қима конустық тең аралық проекциялар, 1:100 000 000 масштабта есептеп құрастыр, -200/, -200
- •46.Постельдің тең аралық азимуталды полярлық проекциялар, 1:130000000 масштабта есептеп құрастыр. -200/, -200
- •47.Қарапайым поликонустық проекция. 1:200 000 000 масштаб бойынша есептеп, құрастыр, -200/, -200
- •48.Картографиялық проекциялардағы бұрмаланулар және түрлері.
- •49. Стереографиялық азимуталды полярлық проекция. 1:95000000 масштаб бойынша есептеп, құрастыр -200/, -200.
- •50. Қима цилиндрлік тік бұрышты проекциясы. 1:220 000 000 масштаб бойынша есептеп, құрастыр.
- •51. Ламберттің тең аралық азимуталдық есептелуі, құрастырылуы. М 1:90 000 000, -200/, -200
- •52. Птоломейдің тең аралық жанама конустық қарапайым проекциясы. Оны 1:100000000 масштаб бойынша есептеу, құрастыру.
- •53. Квадратты түзу цилиндрлік проекция, 1:185000000масштаб бойынша есептеп құрастыр
- •Тең аралық қима конустық проекция. 1:120 000 000 масштаб бойынша есептеп, құрастыр.
- •55.Сансонның псевдоцилиндрлік проекциясы. 1:200 000 000 масштаб бойынша есептеп, құрастыр. -300/, -300
- •56.Орталық азимуталды проекция.1:220000 000 масштабтағы есептелуі мен құрастырылуы.Ендіктер мен бойлықтар айырмашылығы 200.
- •57. Қазіргі кездегі Қазақстан картографияның негізгі мәселелері.
- •58. Картографиялық проекциялардың шығу тарихы.
- •59. Картографиялық проекциялардың түрлері.
- •60. 1:1 000 000 Масштабтағы картаның номенклатурасы.
- •61.1:1 000 000 Масштабтағы картадан Алматы қ. Көршілес жатқан трапецияларын анықта? Алматы қ. 1:200 000 масштабтағы номенклатурасы.
- •62. Номенклатура дегеніміз не? Дакар қ 1:500000 масштабтағы номенклатурасы.1:1000000 масштабтағы картадан Дакар қаласы коршілес жатқан трапециялар.
- •63.Мәскеу қ. 1:500 000 масштабтағы номенклатурасы. 1:1 000 000 масштабтағы картадан Мәскеу қ. Көршілес жатқан трапециялар.
- •70. Жалпы географиялық карталар бойынша жергілікті жерге сипаттама беру. Мысалы Австралия материгі.
- •72. Жалпы географиялық карталар бойынша жергілікті жерге сипаттама беру. Мысалы Солтүстік Америка материгі.
- •80. Әр түрлі масштабтағы геологиялық карталардың айырмашылықтары және оған сипаттама беру.
- •81.Әр түрлі масштабтағы тектоникалық карталардың айырмашылықтары және оған сипаттама беру.
- •82. Әр түрлі масштабтағы топырақ карталарының айырмашылықтары және оған сипаттама беру.
- •83. Әр түрлі масштабтағы климат карталарының айырмашылықтары және оған сипаттама беру.
- •85.Әр түрлі масштабтағы гипсометриялық карталарының айырмашылықтары және оған сипаттама беру.
- •86. Әр түрлі масштабтағы зоогеографиялық карталардың айырмашылықтары және оған сипаттама беру.
- •87. Әр түрлі масштабтағы халықтар карталардың айырмашылықтары және оған сипаттама беру.
- •88.Әр түрлі масштабтағы саяси және саяси - әкімшілік карталарының айырмашылықтары және оған сипаттама беру.
- •89. Құрлық суы немесе гидрологиялық карталардың айырмашылықтары және оған сипаттама беру.
- •90. Геофизикалық карталардың айырмашылықтары және оған сипаттама беру.
12.Географиялық карталардағы шартты белгілер. Олардың түрлері, әдістері
Картографиялық шартты белгілер деп – картада қолданатын əр түрлі объектілерді білдіретін, картаны толықтай түсіндіретін белгілерді айтады. Географиялық карталардың аэрофотосуреттерден, суреттерден жəне басқа да шығармалардан ерекше қастеті бұл картографиялық шартты белгілерді қолдануы. Картографиялы белгілер - картаның графикалық тілі. Олар арнайы қолданылатын белгілі бір объектінің түрін, процесін, құбылысын түсіндіреді. Картографиялық белгілер негізінен екі қызмет атқарады: 1) ол объектінің түрін көрсетсе, 2) сандық жəне сапалық сипаттамаларын береді. Картографиялық белгілер пішініне, өлшеміне, ішкі құрылысына, көркемдігіне қарай ажыратылады. Мысалы, пішініне қарай олар графикасын түсіндіреді. Олардың белгілі көрінісі – геометриялық фигуралар (шеңбер, үшбұрыш, төртбұрыш, т.б.).
К рнекілік шартты белгілер – объектінің шын көрінісін береді. Мысалы, банан ағашы. Бұл шартты белгілер өсімдіктер, жануарларды, өнеркəсіп түрін көрсету үшін қолданылады. Өлшемі жағынан картаның қолдану мақсатына жəне қабылданған масштабына қарай көрсетіледі. Түсіне қарай шартты белгілер көбінесе ақ немесе қара болады.
Бейнелеу тəсілдері: геометриялық, көрнекілік, шрифт – қаріптік. Қаріптік
белгілерде бейнелейтін нысанның бірінші немесе екінші əрпі жазылады, сондай қысқартылған сөздер қолданылады. Қаріптік белгілер негізінен объектінің белгілі бір категориясын басқа геометриялық фигуралармен берілген белгілерден бөліп көрсету үшін қолданылады. Бұл қаріптік белгілерді салыстыру жəне ықшамдау, жинақы, оқуға оңай көрсетіледі. Қаріптік белгілерде өзі бейнелейтін объектіге ұқсас болып келеді, көбінесе табиғи нысандарды белгілейді.
Белгілерге қойылатын талаптар:
- белгілер жақсы көрінуі керек;
- бір –бірінен айрықша болуы керек;
- көркем болуы керек;
- жасы боялуы керек;
- боялмайтын шартты белгілер болса, жақсы штрихталу керек;
- арақашықтықты сақтау керек.
Белгілердің бірнеше əдістері болады: 1) сызықтық, 2)қозғалыс__________, 3) ареалдар, 4)нүктелік жəне т.б.
Сызыты белгілер əдісі – жағалау сызықтары, шекаралар, жолдар, өзен торлары,тарихи карталардағы сызықтар.
Қозғалыс белгілері- халық миграциясы, жүк тасымалдануы. Бұл белгілер картада түсі мен қалыңдығы бойынша ажыратылады.
Нүктелік əдістер карталарға құбылыстардың санын, белгілі бір статистикалық көрсеткіш бойынша мөлшерін көрсетеді жəне бұл құбылысты нүкте арқылы бейнелейді. Бұл əдіс көбіне мал шарушылығында мал санын көрсетуге қолайлы. Мысалы, 1 нүкте 200 малды көрсетсе, 5000 малға 25 нүкте қоямыз. Нүктелер картада статистикалық, географиялық əдістер бойынша орналастырылады. Географиялық орналасу бойынша бұлар мал басының қай жерде, қанша мал орналасатынын көрсетеді.
Ареал белгілері: белгілі бір аймақтағы құбылыстың таралу кеңістігін көрсетеді. Мысалы, өсімдіктер, жануарлар. Бұл белгілер картада боямен, суретпен, штрихпен көрсетіледі
13. Карталардың түп нұсқасы және сандық түрлері, олардың құрастырылуы, тиімділігі және ерекшеліктері.
Карта – белгілі бір топографиялық проекциялар көмегімен Жер бетінің үлкен өлшем бірліктерінде анықталатын аудандардың нақты жазықтықта кішірейтілен кескіні. Карталар әртүрлі белгілеріне: бейнеленуіне, территориясына, масштабына, мазмұны мен мақсатына байланысты жіктеледі.