6. «Жырдан алған әсерім» (эссе жазу)
7.Сабақты қорыту. Бағалау.
Үйге эссені толығырақ жазу тапсырылды.
Қосымша оқуға: «Қозы Корпеш-Баян сұлу», «Ләйлі-Мәжнүн».
Сабақтың тақырыбы: «Жүз жылдық жара »
Сабақтың мақсаты:
білімділік- «Жүз жылдық жара» әңгімесінің мазмұнына талдау жасату,әңгімедегі қасиет,оның қазақ халқының ұғымындағы орны туралы білімін қалыптастыру,
тәрбиелік-әңгіме мазмұнымен таныстыра отырып оқушыларға экологиялық тәрбие беру,халықтық наным-сенімдерді құрметтеуге тәрбиелеу;
дамытушылық-оқушыларды өз бетімен ізденуге,шығармашылықпен жұмысқа машықтандыру.
Сабақтың түрі: пысықтау сабағы.
Сабақтың әдіс-тәсілі: сұрақ-жауап,талдау,баяндау,пікірлесу,талқылау.
Сабақтың барысы.
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Жаңа сабақ.
І кезең. Үйге «Жүз жылдық жара» әңгімесінің мазмұнын меңгеріп келу тапсырылған болатын.Үй тапсырмасын интерактивті тақтада берілген схема арқылы тексеру.
Тақтадағы тапсырма арқылы әңгіме мазмұнын оқушылар нақты мысалдармен пысықтап өтеді.
Қосымша сұрақтар:
«Жүз жылдық жара» әңгімесінің кейіпкерлерін қалай топтастыруға болады?
Әңгімедегі ауыл көрінісі,сол кезеңдегі қиыншылық қалай суреттеледі?
- Байшынар неге жалғыз қалды?
- «Жүз жылдық жара» әңгімесіндегі Бақтияр бағында қандай құс,ағаш,шөп атауы аталды?...
- Жазушының әңгімеде сол кезеңдегі ауыл көрінісі,ел арасындағы бірлік,қандай заман туса да қадір-қасиетті қастерлеу,халық ұғымындағы сенімдерді жоғары ұстау идеясын беруін байқаймыз.
Олай болса, бүгін біз «Жүз жылдық жара» әңгімесіндегі наным-сенімдерге,қадір-қасиетке,халық неге сенетініне тоқталамыз.
Балалар, «Жүз жылдық жара» әңгімесін оқып отырғанда сендер халық ұғымында кездесетін қандай сенімдерді кездестірдіңдер?Халық неге сенеді? (Оқушылар жауабын тыңдау)
ІІ кезең.Интеративті тақтамен жұмыс.
Слайдтың шынар,терек,тал,бүлдірген,түйежапырақ,үкі,қаршыға,қырғауыл суретттері бар беті ашылады.(Аталған құс,ағаш,өсімдік суреттері «Активстудия» бағдарламасының кітапхана бөлімінде бар.). Тақтаға оқушылар шығып,қалаған суретіне сипаттама беріп,астына жасырылған тапсырмаға жауап береді.(Ортақ тапсырма ретінде беруге де болады).
1-тапсырма. «Шаңырақ» ұғымы туралы не білесің?Қазақ неге шаңырақты қадірлеп киелі санайды?(Толық жауап берілген соң арнайы сілтеме-бағыттағыш арқылы алғашқы суретті бетіне қайта оралады).
2-тапсырма. «Бесік» сөзінің мағынасын аш.Бесікке байланысты қандай сенімдерді білесің?
3-тапсырма. «Үкі жүрген жер киелі деседі...Ол киелі деседі».Себебін түсіндір.Қазақ неліктен ең қадірлі,ең қымбаттысына үкі тағады?
4-тапсырма. «Алыстан келіп,Байшынардың түбіне түнеп,бұтақтарына қызыл-жасыл шүберек байлап кететіні содан шығар».Келтірілген үзінді халық ұғымында қандай наным-сенімді білдіреді?
5-тапсырма. «...Кенжекүл кемпір зікірін салып,аттандап,азынап,омбы қарды кешкендей еседі». «Зікір салу» тіркесінің мағынасын аш,қай уақытта қолданылады,неге байланысты?
6-тапсырма.Байшынар мен Жуанқұл.Жуанқұл тағдыры қандай қорытынды шығаруға жетелейді?
ІІІ кезең.
Бұл кезеңде оқушыларға әр қатар бойынша жеке шығармашылық тапсырмалар беріледі.
1-қатар: «Байшынар неге күңіренді?»
2-қатар: «Табиғат пен адамзат- егіз ұғым»
3- «Жуанқұлдың өкініші».
Оқушылар жұмысы тыңдалған соң «Киелі,қадір-қасиет» тақырыбында пікір алысу.
ІІІ.Қорытынды.
Тақырып бойынша сұрақтар арқылы ауызша қорытындылату:
-әңгіменің «Жүз жылдық жара » атауы неліктен? Өзің қандай тақырып қояр едің?
-шығарма несімен әсер етті?Ерекшелігі неде деп ойлайсың?
-Жуанқұл тағдыры арқылы автор не айтқысы келді?
-қазақ халқының ырым-нанымдарының өмірде саған көмегі бар ма?
ІV.Үйге тапсырма:
«Жүз жылдық жара» әңгімесінен мақал-мәтелдерді теріп жазу,мағынасын түсіндіру;
Қазақ халқы ұғымындағы басқа да наным-сенімдер,киелі,қасиетті ырымдар туралы жазып келу.