Емтихан билеті № 23

1. Өнімнің бағақұрылымы және баға саясаты.

Баға – сатып алушының тауарды сатып алуға, ал өндірушінің сатуға дайын ақшалай сомасы. Сатып алушы тауарды ақшалай бірлікте көрсетілген тауар құндылығы оның бағасынан жоғары болғанда сатып алады

Баға саясатының негізгі келесі мақсаттары бар:

Фирманың әрі қарай  өмір сүруі. Мұндай мақсат нарықтың өткір бәсекелестік жағдайында пайда болады, өндірушілер өте көп, ал кәсіпорынның тауары (қызметі) ешқандай айрықшылықпен сипатталмайды.

Пайда максимизациясы. Бұл мақсат келесі шарттарда қалыптасады:

-кәсіпорын бәсекелестерде жоқ, ерекше тауарларды ұсынады;

-тауарға сұраныс ұсыныстан жоғарғы деңгейде болады.

Өткізуді максималды түрде ұлғайту. Осы мақсатты ұстанушы фирмалар, шығынды төмендету есебіне пайданы ұлғайтуға тырысады.

Сападағы лидерлік. Фирма бұйымның сапалы сипаттамаларын максималды түрде жоғарлату жолымен бәсекелестерден алға шығуға ұмтылады. Тауар сапасының жоғарлауы оларға деген, бағаның көтерілуін білдіреді.

Жаңа нарықтарға шығу  кәсіпорындарды тұтынушыларға қатты ықпал беретін бағаны қолдануға мәжбүр етеді, олар өз кезегінде тұтынушылар көңілін аударады және нарыққа енуге мүмкіншілік береді

2. Өндірістік айналым қорлары қандай топтарға бөлінеді?Оларға не жатады?

Жалпы Өндірістік айналым қорлары мынадай топтарға бөлінеді:

• өндіріс қалдықтары (запастар). Оларға – шикізат, негізгі материалдардың, отынның, қосалқы бөлшектердің қалдығы (запастар), бағасы 100 теңгеден кем құнсызданғыш және тозғыш заттар, арнайы құрал-саймандар жатады;

• а яқталмаған өндіріс, оның ішінде өз ішінде шығарылған жартылай дайын өнімдер;

• болашақ кезеңдердің шығындары – жаңа өнімдерді әзірлеуге және игеруге кеткен шығындар.

3. Кәсіпорында жұмыс жасайтын барлық жұмыскерлер қалай бөлінеді және олар қандай қызмет атқарады?

Кәсіпорында жұмыс жасайтын барлық жұмыскерлер екі категорияға бөлінеді:

• өнеркәсіптік-өндірістік персонал (өндіріс процесінде еңбек етушілер);

• кәсіпорынға қарайтын бейөнеркәсіп жұмысшылар (тұрғын-үй шаруа-шылығының, балабақшалардың, емдеу ұйымдарының және т.б. қызметкерлері).

Сонымен қатар, жұмыскерлер - инженерлік-техникалық мамандар (ИТМ), қызметкерлер және жұмысшылар болып бөлінеді.

Инженерлік-техникалық мамандар өндіріс процесін ұйымдастырып, оны басқарумен айналысады.

Қызметкерлерге - қаржы-есеп, жабдықтау, сату және т.б. функцияларды атқарушы жұмыскерлер жатады.

Жұмысшылар – материалдық өнімдірді шығарушы немесе өндірістік және тасымалдау қызметін атқарушы кәсіпорын қызметкерлері. Олар – негізгі және көмекші болып бөлінеді.

Емтихан билеті № 24

1. Өнеркәсіп кәсіпорындарында тарифтік жүйені қолдану түсінігі,оның маңызы.

Жұмыстың негізгі түрлерінің толық сипаттамасынан тұратын және өнеркәсіптің әрбер саласын құрастырылған тарифтік-біліктілік анықтамасының негізінде жүргізіледі. Анықтаманы және оның қолданылу тәрібін ҚРың Үкіметі бекітеді.

Тарифтік мөлшерлеме (жалақы) - бұл жұмыс уақытының бірлігі үшін , (сағат, күн, ай) біліктіліктің айқын күрделілігінде еңбек нормасын (еңбек міндеттерін) орындаған қызметкерлердің еңбекақысының белгіленген мөлшері.

Тарифтік тор - бұл разрядтардың және оған меншіктелінген тарифтік коэффиңиенттердің арақатынас мәкілі. Тарифтиік тордағы разрядтардың саны және тарифтік коэффициенттер арасындағы алшақтықтар әртүрлі және олар өнеркәсіптің әр түрлі саласында орын иемденген нақты ерекшеліктермен және бөлінісінің дәрежесімен анықталған.