- •Емтихан билеті № 1
- •1)Heгізгі еңбекақы және қосымша еңбекақы төлемдеріне мысалдар келтіріңіз.
- •2)Автоматты ағындық жүйенің экономикалық тиімділігі және оның жіктемесі, оны ұйымдастыру және қызмет көрсетуінің қағидалары
- •3) Авторлық куәлік, лицензия, ноу-хау түсініктері,атқаратын рөлі?
- •Емтихан билеті № 2
- •1) Айналым құралдарының айналу үдеуінің жолдары және көрсеткіштері.
- •2.Еңбекақы өтеудің жүйесі және формасы.
- •1)Кәсіпорында еңбекақы төлеуді ұйымдастыру түрлері.
- •3)Жұмыс орны - кәсіпорынның бастапқы құрылымдық звеносы. Жұмыс орындарының жіктемесі.
- •Емтихан билеті № 3
- •Емтихан билеті № 4
- •1)Негізгі құралдарды пайдаланудағы көрсеткіштер.
- •2) Кәсіпорындағы еңбек ресурстарын басқару әдістері және принциптері?
- •Емтихан билеті № 5
- •1)Негізгі өндірістік қорларды қолданудың көрсеткіштері 3 топқа бөлінеді:
- •2) Монополистік бәсеке жағдайындағы баға құрылымы.
- •Емтихан билеті № 7
- •1) Өндірісті жоспарлаудың ұйымдастырылуы, принциптері және әдістері.
- •2) Өнеркәсіп және оның техникалық-өндіріс базасы.
- •3) Салық жүйесінің сипаттамасы. Бюджетке енгізілетін салықтар және төлемдер.
- •Емтихан билеті № 8
- •1) Шығын түсінігі. Экономикалық мазмұн бойынша жіктелуі.
- •2) Өнеркәсіптің материалдық ресурстарын басқару және қолдану жүйелері.
- •3) Өнеркәсіптегі еңбек ресурстарының сипаттамасы. Еңбек нарығы, жұмыссыздық.
- •Емтихан билеті № 9
- •3) Өнеркәсіп ұйымдарын құрудағы қазіргі заман
- •Емтихан билеті № 10
- •1) Өндіріс циклының ұзақтығын сақтаудағы жолдар, резервтер және экономикалық мағынасы.
- •Емтихан билеті № 11
- •2) Өнімге бағаның құрылуы, бағалардың саясаты
- •3) Өндірістің шығындары және өнімнің өзіндік құны.
- •Емтихан билеті № 12
- •1) Олигополия жағдайындағы баға құрылымы.
- •2) Өнімді автоматты түрде жобалау жүесі және оның тиімділігі
- •3) Өнімнің өзіндік құнының құрылымын сипаттайтын көрсеткіштер.
- •Емтихан билеті № 13
- •Өнеркәсіпте өндіріс процестерін ұйымдастырудың жіктелуі және принциптері.
- •Кәсіпорынның айналым қорларына мұқтажын тұрақсыздандыратын факторлар?
- •Еңбек өнімділігін арттырудың резерветерінежәне өндірістің ішкі резерветеріне не жатады?
- •Емтихан билеті № 14
- •Өндіріс жүйесі: элементтері, функциялау негізі және мақсаттары.
- •Пайданы үлестірудің қағидалары.
- •Өнімнің өз құны және өндіріс шығындары
- •Емтихан билеті № 15
- •Шығындарды өнімнің өзіндік құнына жатқызу әдістеріне байланысты жіктеңіз.
- •Таза монополия жағдайындағы бағалар түрлері.
- •Еркін бәсеке нарығының сипатталуы.
- •Емтихан билеті № 16
- •Өнеркәсіптің қаржы -кредиттік институттар жүйесімен байланысы.
- •Өзіндік құн калькуляциясының құралуы.
- •Негізгі құралдардың экономикалық мәні.
- •Емтихан билеті № 17
- •Айналым қаражатын басқару және нормалау.
- •Пайданың жоспарлануы және оны өнеркәсіптерде бөлу тәртібі.
- •Өндірісте смета шығындарының құрылуы.
- •Емтихан билеті № 18
- •Өндірісті ұйымдастыру іс әрекетінің мазмұны, оның негізгі міндеттері
- •Айналым қаражатын толықтыру және қалыптастырудың көзі.
- •Амортизацияның әдістері және олардың ерекшелігі.
- •Емтихан билеті № 19
- •Өндірісті ұйымдастыру іс әрекетінің мазмұны, оның негізгі міндеттері
- •Айналым қаражатын толықтыру және қалыптастырудың көзі.
- •Амортизацияның әдістері және олардың ерекшелігі.
- •Емтихан билеті № 20
- •Еңбек ресурстарын қолданудағы көрсеткіштер.
- •Өнімнің сапасын ұйымдастыру және басқару. Сапа көрсеткіштері және оларды бағалау әдістері.
- •Өнеркәсіп ресурстарының экономикалық сипаттамасы.
- •Емтихан билеті № 21
- •Өнеркәсіптің шығындарын басқару.
- •Кәсіпорын орнықты пассивтерді не ретінде қолданады?Орнықты пассивке мысал келтіріңіз?
- •Фирма қызметкерлері және еңбек мотивациясы.
- •Емтихан билеті № 22
- •Өнеркәсіптің қаржы ресурстары.
- •Еңбек өнімділігі дегеніміз не және оның деңгейі қалай анықталады?
- •Емтихан билеті № 23
- •Өнімнің бағақұрылымы және баға саясаты.
- •Өндірістік айналым қорлары қандай топтарға бөлінеді?Оларға не жатады?
- •Кәсіпорында жұмыс жасайтын барлық жұмыскерлер қалай бөлінеді және олар қандай қызмет атқарады?
- •Емтихан билеті № 24
- •Өнеркәсіп кәсіпорындарында тарифтік жүйені қолдану түсінігі,оның маңызы.
- •Айналым қаражатының түсінігі және экономикалық мәні
- •Еңбек ресурстарын басқару дегеніміз не және қандай бағыттардан тұрады?
- •Емтихан билеті № 25
- •1Дебиторлық қарыздың түсінігі және кәсіпорындағы негізгі рөлі?
- •2Талдау әдісі неден тұрады және оған қандай операциялар жатады?
- •3Айналыс қорларының құрамы, әрқайсысының сипаты?
Емтихан билеті № 2
1) Айналым құралдарының айналу үдеуінің жолдары және көрсеткіштері.
Шаруашылықты жүргізудегі нарықтық жүйе жағдайында кәсіпорын экономикасын дамытуда оны айналым қаражаттармен оңтайлы қамтамасыз етудің төтенше маңызы бар.
Айналым қаражаттарының айналымдылығын сипаттайтын бірнеше көрсеткіштер болады. Олардың ішіндегі ең қарапайымы – айналым қаражатының айналымдылығының коэффициенті. Ол сатылған өнімнің көлемін (Рп) айналым қаражаттарының орташа қалдығына (СО) бөлу арқылы анықталады:
Ко = Рп/СО
Айналым қорларының айналымын жылдамдату кәсіпорынның негізгі мақсаты болып табылады және оның мынадай жолдары бар:
ғылыми-техникалық прогрестің соңғы нәтижелерін қолдану;
өнеркәсіптік өндірісті ұйымдастыру формаларын жетілдіру;
қолайлы конструкциялық материалды қолдану;
шикізат, отын-энергетика ресурстарын үнемді қолдану және т.б.
Айналым қорларын қолдануды ұйымдастырудың негізгі мақсаты – өндіріс процесін үзіліссіз жалғастыру және сатуға шығарылған өнімді айналым қорларының ең аз мөлшерінен қамтамасыз ету.
2.Еңбекақы өтеудің жүйесі және формасы.
Еңбек ақы төлеу жүйесі келесіәдей болып анықталады:
1.Жұмыскерлердің еңбек ақысы мерзімді, кесімді немесе еңбек ақының басқада жүйелерімен төленеді. Еңбек ақы еңбектің жеке және ұжымдық нәтижесі үшін төленуі мүмкін.
Еңбек ақы жүйесі тарифтік, тарифсіз немесе аралас жүйелердің негізінде қалыптасуы мүмкін.
Еңбек ақының тарифтік жүйесі тарифтік мөлшерден (қызметтік оклад), тарифтік тордан, тарифтік коэффициенттен тұрады.
Еңбек ақының тарифсіз жүйесі жұмыскерлердің кәсіби сапаларын бағалау қағидалары мен белгілеріне және олардың соңғы нәтижедегі үлесіне тәуелді негізделеді.
2.Орындалатын жұмыстың сапасы мен өндіріс тиімділігін арттыруға жұмыскерлердің қызығушылығын арттыру үшін жұмыс берушілерге сыйақы жүйесімен еңбекті ынталандырудың басқада формаларын ендіруге болады.
3.Еңбек ақы жүйесі мен жұмыскерлердің еңбегін ынталандыру ұжымдық келісімнің, еңбек келісімінің және жұмыс беруші актісінң шарттарымен анықталады.
4.Еңбек ақы жүйесі еңбек ақының негізгі үлесін (жалақының тұрақты бөлігіне салыстырмалы) біруақытты ынталандырушы төлемдерді ескермегенде жұмыскерлердің орташа айлық жалақысының 75 пайызынан төмен емес деңгейде қамтамасыз етуі керек.
5.Мемлекеттік бюджетпен ҚР Ұлттық банк сметасының есебінде болатын ұйым жұмыскерлерінің еңбек ақы жүйесі ҚР нормативті құқықтық актілермен бекітіледі.
6. Еңбек ақы шарты мен ұлттық компаниялдардың, акцияның бақылау пакеті мемлекетке тиісті акционерлік қоғамдардың жетекші жұмыскерлеріне сыйақы беру ҚР Үкіметімен бекітілген Типтік ереженің негізінде анықталады.
7.Ұйымдардың жұмыскерлерінің қызметтерге (тауарлар, жұмыстар) мемлекеттік реттеу тарифтерімен (баға, мөлшер, жинақтар) енгізілетін еңбек ақы жүйесінің параметрлерін қарау және келісімдеу реті еңбек бойынша өкілетті мемлекеттік органдармен бекітіледі.
8.Еңбек, ұжымдық келісімдермен және келісім-шарттармен жұмыс берушінің актілерімен анықталынған еңбек ақы шарттары ҚР Еңбек кодексі мен нормативті басқада актілермен бекітілген шарттармен салыстырғанда нашар болмауы керек.