10. Параметрлік стандарттауда r және е таңдаулы сандар қатарлары қай принципімен құрылады.

Параметрлік стандарттау – параметрлердің ыңғайлы номенклатурасы мен сандық мәнін таңдап, негіздеу болып табылады.

***Параметирлик стандарттау онимнин касиетин сандык сипаттамасы***

Негізгі параметрлерге жататын өнім не үшін пайдаланатын және пайдалану жағдайының параметрлер. Негізгі параметрлер размерлік, салмақтық, энергетикалық және өндірісті сипаттайтын болып табылады.

***Белгили бир онимнин типы ушин параметр жиынтыгы бар оны параметрлік қатар деп атайды. Мысалы: киімнің размерлік қатары.***

Стандарттың таңдамалы қатары негізі пайдаланылатын қатар R деп белгілейді. R5; R10; R20; R40.

1) R5 - 1.00; 1.6; 2.50; 4.0; 6.3; 10

2) R10 – 1.00; 1.25; 1.60; 2.0; 2.5; .....

3) R20 – 1.00; 1.12; 1.25; 1.40; …….

4) R40 –

Өндіріс үшін ең ыңғайлысы R5. Машина жасауда да R5 қолданылады. Негізгі размерлерді R5 алады, ал бөлшектердің размерін R10 мен алады.

Электро техникада Е3; Е6; Е12 қатарды пайдаланады.

Е3 –

Е6 –

Е12 –

11. Стандарттаудың негізгі мақсаттары мен принциптерін атап өтіңдер.

Стандарттаудың негізгі мақсаты өнімнің немесе қызмет көрсетудің функционалдық міндеттерін, жарамдылығын жақсарту болып табылады.

Стандарттаудың жалпы мақсаты – өнімнің және көрсетілетін қызметтің сапа жағынан, қауіпсіздік жағынан мемлекеттің және тұтынушылардың мүддесін қорғау болып табылады.

*** Стандартаудың негізгі мақсаттары:

1. өнімнің, процестердің адам өмірі мен денсаулығы және қоршаған орта, оның ішінде жануарлар мен өсімдіктер дүниесі үшін қауіпсіздігін қамтамасыз ету;

2. шаруашылык обьектилер ушин апаттык жагдайда коргау немесе каупсыздыгы

3. өнімнің, көрсетілетін қызметтің қауіпсіздігіне және сапасына қатысты тұтынушыларды жаңылыстыратын іс-әрекеттердің алдын алу;

4. саудадағы техникалық кедергілерді жою;***информация,техникалык жагынан камтамансыздыру***

5. *** мемлекеттин коргау кабилетин камтамасыз ету***

6. *** оним сапасын жане корсетилетин кызметин гылым тех дамуына сайкес сапасын камтамасыз ету

7. ***ресурстардын барлык турин онемдеу***

Стандарттаудың принциптері:

1. мүдделі жақтардың тілектерін, пайдасының баланссын ескеру;***муддели жак тутынуши, ондируши. Тилеги ол артурли болуы мумкин.мысалы кийым размери ***

2. стандарттаудың жүйелігі мен комплекстілігі.***жуйелеу ол- Әр объектіні күрделі жүйенің бір бөлігі ретінді қарастыру, ал комплекстілігі күрделі жүйенің барлық элементтері бір-бірімен сай болып келуі.*** мысалы:комплекс- бир биримен размер сай келуи бутылка-ящик-кантейнер,жуйелеу- канша салу ишки размерге канша калай сыйяды***

3. Стандартаудың динамикалығы және озып дамуы. Стандарттаудың динамикалығы бүгінгі таңның деңгейінен стандарт озып отыру керек. Ол динамиканы қамтамасыз ету стандарттауды мерзімімен тексеріп, оларды жаңартып отырады. Ал басып озуды қамтамасыз ету стандарттың техникада қалай өзгеретінін қадағалау. Басып озу үшін белгілі бір мерзім қояды.***кемдегенде 5-6 жыл бойы туракты болу керек***

4. Стандарттаудың тиімділігі

1. Экономикалық – ресурстарды аз пайдалану, сақтау немесе жаңалықты жасау нәтижесінде қызмет ету мерзімін ұзарту.

2. ***Әлеуметтік эффект – адам денсаулығына және қоршаған ортаға қауыпсіздік сақтауға әрекеттер жасайды.****

5. Өнімдердің қауіпсіздігін, сыйушылығын, тіркесушілігін қамтамасыз ету үшін стандарттауға жол беру керек.***приоритет*** Стандарттауға қойылатын талаптар мен сақтау жолымен және Республикамыздың заңдылық нормаларына сәйкес болуы керек. Ол сертификаттау жұмысын жасауға ыңғайлы болуы керек және оларды тексеру жолдарын көрсету керек.

6. ***горманизация***Үйлесушілік – біздің мемлекетте қабылданған стандарт Халықаралық стандартқа сай болу керек

7. Стандарттың анықтамалары нақты және түсінікті болу керек.***чекость формулеровок*** Егер стандарттауда қойылған талаптар екі талай түсінуге болатын болса, ол стандарттаудың үлкен кемістігі болып келеді.