3.2 Конвейердің өнімділік есебі

Жонатын конвейердің науалар параметрлері техникалық немесе өнімділіктің максималді есебі бойынша, ал сызықтық жүктемелер өніміділіктің орташа есебі бойынша анықтау қабылданған.

Максимал өнімділік есебі келесі тәуелділік бойынша анықталады

т/ч

мұндағы, Q_max – жүктеуші құрылымдардың максимал өнімділігі, т/ч;

К_н – бірқалыпты емес конвейер жүктеуінің коэффициенті;

К_в – уақыт жұмысшы бойынша конвейерді қолдану коэффициенті;

К_г – конвейердің дайындық коэффициенті, К_г = 0,96.

Орташа өнімділіктің есебі фомула бойынша анықталады

т/ч.

мұндағы Q_ОР – орташа өнімділік (т/ч).

3.3 Жобалау есебі

Жобалау есебі жонатын конвейерлерді тарту күші (дөңгелек) айдаушы білікке, еріксіз келтірудің қозғаушы қуатының есебі, шынжырда керілістерге айдаушы білікке келетін және одан келесі тармақтарға, шынжырлардың

қадамы, айдаушы жұлдызшалардың диаметрлері, айдаушы тетіктің беріліс саны, типоразмер редукторды, муфталарды және қажетті тежегіш сәт, керу құрылымның параметрлері.

Қарапайым конвейер трассалар үшін жобалау есебі соңғы болу мүмкін.

3.4 Науалар параметрлерін анықтау

Жонатын конвейердің өнімділігі жонатын қозғалыс науадан және жылдамдығы көлденең өлшемдерінің негізі тәуелді болады. Науаның биіктігі және ені жонатын конвейердің өнімділігі негізгі параметрлермен анықтайды. Науаның қимасы тіктөртбұрышты, трапециялы, жартылай дөңгелек болатын жонатын форманы алып жатыр.

Жонатын қозғалысының жылдамдығы 0,25–1,0м/с шегінде, әдетте жылдамдықты 0,3–0,5 м/с тағайындайды. Жүктің қатары үшін жонатын келесі жылдамдықтарын тағайындайды (м/с):

Кокс………………………	0,5	Құм, қиыршақтас…….	0,9
Көмір, тас, жыныс…..	0,65	Көмір ұнтағы…	1,0
Күл, әк, цемент……	0,75

Бастапқы мәліметтерде материалдын сапасында көмір ұнтағы алынған, сондықтан жонатын қозғалыс жылдамдығын м/с тағайындаймыз.

Өнімділікті қамтамасыз ету үшін науаның ені бойынша формула анықталады.

,

мұндағы, k_h – науалар биіктігінің коэффициенті; k_h = 2,4….4,5;

k_β – өнімділікті кішірейту коэффициенті, кесте 3.7;

ψ – науаның толтыру коэффициенті; ψ = 0,5–0,6 – сусымалы жеңіл жүктер;

ψ = 0,7– 0,8 – сусымалы нашар жүктер;

ν – жонатын қозғалыс жылдамдығы;

 - жүктің төгілген тығыздығы, т/м³.

Кесте 3.7 – Өнімділікті кішірейту коэффициенті

Тасу жүктері	kβ мәні конвейер еңісінің бұрышы 
	0	10	20	30	35	40
Жеңіл сусымалы	0,5-0,6	0,42-0,51	0,32-0,39	0,25-0,3	-	-
Нашар сусымалы	0,7-0,8	0,7-0,8	0,59-0,68	0,52-0,6	0,42-0,48	0,35-0,4

м.

Қалыпты қатардан 200; 250; 320; 400; 500; 650; 800; 1000; 1200 мм бойынша В_ж ең жақын үлкен мәніне дейін дөңгелектенеді

Одан әрі есептер үшін В_Н = 400 мм = 0,4 м қабылдаймыз.

Кусковатых жүктер үшін науалар ені a_max формула бойынша жүк бөлшектерге тән өлшемдер бойынша тексеруге тиісті.

,

мұндағы, k_К – кусковат жүгінің коэффициенті: екішынжырлы конвейер үшін қатардағы жүктер– k_к = 23,5 және сұрыптау үшін – k_К = 37;

a_max – типті кусков максимал өлшемі, мм (3.8 кестеде анықтаймыз). a_max = 0,05 мм қабылдаймыз.

.

400  0,16 шарт сақталады.

Кесте 3.8 – Гранулометриялық құрам бойынша жүктердің топтары

Жүктердің тобы	Типті бөлшектердің өлшемдері аMAX, мм
Особо крупные	Более 200
Крупнокусковые	160…320
Среднекусковые	60…160
Мелкокусковые	10…60
Крупнозернистые	2…10
Мелкозернистые	0,5…2
Порошкообразные	0,05…0,5
Пылевидные	Менее 0,05

Жүктеуші шұңқырларға мойын жүктің тоқтап тұрудың құтылуын нашар сусымалы жүктер үшін науалар ені формула бойынша тексеріледі

,

мұндағы,  – төгілген жүктің ішкі үйкеліс бұрышы, кесте 3.9;

k' – қордың коэффициенті, k' = 1,5 ÷ 2;

τ₀ – бастапқы жылжу кедергісі, Па; (см. қосымша А).

мм.

Жүктің бөлшектерінің ілінісуі өз арасында болмаған кезде, тамаша сусымалы материалдар үшін, ішкі үйкеліс бұрышы табиғи еңістің бұрышына тең.

Кесте 3.9 – Табиғи еңіс бұрышының шамасы

Жүк	Табиғи еңістің бұрышы, 
	тыныштықта	қозғалыста
Каменный уголь	27…45	20…40
Кокс	30…35	27…31
Гравий	30,5…45	38…39
Торф	45…50	39…45
Щебень	40…45	35…40
Песок	34,5…40	35
Глина	40…45	37…41,5
Руда	35…37,5	36

Егер А көбірек болған жағдайда, бұрын өлшеулі науалар ені В_Н, соңғы А кем емес, тарту элементінің қозғалыс жылдамдығын азайту бойынша қабылдау тиіс.

Науалар биіктігі h_Н формула бойынша анықталады

мм.

Соңғы мәні h_ж қалыпты қатардан 100, 125, 160, 200, 250, 320 мм сайланады.

Одан әрі соңғы есептер үшін қабылдаймыз. h_Ж = 100 мм = 0,1 м.

Жонатын ені В_С (мм)

,

мұндағы, Δ = 5÷10 мм – науамен және жонатын арасындағы саңылау

мм = 0,38 м.

Консолды бекіткіште (мм) жонатын биіктігі

мм = 0,14 м.

Жонатын қадам еселі шынжырлар қадамымен қабылданады.

мұндағы, t_Ш – шынжыр қадамы, t_Ш = 400 мм қабылдаймыз, см. қосымша О.

мм.

Шынжырлар қадамы t_Ш соңғы сипаттамасының беріктігіне тәуелді болмайды және оны диапазонда қабылдау ұсынады 160, 200, 250, 315, 400 мм.

Бірінші жуықтауда а_Ж = t_Ш қабылдауға болады. Соңғы жонатын қадам сүйреу дене ұзындығын анықтаудан кейін қабылданады, бірақ шынжырдың еселі қадамында. Жонатын конвейердің жүріс бөлігі 3.3 суретте көрсетілген.

Түр бойынша тік төртбұрышты қырғыштармен бірыңғайлаған жонатын конвейерлердің параметрлері, ВНИИПТМАШ игерілген, О қосымшада берілген.