§ 4. Атысты тоқтату

Жағдайға байланысты атысты тоқтату уақытша және толық болуы мүмкін. Атысты уақытша тоқтату үшін "Тоқтат!", ол жалғасу жағдайында: "Атысты тоқтат!" пәрмендері беріледі. Бұл пәрмендер бойынша автоматшы (пулеметші) ағытқыш ілмекті басуын тоқтатып, автоматты (пулеметті) сақтандырғышқа қояды, қажет болса, оқжатарды ауыстырады.

Оқжатарды ауыстыру үшін:

— автоматтан (пулеметтен) оқжатарды алу;

— жарақталған оқжатарды қосу керек.

Егер оқжатардағы барлық патрондар шығындалмаған болса, оқталған оқжатарды автоматқа (пулеметке) қосқаннан кейін, автомат сақтандырғыштан босатылады, бекітпе жақтауы шегіне дейін кері шегеріліп жіберіледі де, автомат қайтадан сақтандырғышқа қойылады.

Атысты толық тоқтату үшін: "Тоқтат!" пәрменінен кейін бұған қоса: "Оғын ал!" пәрмені беріледі. Бұл пәрмен бойынша, автоматты (пулеметті) сақтандырғышқа көздеуішін "П"-ға, ал пулеметте көздеуішті 1-ге және 0-ге қойылып, оғы алынады. Жатып ату кезінде дүм жерге түсіріледі, ал автоматтың ауыз жағы сол жақ иыққа салынып, жауынгер жағдайға сәйкес әрекет жасайды.

Оқпанадан атыс жүргізу кезінде оғы алынған соң, автомат оқпананың топырақ қалқасына бекітпе жақтаудың тұтқасымен төмен қарай қойылуы мүмкін.

Автоматтың (пулеметтің) оғын алу үшін:

— оқжатарды алу;

— автоматты (пулеметті) сақтандыррыштан түсіру;

—бекітпе жақтауын тұтқасынан ұстап, кері карай апарып, патронды оқтықтан шығарып, бекітпе жақтауын босату;

— ағытқыш ілмекті басу;

—автоматты (пулеметті) сақтандырғышқа қою, егер ату тұрған жағдайда жүргізілсе, оны "белдікке" алу немесе егер ату жатып жүргізілсе, жерге кою;

—патрондарды оқжатардан шығару және оқжатарды автоматқа (пулеметке) қосу;

—ақтықтан шығарылған патрондарды жинап алу керек.

Оқжатардан патрондарды алу үшін оқжатардың өңешін жоғары ұстап, тірек шығыңқысын өзіне қаратып, сол қолға алынады, оң қолмен патрон көмегімен патрондарды бір-бірлеп оқжатардан сыртқа қарай шығарады, бұдан кейін оқжатарды автоматқа қайта қосып, жұмсалмаған патрондарды жинап алады.

Тұру үшін екі қолын кеудеге тартып, автоматты оң қолмен құндағынан және ұңғы бастырмасынан ұстап тұрып, сонымен бірге екі аяқты бірге қосып, қолды дереу түзете, кеудені жерден көтеріп, оң (сол) аяқты алға қарай апарады, тез тұрады да, әрекет жасайды.

Оғын алғаннан кейін, егер қажет болса, автомат: "Қаруды — қарауға!" пәрмені бойынша қаралады.

Бұл пәрмен бойынша:

—жатып ату жағдайдында: оқжатар алынып, оны автоматтың жанына өңешін өзіне қаратып қояды, автоматты (пулеметті) сақтандырғыштан босатып, бекітпе жақтауын артқа тартып, автоматты біршама солға бұрады;

—түрегеп тұрып ату жағдайында: автоматты (пулеметті) сол қолмен астынан құндағынан ұстап тұрып, оң қолмен оқжатарды ажыратып алады, оны дөңес жағымен сыртқа қаратып, бергішін жоғары беріп, сол қолға ауыстырады, сол қол саусақтарымен оқжатарды автоматтың құндағына қысып, автоматты сақтандырғыштан босатады; бекітпе жақтауын кері тартып автоматты біршама солға бұрады. Командир оқтық пен оқжатарды қарағаннан соң бекітпе жақтауын алға жібереді, шүріппе ұрыстық қайырмадан босатылады және автомат (пулемет) сақтандырғышқа қойылады; одан кейін окжатары қосылып, автомат "белдікке" жағдайына алынады.