- •1 Саусақ басбармақ төмен тұрады
- •4 Саусақ басбармақ
- •- Психалогиялық тренинг
- •2 . Күй кімге арналған -
- •. Күйдің құрылымы, екпіні,көлемі,боялуы. 24 бет
- •Одан әрі күйдің шығу тарихы туралы баяндамаймын.
- •24 Сабақ 1003. 2012ж. 25 бет
- •25 Сабақ 1703. 2012ж.
- •30 Сабақ. 19. 05 . 2012.
- •2 Топқа бөлініп жарысу.
- Психалогиялық тренинг
Музыка дегенде не ойлайсыңдар
Көз алдарына не елестейді? Сұрақтарға жауап беру.
Ән, күй ,әнші домбырашы.
Ө
нер
деген не ән
Жыр
өнер би
Күй
Күй тартатын адамды кім дейді? - Күйші 18 бет
Күй домбырада және де басқа аспапда да ойнайды.
Күйші – күй шығарып, оны домбырада ойнайды
Күйлер – тақырыбыменен мазмұнына адам қарай аңыз күйлер, тарихи күйлер, лирикалық күйлер, психологикалық күйлер болып жіктеледі.
Ұлы күйшілер жақын адамдарына арнап күй шығарады.
2 - Күй тыңдау. Балалар ,бүл қандай күй.
Үйренген күйлерін тартады. Жастар күйі. Айжан қыз.
3 – Жұмбақтар шешу. Ұзын мойын , екі ішек
Қатар – қатар текпішек
Басып көріп бір – бірлеп ,
Үн шығады күмбірлеп. (домбыра)
Домбыра бөлшектерімен таныстыру.
Т
үймесі
басы Құлағы пернелер
ДОМБЫРА
Тиегі шанағы ішегі мойыны
- Мақал - мәтелдер.
–Өнерліге өріс кең.
-Өнерлі бала сүйкімді.
5 –Домбыра бойындағы қызмет
1 – Домбыра еңбек қорлыққа үйретеді.
– Домбыра шежірені білуді талап етеді.
3–Домбыра – адамның ішкі жан дүниесін емдейді
4 Домбыра - имандылық болуға жол ашады
5 Домбыра – әдебиеттің даму ықпал етеді.
Домбыра – жарысу мен таласуға, ізденуге баулиды.
6 - Сабақ қортындылау: 19 бет
-Қазақтың ұлттық аспаптарын тап?
-КҮй көбінесе қандай аспапта орындалады?
-Домбыраның құрылысын ата?
- Күйші деп кімді атайды?
-Қандай күй атауын біесіңдер?
7 - Тілек айту . Деніміз сау болсын . ӨНЕРЛІ БОЛАЙЫҚ.
ӘНШІ, БИШІ, КҮЙШІ БОЛЫҢЫЗДАР.
8 -\ШАҒЫН КОНЦЕРТ БЕРУ.
16- Сабақ 14. 01 .2012ж 4 тарау
Тақырып: Екеуміз әйбат баламыз
Оқыту мен тәрбиелік міндеттері ән үйрену.Балаларды музыкалық сауаттандыру.Балалардың музыкалық қабілетін дамыту.
Мақсат : Ән үйрету. Оқушылардың қызығушылығын арттыру.
Сабақ түрі: Жаңа тақырып..
Сабақ барысы:
Ән айту ережелері:
1.Еркін отыну.
2.Асықпай демалу
3.Әнді айқайламай, мәнерлен айту.
4.Домбырамен аккортты ұстап отырып ән айтып үйрену.
5. Сөзін анық айту.
6. Дауыс жаттығуларын жасау.
7. Сөзін жазып әнін үйрену.
20 бет 17- Сабақ 21. 01 .2012ж
Тақырып: Екеуміз әйбат баламыз
Оқыту мен тәрбиелік міндеттері ән үйренуӘсем ән мен күй тартып бала көңілін көтеру
Мақсат Ән үйрету. Оқушылардың қызығушылығын арттыру.Домбырада ойнап үйрену.
Сабақ түрі: аралас..
Сабақ барысы: Домбырада қағыс қағып, аккорттар үйрену. Музыканы тыңдағанда ойды басқаға бөлмей орындалып жатқан музыканы көңілденіп оны шын ықыласпен тыңдау керек. Музыканың мазмұнын түсініп, негізгі әуенді байқай оны тани білу керек. Музыкалық шығармадағы бейнелерді көз алдына елестете біл. Шығарманы тыңдап музыкадан өзгерістерді бақылау. Музыканың дыбыс биіктігін, ырғағына дыбыс бояуына дыбыс күшіне көңіл бөл.
П V П П V П V П V
СИ ДО РЕ РЕ РЕ МИ РЕ ДО СИ
П V П П V П V П V
Ля си до - - ре до си -
үйге тапсырма: жаттау, ритм қағып үйрену.
18 Сабақ 28. 01 .2012ж
Тақырып Әнші балапан. Д. Көзмағанбетов. А.Кеңпейілова.
Оқыту мен тәрбиелік міндеттері ән үйренуӘсем ән мен күй тартып бала көңілін көтеру
Мақсат Арал өңір сазгерлерінің әнін үйрену.
Сабақ түрі: жаңа тақырып. 21 бет
Сазгер шығармаларының өміршендігін жас ұрпаққа жеткізу, насихаттау, есімдері өлмес, өшпес өнер иелерін ардақтау, жергілікті өнер адамдарының шығармаларын оқып білу арқылы оқушылардың бойындағы адамгершілік қасиеттерді қалыптастыру, өнерге деген сүйіспеншілік сезімдерін ояту.
Арал өңір сазгерлері туралы әңгімелеу сұрақтар қою:қандай әншілер білесіңде, қандай күйшілер білесіңдер? Өлең сөзін жазғызу.
АЙНАЛАЙЫН ҚАРАҒЫМ ТАУДАЙ ҮЛКЕН ТАЛАБЫҢ.
ҚОСТЫМ БАПТАП ЖАРЫСҚА ҚҰТТЫ БОЛСЫН ҚАДАМЫҢ.
САЙРА САЙРА БАЛАПАН ХАЛҚЫҢ СОҚСЫН АЛАҚАН
БИЛЕ,БИЛЕ БАЛАПАН ХАЛҚЫҢ СОҚСЫН АЛАҚАН.
ЖЕЛБІРЕГЕН ТҰЛЫМЫҢ , ӨНЕР СЫРЫН ҰҒЫНЫП,
ҰРПАҒЫСЫҢ ҰЛЫНЫҢ , МЫҢ БҰРАЛЫП БУЫННЫҢ.
ӨНЕРІҢМЕН СҮЙСІНТІП ЕЛ СҮЙЕТІН АТАҚТЫ
ӘНШІ БОЛШЫ ҚҰЛЫНЫМ . БИШІ БОЛШЫ ҚҰЛЫНЫМ.
ӨНЕР ДЕГЕН АЛЫП БАР
СЕНІ КҮТКЕН АЛЫП БАР
ОЗЫП ШЫҒЫП БӘЙГЕДЕН
ҮЛЕСІҢДІ АЛЫП ҚАЛ.
үйге тапсырма: жаттау, ритм қағып үйрену.
19- Сабақ 4. 02 .2012ж
Тақырып:Айналайын мама. Тілендиев.Н.
Оқыту мен тәрбиелік міндеттері ән үйрену Оқушылардың қиялдау, сезіну армандау,әншілікке қабілеттерін дамыту
МақсатДина анамыздың домбыра тарту, қабілетінен жақсы әсер алу және ән арнау. Сабақ түрі: аралас.
Сабақ барысы: Дина өмірінен баяндама Дина апамыз қазақ музыка мәдениетінің аса көрнекті қайраткерлерінің бірі. Оның есімі Қазақстанның түкпір – түкпіріне тіптен Одақ көлеміне де кеңінен мәлім. Халық Динны күйлері ел арасына кең тараған дәулескер күйші мұрагері домбырашы ретінде біледі. Дина Орал обылысы Жана қала АУДАНЫНДА КЕДЕЙ ШАРУАНЫҢ ЖАНҰЯСЫНДА ДҮНИЕГЕ КЕЛГЕН. Динаның домбырашылық қабілеті өте ерте байқалады. Қаршадай қыз 4 – 5 жасында ақ қолына домбыра алып, бір күйдің сазын өз бетінше пернеге түсіруге талпынып талаптанады. 9 жасында Дина домбыраны жап жақсы ойнайды. Осы кезде Динаның өнер жолындағы тұсауын кеседі.Дина анамыз көп күйлер
22 бет
үйреніп қана қоймайды, сонымен бірге оның орорындаушылық тәсілдерін мәнерін оң қол сол қол тәсілдерінің қайталанбас ерекше әдіс тәсілдерін бұлжытпай қағып алуға машықтанады. Дина Құрманғазының : «Домбыраны қолыңа алғанда оны тартпас бұрын ең алдымен құлақ күйін келтіріп алып , әбден баптап ал, міне осындай дайындықтан соң ғана домбыра тартуға кіріс» деген сөзін өмір бойы өзіне бұлжымас заң қағида тұтынады. Мінеки Динаның өмірлік ұғымына біз де жақсы тәрбие алып, өнер жолын ән – күй тарту ережелерін еске сақтаймыз.Дина апамызға арнап ән арнау. Ән: Айналайын ақмамам Т.Тобылдиев. Ән көңілді орындалады.
20 - Сабақ 11 .02. 2012ж. 4 -тарау
Тақырып: Кеңес. Халық күйі.
Оқыту мен тәрбиелеудің міндеттері: Өнерді сүйіп эмоциялық сезімдернін оятуға, шығармашылық мүмкіндіктерін муззыка сабағына деген қызығушылықтарын арттыруға тәрбиелеу..
Мақсат: қазақ халқымыздың салт-дәстүріндегі күй тартыстың мәнін түсіндіру.
Сабақ түрі: жаңа тақырып.
“Ал” дегенде шерткенбіз «Кеңес» күйін
Қоңырлатып келтіріп әр түйінін
Бейсенбі деген биден қалса керек,
Толқытып тартады екен болса жиын. Қиылбаев Арғынбек.
Кеңес күйін жеңіл ырғақта тарту. П V П V
, - ілмек қағыс үстінгі шиекте ойнау Соль , соль , соль ,
П , V , П V V , П , V , П П V V ,
СИ1 - - - - СИ СИ СИ РЕ ДО ЛЯ
П П V V , П , V , П V V ,
СИ ДО РЕ СИ СОЛЬ - - - -
үйге тапсырма: жаттау, ритм қағып үйрену.
Ілмек қағысын үйрену нота жаттау әнін айтып үйрену.
21 - Сабақ 18 .02. 2012ж. 23 бет
Тақырып: Кеңес. Халық күйі.
Оқыту мен тәрбиелеудің міндеттері: Өнерді құрметтеуге, өзін – өзі устауға, адамгершілікке тәрбиелеу.
Мақсат:Қағыс түрлерін үйрену күйдің шығу тарихын түсіндіре отрып, құрылысын ойнау мүмкіндігіне жеткізу.
Сабақ түрі: қайталау.
Сабақ барысы:Төл аспабымыз домбыра – халқымыздың мәдени мұрасы ретінде ұрпақтан – ұрпаққа даму үстінде жетіп келе жатқан кәсіби аспап .Оқушыларға осы теңдеуді түсіндіре отырып, домбыраның шығу тарихын,құрылысын, ойнау мумкіндігін , үн жазбаның жетілген кезеңіндегі шыққан биігін, санас а жеткізсем деп ойлаймын.Әр сабағымды шағын жаттығулардан бастап, әндердің, күйлердің шығу тарихын түсіндіріп отырамын , мысалы:оқушыларға жаңа сабағым басталмас бұрын өзім ойнатып берем немесе үн таспадан тыңдатып аламын да талдатамын.
екпіні
көлемі
жай соза шағын күрделі
құрылысы
баянды
басқа әуен жаңа әуен қоңыр мұңды
П V П V V П П V V П П V V П , V
ДО - - - - ДО МИ РЕ ДО СИ РЕ РЕ СИ СОЛЬ -
П V П V V П П V V П П V V П , V
РЕ - - - МИ ФА РЕ МИ РЕ СИ РЕ Д0 СИ СОЛЬ -
Одан әрі күйдің шығу тарихы келесі сабақта.
үйге тапсырма: домбыр жайлы әңгімелеу, қағыс үйрену.
22 - Сабақ 25 .02. 2012ж.
Тақырып: Кеңес. Халық күйі.
Оқыту мен тәрбиелеудің міндеттері:Сабақтың тыс уақытында мамандығына кәсіби кеңес беру. Оқушыларға қызығушылық дамыту.
Мақсат: Болжау сұрақтар арқылы жауап алып ,баланың зейінін сабаққа аудару Сабақ түрі: дамытушылық сабағы.
Сабақ барысы: Ой қозғау: 1.Қандай күй үйреніп жатырмыз? -жауап.
