6. Антисейсмикалық шаралар

Антисейсмикалық шаралар ҚР ҚНжЕ 3.03.30-2006 “Сейсмикалық аудандағы құрылыс” және ҚР ҚНжЕ 3.04.30-2006 “Алматы қаласы және іргелес аумақтардың сейсмикалық ықшамаудандастыру ескерілген құрылысы” құжаттарына сәйкес құрылыс аймағы 9 баллдық жүйесімен жобаланған. Ғимараттың жүк көтергіш конструкциясы, бұл – тұтасқұймалы темірбетонды толық қаңқалы түрде жасалған.

Бұл жоғарыда айтылған шаралар антисейсмикалық құжаттар талап етеді. Негізгі қолданылған шара, бұл – барлық блоктар бір-бірінен антисейсмикалық сызықпен бүкіл биіктігі бойынша және іргетасты қоса бөлінген.

2. Есептік конструктивтік бөлім

Ғимараттың жүк көтергіш конструкциясы, бұл – тұтасқұймалы темірбетонды толық қаңқалы құрылым.

1. Ұстындар тұтасқұймалы т/б 500х500

2. Ригельдер тұтасқұймалы т/б 500х450

3. Іргетас (ленталы) тұтасқұймалы т/б, биіктігі 2200мм

4. Төбе жабындар тұтасқұймалы т/б, биіктігі 200мм

Осы ғимараттың конструктивтік құрылымының беріктігі 2-ші деңгейге жатады (50 жылдан 100 жылға дейін). Ғимарат рамасын “SCAD ”бағдарламасымен есептегенде сейсмикалық аумақ 9 баллдық жүйемен есептелді.

Негізгі жүк көтергіш конструкциялар келесі ҚНжЕ бойынша есептелген:

ҚР ҚНжЕ 5.03-34-2005 “Бетонды және темірбетонды конструкциялар”

ҚНжЕ 2.01-07-87* “Нагрузки и воздействия”

ҚНжЕ 3.03-01-87 “Несущие и ограждающие конструкциялар”

ҚР ҚНжЕ 5.03-34-2005 “Ғимараттар мен үймереттердің негізі”

2.1 Scad 11.5 программасы туралы қысқаша мәлімет

SCAD программасы – арналуына байланысты әр түрлі конструкцияларды, есептеуге, зерттеуге, проектілеуге, арналған программалық комплкесі. SCAD программалық комплексі құрылыс, машинажасау, атомдық энергетика, мұнайөңдеу, және т.б сфераларда қолданылады.

SCAD программалық базасының шамамен 40 жылдай жасау, даму, ғылыми зерттеулерге қолдану, проектілеу практикасында тарихы бар.

SCAD программалық комплексі үзіліссіз даму үстінде, программалар жаңа операциялық жүйелерге, графикалық орталарға бейімделуде. SCAD программалық базасының ең соңғы моделі SCAD 11.5.

SCAD 11.5 программасы обьектіні әр түрлі статикалық, температуралық, деформациялық, динамикалық, жүктемелерден басқа, проектілеу процестерін автоматтандыруға атап айтқанда: жүктемелердің, әсерлердің үйлесімін есептеу, конструктивтік элементтерді беру, темірбетон және болат конструкцияларының қималарын анықтау, және тексеру, колонналар мен арқалықтардың жұмыстық сызба эскизедерін жасауға мүмкіндік береді.

SCAD 11.5 программасы есептеліп жатқан модельдің жалпы орнықтылығын зерттеуге, әр түрлі қирау теорияларына сәйкес элементтердің қима беріктігін тексеруге мүмкіндік береді.

2.2 Құймалы аражабын есебі

Бірқалыпты жүктелген аражабын есебінде аражабыннан 1м тең жолақты бөліп, оны көпаралықты арқалық ретінде қарастырамыз.

Аражабынның 1м² келетін жүктеме 1-кестеде берілген.

2.1-кесте-Аражабынның 1м² келетін жүктеме

Жүктеме	Нормативтік жүктеме, Кн/м2	Жүктеме бойынша, сенімділік коэф.	Есептік жүктеме, Кн /м2
Тұрақты: цементтік – құмдық сылақ, δ=0,040 м, γ=1,800 т/м3; Монолитті аражабын, δ=0,013 м, γ=1,800 т/м3; арақабырғалар Монолитті аражабын δ=0,2 м, γ=2,5 т/м3;	0,72 0,24 0,70 4,9	1,3 1,1 1,3 1,1	0,94 0,27 0,91 5,39
Уақытша:	1.8	1.3	2.34
Барлығы: Тұрақты Уақытша			7,51 2.34

А ражабынның 1м² келетін толық есептік жүктеме ғимараттың сенімділік коэфициентімен =0,95. q=g+v=(7.51+2.34)0.95=9.35 Кн/м² тең болады. Толық бір погондық метрге келетін жүктеме q=9,35 кH/м2 1м=9,35 кH/м.

2.1-сурет - Аражабынның есептік схемасы

Жүктемеден пайда болатын әсерлерді SCAD 11.5программасының есептеуі бойынша алынады.

Арматура мен Бетонның сипаттамалары;

Бетон класы В25. Призмалық беріктігі R_в=14,5МПа. /5/ Осьтік созылу беріктігі R_вt=1,05МПа. Серпімділік модулі Ев=2,7х10⁴ МПа. /5/ Бетонның жұмыс істеу коэфициенті =0,9 .

R_вt=1,05х0,9=0,945МПа, R_в=14,5х0,9=13,05МПа.

Арматура класы АIII. Есептік кедергісі R_s=365МПа /5/. Көлденең арматура АI R_sw=365МПа, Ев=2,7х10⁴.

2.2-сурет-Ғимараттың қабатаралық жабынының сұлбасы

Аражабын арматурасын таңдау

Аражабындағы арматура жоғарыда көрсетілген суреттердегі тірек және аралық моменттерге есептелінеді.

Сығылған аймақтың салыстырмалы шектік мәнін анықтаймыз.

(2.1)

, себебі

(2.2)

(2.3)

Бойлық бағыттағы аралықтағы арматура ауданын анықтаймыз. Ол аражабында болатын ішкі күштердің мозаикаларынан аламыз:

(2.4)

(2.5)

(2.6)

(2.7)

Бойлық бағыттағы аралық арматура 200мм адыммен, Ф 12 A-III деп аламыз. Бойлық бағыттағы тіректегі арматура ауданын анықтаймыз. Ол аражабында болатын ішкі күштердің мозаикаларынан аламыз:

Бойлық бағыттағы тірек арматура 200мм адыммен , Ф 12 A-III деп аламыз. Көлденең бағыттағы аралықтағы арматура ауданын анықтаймыз. Ол аражабында болатын ішкі күштердің мозаикаларынан аламыз:

Көлденең бағыттағы аралық арматура 200мм адыммен , Ф 10 A-III деп аламыз.

2.3-сурет-Ғимараттың қабатаралық жабынының темірлену сұлбасы

Көлденең бағыттағы тірек арматура ауданын анықтаймыз. Ол аражабында болатын ішкі күштердің мозаикаларынан аламыз:

Көлденең бағыттағы тірек арматура 200мм адыммен , Ф 10 A-III деп аламыз. Құймалы арқалықты, көпаралықты кесілмеген арқалық ретінде қарастырылып есептелінеді.