Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Йыат Солтанов.Драмалар.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
6.63 Mб
Скачать

Ишмырҙа йыры һыҙылып ишетелә башлай, сәхнә түңәрәге яй ғына әйләнә — бөксәйгән “бабай” Ғәли һыны ағастарға ышыҡлана. Автоматын арҡаһына аҫып, ап-аҡ ҡайынды ҡосоп йырлап торған Ишмырҙа биләй сәхнәне.

Ишмырҙа.

һеҙҙе ҡурсап көн-төн утҡа инәм,

Һаҡмар һыуым, тыуған яҡтарым.

һөйөүемде илгә алып ҡайтһын

Өсмөйөшлө һалдат хаттарым.

Ҡайырырбыҙ ҡара яуҙы,

Ватан иркен тын алыр.

һәләк булһаҡ онотмағыҙ,

Ултыртығыҙ ҡынагөл.

Смоленскиға килеп еттек,

Ҡаһым түрә үткән эҙҙәрҙән.

Хәбәрҙәрҙе беҙҙең белерһегеҙ

Иртә-кисен иҫкән елдәрҙән... (Автоматын ағасҡа һөйәп, ултыра).

Их Сафурам, Сафурам, ала һайыҫҡан ғынам! һине күрмәгәнгә инде икенсе йыл... Күпме уттарҙы кистем, күпме ҡандарҙа йөҙҙөм... Бөгөн-иртән дивизия дошман тылына — рейдҡа инергә тора. Беҙ, разведчиктар, алдан кереп китәбеҙ... И-и-их, ҡапыл һуғыш бөтһөн ине лә фәрештәләй аҡ түшле һайыҫҡаным, ап-аҡ ҡаҙмендәрен ҡосаҡлап, (ҡайын төбөнә төртөп күрһәтә) бына ошонда осоп килеп төшһөн ине... белер инем нисегерәк билен өҙгәнсе ҡыҫырға! (Күҙҙәрен йомоп). И-и-их!.. һағындырҙың, һайыҫҡаным, ҡолаҡ төбөмдә бер өҙлөкһөҙ шыҡырыҡлауҙарыңды һағындым. (АҒас башында һайыҫҡан шыҡырыҡлай). һайыҫҡаным, һайрауҙарың ниндәй моңло һинең! Туҡта!.. (Үкенеп). Их, осто!.. Шыҡырыҡланы ла осто. Шым! һаҡ бул, атлы разведка! Кемдер килә. (Ырғып тороп автоматын ала, ҡуйы сауҡалыҡҡа боҫа).

Бәләкәй сумаҙан тотҡан, арҡаһына автомат аҫҡан Остап күренә.

Остап. Йә, ҡорал оҫтаһы Остап Бондаренко, тылсымлы ҡорамалдарыңды күтәреп, утлы һыҙыҡҡа килеп терәлдең йәнә. (Тирә-яғына ҡарана). һәй, гүзәл дә һуң был урында ул һыҙыҡ!.. Хәҙергә гүзәл, эйе, ә бер-ике көндән көлгә әйләнәсәк. Күпме ожмах ҡосаҡтарын тамуҡ яһап үтте был утлы һыҙыҡ! (Сәхнә төбөнә төртөп күрһәтә). Көнбайышҡа табан алдан ҡанлы ут валы тәгәрләп бара, уға тағылып Остап бара... Мәскәү янынан уҡ бара ла бара. Әммә гүзәл Днипро буйҙары, ҡыйыҡтарына ҡауҙы ҡоштар оя ҡорған шәкәрҙәй ап-аҡ хаталар күренмәй һаман... Был утлы вал уларҙы ла көйҙөрөп үтерме икән? (Сумаҙанын ҡуя, аҡҡайынды ҡосоп моңая).

Ой Днипро, Днипро, зәңгәр һыуым,

Күктәр зәңгәрлеге күҙеңдә.

Алыҫтан һағынып килә улың,

Юлдары ялҡында, төтөндә.

Әсәйем Украинам,

Тупрағың күкрәктә.

Шул тупраҡ фашисҡа

Үс-нәфрәт дөрләтә.

Ой Днипро, Днипро, һағышым һин,

Күҙҙәрең мөлдөрәй йәш менән.

Йәнемде бирермен һинең өсөн,

Дошманды еңергә ашҡынам.

Әсәйем Украинам,

Иңрәүең ҡолаҡта.

Ҡара яу еңелер,

Ҡалмаҫ ил ҡоллоҡта.

Ой Днипро, Днипро, күҙ нурым һин,

Төҫөңдө ут аша күрәмен.

Таңдарың саф, тыныс атһын тип,

Уттарға, һыуҙарға керәмен.

Әсәйем Украинам,

Ораның йөрәктә.

Ил барҙа беҙ эйә

Еңелмәҫ ҡөҙрәткә.

Их Оксана, Оксана! (Хыялланып). Хәтереңдәме, Оксана, Днипроның бейек яр башы, шәкәрҙәй ап-аҡ хаталар, йәйге тымыҡ кистәр... Икебеҙ тиң эштән арып ҡайтып, ҡояш кеүек сағыу һары көнбағыш сәскәләре аҫтында яй ғына мөңгөрләшеп ултырып ашай инек. һин миңә, саҡ ҡына асыуланған булып, сирекле шешәнән туҡһан алты ат ҡеүәтлене ун дүрт ҡырлы стаканға ҡолон күҙеләй мөлдөрәмә тултырып бирә инең. Мин уны төбөнәсә түңкәреп, ауыҙҙы бына ошолай итеп һөртөп, өҫтөнән һары һарымһаҡлы сусҡа майы менән баҫтырыҡлап ҡуя инем дә, әүешеп иңгә ятҡан һары көнбағыш сәскәһен һыйпай-һыйпай, хатала һинең зәңгәр күҙле ҡыҙыбыҙ Мопраны наҙлап йоҡлатыуыңды, үҙебеҙгә лә йомшаҡ урын һалыуыңды көтөп ултыра инем. Ә ҡыйыҡта инә ҡауҙы ҡыштыр-ҡыштыр оя үрә ине... Күп тә үтмәй, баҡса яҡҡа асыҡ тәҙрәнән һинең йоҡомһораған моңло иңрәүең ишетелер ине: “Оста-а-ап, йәнем, мин яттым. Ниңә һаман инмәйһең?..”