Сабақ №28. Қазақстанның Франциямен қарым – қатынасы

Қазақстан мен Франция арасындағы тауар айналымы 2008 жылы 6,201 миллиард дол­лар­ды құрады. Ал Қазақстан Фран­цияға негізінен мұнай, металдар және металл құрылғыларын, химия өнімдерін, ауылшаруашылық өнім­дерін экспортқа шығарып келеді. Қазақ­стан болса, Франциядан электр және элек­трондық бұйым­дар және оның жаб­дықтарын, медициналық дәрі-дәрмек, авто­­көлік, тамақ өнімдерін және құры­лыс материалдарын алады. Осы тұста айта ке­тейік, Франция эли­талық тауарлар ретінде шарап, теңіз өнімдері шикізаттарын, киім-кешектер, тағы басқа тұрмысқа қа­жетті бұйымдарды жеткізеді. Екі елдің бірін-бірі инвестиция­лау көрсеткіші де жыл өткен сайын жақсарып келеді. Франция Эконо­мика министрлі­гі­нің деректері бойынша, Франция Қазақ­стан Республикасының экономи­касына жалпы көлемі 2,005 миллиард еуро көле­мінде қаржы салды. Ал Қазақ­станның Фран­ция экономикасына бағыттаған ин­вестициясы 10 мил­лион еуроны құрайды. Оның 4 мил­лион еуросы 2008 жылы са­лын­­ған. Қазіргі кезде Қазақстанда Фран­цияның бірқатар компания­лары табысты жұмыс істеуде. Әсі­ре­се, екі ел арасындағы ынтымақ­тастық отын-энергетика сала­сын­да жақсы жолға қойылған. Мысалы, қазіргі кезде 40-тан астам фран­циялық компания Қазақстанның мұнай-газ, тау-кен өндірісі, энер­гетика, көлік және қыз­мет көрсету салаларында жұмыс жасауда. Осы жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бой­ынша Қазақстанда француз капиталының қатысуымен 25 кәсіпорын ойдағыдай қыз­мет ат­қаруда. Бұл кәсіпорындар негізінен сауда, көлік-логистикалық қызмет­термен айналысып жүр. Қазіргі кезде екі мемлекет арасында коптеген жұмыстар атқарылуда. Жан-жақты мемлекетаралық қаты­настарында алдағы уақытта қаржы-банк ынтымақ­тастығынан көп үміт күтуге болады. Бұған қазіргі кезде Қазақстанда “Сөсьетэ Жанэгэл”, “Натексис Банк Популг”, “БНП Пәғиба” және “Кәлион” банктері­нің жұмыс істеуі нақты дәлел болады. Мемлекет басшыларының кез­десуі мен жүргізген келіссөз­дерінде нақтыланғанын­дай, екі мемлекеттің экономикалық байла­ныстарын дамытуда Үкіметаралық экономикалық ынтымақтастық жөніндегі комиссияның жұмысын оң бағалауға болады. Жалпы, 1992 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан аталған комиссия осы аралықта сегіз отырыс өткізген. Оларда Қазақстан мен Франция қарым-қатынастарын дамытуға қатысты көптеген мәселелер талқыланып жүр. Қазақстан мен Франция арасындағы мәдени-гуманитарлық қатынастар да соңғы жылдары ойдағыдай дамып келеді. 1993 жылы екі елдің арасында осы салада­ғы байланыстарын жандандыруға бағыт­талған үкіметаралық келісім жасалған. Осы қатынастар бүгінде екі ел халқының мәдениет пен өнер салаларындағы бай­ланыстың негізі болып отыр. Содан бергі уақытта Алматыда “Альянс Фғаңсез” мәдени білім агенттігінің өкілдігі ашылды. Бұл агенттіктің 139 елде филиалдары жұ­мыс істейді. Олар негізінен Франция үкі­метінің франкофония және мәдени-гу­манитарлық көмек көрсетіп,қолдауда. Қазақстан мен Франция арасында білім беру жөніндегі қатынастар да ойдағыдай дамып келеді. Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев баспасөз мәслихатында атап өткеніндей, “Бола­шақ” бағдарламасы бойынша Қазақстан­ның көптеген жастары Францияның беделді жоғары оқу орындарында білім алып, қазіргі кезде ел экономикасының дамуына үлес қосып жатыр.

Сұрақтар жауап беріңіздер.

1. Қазақстан Францияға қандай өнімдерін экспортқа шығарады?

2. Қазақстанда Францияның қандай банктері жұмыс істейді?

3. Алматыда қандай агенттік өкілдігі ашылды?

4. Қазақстан мен Франция арасындағы тауар айналым 2008 жылы қанша ақша құрады?

5. Францияның элиталық тауарларына не жатады?

6. Қазақстан мен Франция арасындағы білім беру саласы қалай дамуда?

7. Қазактанда қандай банктер жұмыс істейді?

Сөздікке назар аударыңыздар.

1. Тамақ өнімдері- пищевые продукции

2. Элиталық тауарлар- элитарные товары

3. Химия өнімдері- химические продукции

4. Табысты жұмыс- доходная работа

5. Ынтымақтастық-сотрудничество

6. Нақты дәлел-конкретные доводы

7. Тау-кен өндірісі- горная промышленность

8. Дәрі-дәрмек-медикаменты, лекарства

9. Талқылау-обсуждение

10. Шикізат –сырье

Сабақ №29 АҚШ-мен Қазақстан арасындағы қарым-қатынас.

Қазақстан мен АҚШ арасында кең ауқымды және терең әрекеттесумен сипатталатын стратегиялық әріптестік орнатылған. Мемлекеттер арасында шартты құқықты берік негіз құрылды. Екі мемлекет басшылары энергетика, әскери ынтымақтастық, сауда инвестиция және демократизация салалары бойынша стратегиялық ынтымақтастықты нығайтуға бағытталған. Екі ел басшыларының кездесуінде Қазақстан мен АҚШ арасындағы стратегиялық әріптестікті одан әрі нығайту туралы уағдаластыққа қол жеткізілді.

Ғаламдық, қауіпсіздік, оның ішінде, ядролық қаруды таратпау, Ауғанстанды тұрақтандыру, сауда-экономикалық ынтымақтастық және Қазақстанның ЕҚЫҰ-дағы төрағалығы мәселелері талқыланды. Әңгіме кезінде мемлекеттердің басшылары екі жақты стратегиялық ынтымақтастықтың жағдайы мен болашақ көкжиектерін талқылады. АҚШ Қазақстанның ең ірі сауда әріптестерінің бірі. Елдер арасындағы сауда-экономикалық байланыстар жылдан-жылға күшейюде.

Тапсырма №1.Мәтінді оқып, танысыңыздар

Тапсырма №2. Сөздікке назар аударыңыздар.

Құқықты-правовой

Нығайту-укреплять

Көкжиек-горизонт

Талқылау-обсуждать

Нығайту-укреплять

Берік-прочный

Қол жеткізу-добиться

Кездесу-встреча

Тарату-распространять

Бағытталған-направлен

Күшею-усиливаться

Әскери-военный

Тапсырма №3. Сұрақтарға жауап беріңіздер.

1.Қазақстан мен АҚШ арасында қандай қатынас орнатылған?

2.Екі мемлекет қандай салалар бойынша жұмыс істеуде?

3.Екі мемлекет басшылары қандай мәселелерді талқылады?

4.Қазақстанның ең ірі сауда әріптестерінің бірі

5.Екі ел арасындағы қандай байланыстар күшейюде?

6.Мемлекет арасында қандай негіз құрылды?

Сабақ №30 Қазақстан мен Пәкістанның қарым-қатынастары

Пәкістандағы Қазақстан Республикасының елшілігі 1994 жылы 24 қарашада ресми түрде ашылды. 2003 жылы 8 желтоқсанда Исламбадта Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаев пен Пәкістан Президенті Первез Мушаррафтың кездесуі өтті. Екі елдің басшысы экономика саласындағы өзара стратегиялық ынтымақтастықтың стратегиялық ынтымақтастықтың мәселелерін сарапқа салды. Бұдан бұрын да, сапар барысында Қазақстан мен Пәкістан арасындағы экономика, банкаралық, білім беру және экология салаларындағы ынтымақтастық туралы келісімдерге қол қойылды. Қазақстаннан Пәкістанға негізінен химия өнеркәсібінің өнімдері, металл бұйымдары, өңделмеген мақта және тері бұйымдары импортталады. Қазақстанға дәрі-дәрмек өнімдері, хирургиялық жабдықтар мен препараттар, күріш, мақта, мата және киім, тоқыма бұйымдары, тері және тері өнімдері экспортталады. Пәкістан ресурстарға бай ел. Республикамыз арқылы Шанхай ынтымақтастығы ұйымына бақылаушы мәртебесіне ие болған бұл мемлекет екі еп арасындағы қарым-қатынастың дамуына ынтық.

Сөздікке назар аударыңыздар

Елшілік-посольство

Ресми-официальный

Сапар-поездка

Келісім-соглашение

Өнеркәсіп-предприятие

Ұйым-организация

Мәртебе-статус

Бақылаушы-наблюдатель

Бұйым-изделие

Тері-кожа

Даму-развитие

Сұрақтарға жауап беріңіздер

1.Пәкістанға Қазақстан Республикасының елшілігі қашан басталды?

2.Пәкістан Республикасының Президенті кім?

3.Екі елдің мемлекет басшылары қандай мәселелерді сарапқа салды?

4.Екі ел басшысы қандай құжаттарға қол қойды?

5.Пәкістаннан қандай бұйымдар импортталады?

6.Қазақстанға қандай бұйымдар экспортталады?

7.Пәкістан неге бай ел?

49