3.1 Түзулердің өзара орналасуы
Тапсырма 3.8 Түзулердің өзара орналасуын анықтап, оларды берілген символдар арқылы жазыңыз. - параллель, - қиылысу, / - айқасу. Мысалы, m n, AB CD. m / n. |
||||||
|
2) _______
|
3) _______
|
4) _______
|
|||
5) _______
|
6) _______
|
7) _______
|
||||
8) _______
|
9) _______
|
10) _______
|
||||
Тапсырма 3.9 Пирамида проекциясында проекция жазықтығынан ең алыс немесе ең жақын қашықтыққа қарай ішкі қыр көрінісін анықтаңыз. DABC пирамидасының көрінетін қырын қызыл түсті негізгі сызықпен жүргізіңіз. Қырлардың Ох осінен фронталь проекциясының алшақтауы жазықтықтың горизонталь проекциясының алшақтауына дәлме дәл келеді. Бағыттауыш арқылы сәйкес проекция жазықтығына бағыттауыш көрсетілген. |
||||
|
||||
|
Қырлардың горизонталь проекциясының көрінуін анықтау |
Қырлардың фронталь проекциясының көрінуін анықтау |
||
Қыр |
Басқа қырлармен салыстырмалы түрде қырдың Ох осінен фронталь проекциясының жоғалуы |
Қырдың горизонталь проекция жазықтығында көрінуі |
Басқа қырлармен салыстырмалы түрде қырдың Ох осінен горизонталь проекциясының жоғалуы |
Қырдың фронталь проекция жазықтығында көрінуі |
SC |
артық |
көрінетін |
- |
- |
AB |
кем |
көрінбейтін |
- |
- |
SB |
- |
- |
артық |
көрінетін |
AC |
- |
- |
кем |
көрінбейтін |
Тапсырма 3.10 AB және CD айқас түзулерінің горизонталь және фронталь бәскелес нүктелерін 1, 2, 3, 4 сандарымен белгілеу және көрінуін анықтау керек; а) көрінбейтін нүктелер проекциясын жақшаға жазу; б) DABC пирамидасының көрінетін қырлар проекциясын қызыл түсті сызықпен жүргізу. Бағыттауыш арқылы сәйкес проекция жазықтығына бағыты көрсетілген. |
|
а) |
б) |
|
|
Тапсырма 3.11 А нүктесі арқылы CD түзуімен перпендикуляр айқасатын АВ түзуін жүргізіңіз: а) горизонталь h; б) фронталь f. Бәсекелес нүктелер көрінуін анықтаңыз және белгілеңіз. |
|
а) |
б) |
|
|
4 Жазықтық, түзу және нүкте. Жазық фигураларды тұрғызу
Тақырып бойынша тапсырманы орындау үшін келесілерді
білу керек:
1 Комплексті сызбада жазықтықтың берілу тәсілі;
2 Деңгей жазықтық, проекциялаушы және жалпы жағдайдағы жазықтық дегеніміз не;
3 Проекциялаушы жазықтық және деңгей сызбасындағы кескіннің ерекшелену белгісі;
4 Проекциялаушы жазықтық және деңгей жазықтық жинақтылық қасиетінің мәні неде;
5 Жазықтық пен түзудің тиістілік шарты;
6 Жазықтықта жататын нүктенің бір проекциясы арқылы екінші проекциясын қалай табуға болады;
7 Жазықтықтың қандай сызығы түзу деңгейі деп аталады және сызбада қалай кескінделеді.
Істей білу керек:
8 Сызба бойынша жазықтық атауын және проекция жазықтығына қатысты орналасуын анықтау (параллельдік, перпендикуляр, жалпы жағдай);
9 Сызбадағы проекция бойынша жалпы және дербес жағдай жазықтығын ажырату;
10 Берілген жазықтыққа тиісті нүкте және түзудің проекциясын тұрғызу;
11 Берілген нүкте немесе түзу арқылы жалпы жағдай жазықтығын жүргізу.
Сұрақтар:
12 Жазықтықтың горизонталь және фронталь ізі қалай орналасады: жалпы жағдай, горизонталь проекциялаушы, фронталь проекциялаушы?
13 Сызбада профильді проекциялаушы жазықтық іздерінің бірігуі нені білдіреді?
14 Кеңістікте профильді проекциялаушы түзу болатын жазықтық, фронталь және горизонталь қалай орналасқан?
Тапсырма 4.1 Іздерді тұрғызыңыз: а) горизонталь АС; б) фронталь АВ; в) жалпы жағдай түзуі ВС; г) жазықтық (ABC). д) суретінде жазықтық ізін тұрғызу схемасы көрсетілген. ВС кесіндісінің ұзындығын анықтаңыз.
|
Тапсырма 4.2 Берілген жазықтыққа тиесілі нүкте мен фигураның жетіспейтін проекцияларын салыңыз.
|
Тапсырма 4.3 G нүктесінен ABCD шатыр сырғымасы арқылы су ағысының түзуін тұрғызыңыз. Горизонталь проекция жазықтығына ABCD жазықтық көлбеу бұрышын анықтаңыз (бұрыш ).
|
Тапсырма 4.4 1 горизонталь проекция жазықтығына 600 бұрышқа көлбеу жазықтықтың фронталь ізін тұрғызыңыз.
|
Тапсырма 4.5 m түзуін жазықтыққа бекіту: а) горизонталь проекциялаушы; б) профильді проекциялаушы. Жазықтықты жіңішке сызықтар ізімен белгілеңіз.
|
|
5 Орналасу есебі. Түзудің жазықтықпен қиылысуы. Екі жазықтықтың қиылысуы.
Тақырып бойынша тапсырманы орындау үшін төмендегілерді
білу керек:
1 Түзудің проекциялаушы жазықтықпен қиылысқан нүктесінің проекциясын қалай тұрғызу керек?
2 Егер екі жазықтықтың бірі дербес жағдайда берілсе, олардың қиылысқан сызығының проекциясын қалай тұрғызуға болады?
3 Түзудің жалпы жағдай жазықтықпен қиылысқан нүктесінің проекциясын қалай тұрғызуға болады?
4 Жалпы жағдай жазықтықтарының қиылысу түзуін тұрғызуда қолданатын қосымша жазықтық тәсілінің артықшылығы неде?
5 Түзу мен жазықтықтың сызбадағы көрінісі қалай анықталады?
Істей білу керек:
6 Түзу мен жазықтықтың қиылысқан нүктесінің проекциясын тұрғызу;
7 Екі жазықтықтың қиылысқан түзуінің проекциясын тұрғызу;
8 Сызбада түзу мен жазықтық көрінісін анықтау.
Сұрақтар:
9 Жалпы жағдайдағы жазықтық профильді түзумен қиылыса ма?
10 Жалпы жағдай мен проекциялаушы жазықтықтың қиылысқан түзу проекциясы қайда орналасады?
Тапсырма 5.1 Жалпы жағдай жазықтықтың: а) фронталь проекциялаушы түзумен; б) горизонталь проекциялаушы түзумен қиылысу нүктесін тұрғызыңыз. Көрінуін анықтаңыз. |
|
а)
|
б)
|
Тапсырма 5.2 Жалпы жағдайдағы түзудің фронталь проекциялаушы жазықтықпен қиылысуы. Көрінісін анықтаңыз. |
|
Тапсырма 5.3 Жалпы жағдай жазықтықтың: а) фронталь проекциялаушы жазықтықпен; б) горизонталь проекциялаушы жазықтықпен қиылысу түзуін салыңыз. |
|
а)
|
б)
|
Тапсырма 5.4 Берілген жазықтықтардың қиылысу түзуін салыңыз.
|
|
|
|
|
|
|
|
Тапсырма
5.5
және
жазықтықтарының
қиылысу сызығын салыңыз.
|
Тапсырма 5.6 Берілген іздер бойынша және жазықтықтарының қиылысу сызығын салыңыз.
|
Тапсырма 5.7 Берілген жазықтықтардың қиылысу сызығын тұрғызыңыз.
|
|
Тапсырма 5.8 Тұрғызу керек: а) DF түзудің (ABC) жазықтықпен қиылысу нүктесі. Көрінісін анықтау; б) ВС түзудің (DEF) жазықтықпен қиылысу нүктесі. Көрінісін анықтау; в) үшбұрышты (ABC) және (DEF) пластинананың қиылысуы. Көрінісін анықтау. в тапсырмасы а) және б) тапсырмаларымен біріккен.
|
|
|
|
