Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
1097117_BE148_shpora_istoriya_belarusi.docx
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
133.54 Кб
Скачать

57. Канфесійная палітыка і адраджэнне рэлігійнага жыцця на тэрыторыі Беларусі.

У 1980я гг. у СССР і БССР пачынаюць змяняцца адносіны паміж дзяржавай і рэлігійнымі канфесіямі.

На тэрыторыі Беларусі аднаўляюцца і будуюцца новыя храмы, адкрываюцца новыя прыходы, павялічваецца колькасць вернікаў. У 2004 г. у Рэспубліцы Беларусь было зарэгістравана 26 рэлігійных накірункаў. Каля 80 % вернікаў атаясамліваюць сябе з праваслаўем, каля 10 % з каталіцызмам, каля 2 % з пратэстантызмам, 0,3 % з іудаізмам. Спецыфіка рэлігійнай сітуацыі ў Беларусі вызначаецца першнаперш яе геапалітычным становішчам на мяжы паміж заходняй і ўсходняй цывілізацыямі, суіснаваннем і пачарговым дамінаваннем праваслаўя і каталіцызму. Дзяржавы, у склад якіх у розныя гістарычныя перыяды ўваходзіла тэрыторыя Беларусі, заўсёды характарызаваліся поліканфесійнасцю. У Заходняй Беларусі традыцыйна захоўваецца больш высокі ўзровень рэлігійнасці і адпаведна значна болын рэлігійных абшчын, чым ва ўсходніх абласцях. Праваслаўная царква. Па колькасці абшчын і вернікаў сярод іншых рэлігійных аб'яднанняў Беларуская праваслаўная царква займае першае месца. 3 канца 1980х-пачатку 1990х гг. колькасць праваслаўных прыходаў у Беларусі павялічылася больш чым у 2 разы. У кастрычніку 1989 г. у межах БССР быў утвораны Беларускі Экзархат. Мінска-Беларуская епархія, кіраўніком якой з 1978 г. быў Мітрапаліт Філарэт, прыпыніла сваё існаванне. Мітрапаліт Філарэт стаў Мітрапалітам Мінскім і Слуцкім, Патрыяршым Экзархам усяе Беларусі. У 1993 г. прынята рашэнне аб адкрыцці Мінскай духоўнай акадэміі. Сістэму духоўных навучальных устаноў дапоўнілі створаныя на мяжы XX-XXI стст. духоўныя вучылішчы ў Віцебску і Слоніме, факультэт тэалогіі ЕГУ ў Мінску (пасля яго закрыцця — факультэт тэалогіі БДУ)і школа царкоўных званароў пры Мінскім епархіяльным упраўленні. Адраджэнне рэлігійнага жыцця ў іншых канфесіях. Да ліку традыцыйных рэлігій у Беларусі адносіцца другая па колькасці вернікаў царква каталіцкая. Ва ўмовах дэмакратызацыі грамадства ёй дзяржава перадала больш за 25 раней закрытых касцёлаў. Цяпер у 4 каталіцкіх епархіях Беларусі, якія ўзначальвае мітрапаліт кардынал Тадэвуш Кандрусевіч, дзейнічаюць 359 каталіцкіх храмаў. Падрыхтоўка каталіцкіх святароў ажыццяўляецца ў семінарыях у Гродне і Пінску. 3 пачатку 1990х гг. у Беларусі рабіліся спробы адраджэння уніяцкай царквы. Гэты працэс звязаны з пошукамі часткай беларускамоўнай інтэлігенцыі нацыянальнай царквы, у якой богаслужэнне і культ павінны быць звязаны з нацыянальнай сімволікай, мовай і традыцыямі. У 2004 г. на тэрыторыі Беларусі было зарэгістравана 13 уніяцкіх абшчын. Адраджэнне уніяцкай царквы ў Беларусі большасцю насельніцтва ўспрымаецца як спроба расколу беларускага грамадства, экспарту чужой культурнай традыцыі і арганізацыйнай структуры, хоць прымусовага насаджэння уніяцтва не адбываецца. У 1990я гг. павялічылася колькасць пратэстанцкіх плыняў у Беларусі. Найбольш дынамічна развіваюцца хрысціяне веры евангельскай, евангельскія хрысціяне-баптысты і адвентысты. Усе пратэстанцкія плыні аб'ядноўваюць у Беларусі каля 70 тыс. актыўных веруючых.

3 XIV ст. на беларускіх землях існуе этнаканфесійная група яўрэяў-іудзеяў. Значнай падзеяй у жыцці беларускіх яўрэяў стала стварэнне ў 1998 г. Цэнтра яўрэйскай культуры, які ўспрымаецца як цэнтр адраджэння нацыянальнай культуры з адпаведнымі атрыбутамі . На тэрыторыі Беларусі таксама з XIV ст. існуе этнаканфесійная група татармусульман. У 1990я гг. пачалося будаўніцтва і рэстаўрацыя мячэцей у Слоніме, Навагрудку, Відзах. Ствараецца комплекс мусульманскага культурнарэлігійнага цэнтра ў Мінску. Нетрадыцыйныя рэлігійныя накірункі і рухі звязаны галоўным чынам з будызмам і індуізмам. Дзейнасць экстрэмісцкіх і дэструктыўных рэлігійных сект у Рэспубліцы Беларусь забаронена. Прававым выяўленнем новай палітыкі дзяржавы стала прыняцце Закона РБ "Аб свабодзе веравызнання і рэлігійных арганізацыях", які дзейнічае з 1992 г. Кіраўніцтва Рэспублікі Беларусь з павагай і разуменнем ставіцца да ўсіх рэлігійных канфесій і першнаперш да вядучай канфесіі праваслаўнай.. Сістэматычна праходзяць сустрэчы Прэзідэнта краіны А.Р. Лукашэнкі з іерархамі праваслаўнай, каталіцкай і іншых канфесій.