19 Билет

1. Ауа ортасынын электрлик жаглайын сипат-шы факторлар: иондау,жер атмосферасы-н электрлик аймагы,найзагай электри,табиги радиоактивтилик. .Ауаны иондау д\з газдын молекуласы мен атомдарынын иондаушы заттар асеринен ыдырауы. Иондаушы зат\га топырак пен ауанын радиоактивти саулеленуи, куннин ультракулгин, тусти саулеленуи, гарыштык саулеленуи жатады.1мл ауанын уакыт бирлигинде куралган ионды ионнын интенсивтилиги д.а. Нейтральди атомнын иондауы кезинде электрон анык\ды, ол электрон баска нейтральди атоммен косылады да,терис ион тузиледи.Атомнын калган болиги он ионмкен зарядталады.Женел аэроион д\з жанадан п.б. иондарга газдак молекулалар косылып,теис ж\е он зарядтардан туратын берик иондарды айтады.Ауыр аэроион д\з жеил аэроионнын озине шан боликтеринин микробты денелеринин косылуынан б\ды.Женил иондардын санынын томенд ауа атмосф-н ластануына, ауадагы комикышкыл газынын кобеюи тур айтылады.женил иондер тыныс аоу кезинде,киим арк дененге енеди тусу.Дем шыгару арк ауыр иондар шыгарылады.Физиол механизми окпе тиндерине ж\е аэроиондардын титркенуи электроалмасумен ж\е тери рецепторларымен килегей кабыктарынын нейрорефлекторлык реакциясымен сипат\ды. Жер атмос-н электрлик аймактын кысымы 1 м биктиктеги вольтпен есеп\ди.Он иондар жер беткеине карай журеди,ал терис иондар оларды богейди. Сонын асеринен атмос\да жерге ток вертикальди багытта б\ды. Ол мезгилге байл озгереди, онын орташа колеми кыста жог б\ды. Жауын,кар туман атмос-н электрлик аймагына асер етеди. Сонын бири кун куркиреу кезинде кушейеди. Табиги радиоактивтилик элементтери биол обьектилерге асер етеди. Гарыштык саулеленеу мутациянын жииленуине ж\е клеткалардын болинеуине асер етеди.

2. Елди мекендерди жоспарлау- каланын бас жоспарында коммуналды гигиенанын барлык маселелерине байл малиметтер болган кезде гана,санитарлык кызмет жобанын сараптамасын сапылы жургизе алады. Калаларды салу кезинде табиги ресурстарды жане адам денсаулыгын коргау жонинде маселе биринши кезекте туруы тиис.Осындай шешимдердин бири елди мекенди гигиеналык тургыда жуйели жоспарлау б.т. Жоспарлау 3 сатыдан турады: 1)аудандык жоспарлаудын жобасы мен сызбасы негизинде каланын бас жоспары курылады.2)егжей тегжейли жоспарлау жобасы онделеди.3)накты жоспарлау жобасы негизинде курылыс жоспары курылады.Гигиеналык козкарас бойынша елди мекенди функциялык аймактарга болу ,булл кезде келеси жагдайларды ескеу кажет:аудандарда ондиристик аудандарга катысты желге карсы орналастыру керек,бекеттердт орналастыруга арналган сырткы колик аймагы жане дем алуга арналган орындары бар кала сыртындагы аймактарга болуге болады.Курылыс салу жобасынын курамына киреди:жагдайлык жоспар;курылыс салудын бас жоспары;тик жоспардын сызбалары;аумакты коркейту жане когалдандыру сызбалары;тусиниктеме кагазы.Кала аумагы селитебти,ондиристик,ланшафты-рекреционды аумактарды боледи.Гигиеналык козкарас бойынша курылыс кезинде елди мекенди функциялык аймактарда бир-биринин дурыс байланыста орналасканы манызды.Каланын салынуына жане онын осуине асер ететин негизги фактор кала тузуши фактор болып табылады. Олар:касипорындар.гылыми мекемелер жане касипорындар. Елди мекеннин курылыс жуйеси жергиликти жердин табиги климаттык жагдайларына байл. жергиликти жерде жии жел болатын болса онда коргау максатында периметальды курылыс колд.периметральды курылс д\з гимараттарды коше бойымен кварталдын торт жагында туйык тик тортбурыш тизип орналастыру.Тизбекти курылыс гимараттар бир-бирине карама-карсы орналасады.Топтык курылыс-квартал немесе шагын аумактарда бирнеше топ уйлердин уйлесимдилиги. Еркин кур ылыс-шудан коргауды жане архитектуралык адемиликти ескере отырып гимараттар бос согылады.Ауылды елдимекендерде курылыс онын аукымына халыктын демокр корсеткишине эколог жане табиги факторларына байл.Селитебти аумагы магистральды

автомобиль жолдары мал айдап отетин жолдарды кесип оту керек.

3.Ауыл шаруашылыгынын гигиенасы бул болими салалы ойткени барлык дала жумыстары тизбектелген механизация тизбегинде жургизиледи.Мыс,трокторшы мамндыгына ерекше конил боледи,Тракторда жумыс истегенде косымша ыстык пен суык жии байкалады.Сыртта ауа темп 23-30 болганда троктор кабинасы 37-38 дейн жетеди.мундай озгерис дене кызуынын 37,5 дейн пульсти 110 ретке кобейтеди. Трокторшынын енбек жагдайына гигиеналык миездеме берген кезде шан факторы улкен манызлы роын алады. Жанар май ретинл этиль бинзиннин колдану ерекше улануга акеледи. Трокторда жумыс жасаганда касиптик зияндылык\га шу мен дирил киреди.Шудын денгейи 106дб дейн жетеди.Трокторда енбек жагдайын багалаганда мех\к жаракат жане куйик кауиптилигин еске алу кажет.Куйик кобинесе кызып кеткен моторга су куйганда н\е картерден майды шыгарганда , ыстык суйыктыктардын буы бетке,колга тусуи мумкин. Механизаторлардын денсинин кызып кетуинин н\е суыктап калуынын алдын алу ушин ауа райына карап киину кажет. Машиналар уакытылы жонделип жумыс дурыс уйымдасуы кажет. Жумыс ауысыммен жане 7-8 сагатка уйымдастыру, узилис кезинде жуынып алуга, 3мезгил тамак ишу, кажет жагдайда механизатор\ды козидиркпен жане шан устайтын респиротор\мен кам-з ету кажет.

Билет №5

1.Санитарлык эпид\жағдайды қамтамасыз ету принциптері ҚР халық СЭ сауаттылығы туралы заңымен шектеледі 8шілде 1994ж заңның 2ші бабында көрсетілген. СЭС құрылымы түрлі бөлімдер бойынша ажыратылады: санитарлық гигеналық бөлім: коммуналды тұрғын үй гигиенасы еңбек гигиенасы балалар мен жасөспірімдер гигиенасы тамақтану гигиенасы. Эпидемиология бөлім құрамына кіретіндер: эпидемияға қарсы жұмыс жүргізу құтыруға қарсы егу кабинеті бактериологиялық лаборатория. Дизинфекциялау бөлімі: камералық дизинфекция және санитарлық өңдеу бөлімшесі эвакуациялық және ошақты дизинфекциялау бөлімшесі. Аумақтардың әкімшіліктерге байланысты СЭС мынадай түрлерге бөлінеді: республикалық облыстық қалалық аудандық СЭС. СЭ міндеттері : тұрғын мекендерді жоспарлау және құру, тағам өндірісін бақылау, азық түлік тасымалдауды және сақтауды бақылау, тағам өндірісін бақылау, өнеркәсіп өндірісіннің жеңілдету мен жарықтандыруды бақылау, санитарлық бақылау, мектептерде жалпы сауықтыру шараларын жүргізу, жаңа өнім түрлерін санитарлық гигиеналық түрде сараптау. СЭС жұмысының көрсеткіштерін және оларды талдау әдістері: СЭС бақылайтын обьектілердің санитарлық гигиенлық сипаты, қоршаған орта санитарлық гигиеналық сипаты, СЭС оперативті жұмысы, маман дәрігерлердің жұмыс көрсеткіші, Ағымдық санитарлық қадағалаудың міндеттері: ішкі тәртіп ережелерін өндеп, жасаудағы санитарлық гигиеналық талаптардың сақталуын қамтамасыз ету; санитарлық дәрігерлер мен оның көмекшілерінің өз бақылауындағы обьектілерін мезгілімен тексеру; халық денсаулық жағдайын бақылау; бақылау лабораториялық зерттеулерді жүргізу; санитарлық кемшілерді жою және обьектілердің санитарлық жағдайын жақсарту мақсатында тапсырмалар мен ұсыныстарын өндеу; қоғам мен халықпен санитарлық ағарту жұмыстарын ұйымдастыру, елді санитарлық техникалық жағынан сауаттандыру; санкцияларды қолдану. СЭ қызметпен айналысатын лауазымды азаматтар мемлекеттік санитарлық тексерушілердің құқықтарымен қамтамасыз етілген; олар өз қызметінде түрлі үлгідегі әкімшілік құқықтық әрекет ету шараларын қолданады. Бірақ олар айыппұл салудың төмендегі тәсілдерін сақтауы тиіс: санитарлық нормалар мен ережелердің бұзылу фактосын (СН мен Е) анықтау; санитарлық кемшілік жөніндегі іс қағазының толтырылуы; айыппұл төлеу жөніндегі ұйғарымын шығару.

2.Егер ауыз су курамында жукпалы ауру коздыргыштары туссе, су эпид\к жагынан кауипи болады.Су аркылы аурулар тарайды: иш сузеги, тырыскак, дизентерия.Суга байл эпедемиялар биркатар ерекше белгилермен сипат\ды: аурудын бирден котерилуи; ластанган суды узак уакыт пайдалану кезинде аурудын жогары денгейинин сакталуы; ластану козин жойганнан кейн аурудын бирден том;су козинин асер ету аймагынын тургындары ара\гы бурк етпелердин шектелуи; Жогарыда айтылгандар су арк жугу жолы тырыскакка жане иш сузегине,дезентерияга катысты,Су арк берилетин вирустар: жукпалы сары ауру, полиомилит,аденовирустар,А жане Б коксаки вирустары жатады.Барлык эпид\к тизбек 2звенодан гана туруы мумкин: 1.курамында инфек\к аурулардын коздыргыштары бар залалсыздырылмаган нажис н\е агынды сулардын су нысандарына тусип,оны ластауы, 2.Коздыргыштын залалсыздырылмаган ауыз сумен адамнын ишине тусуи. Казирги кезде су инфкциясынын п.б себептери: сумен кам\з ету кознде санитарлык коргау аймагынын нашар уйымдастырылуы;су кубырындагы судын нашар тазартылуы жане залалсыздандырылуы;су кубырынын ескеруи себебинен судын екиншилик бактериалды ластануы;ашык су коздеринен алынатын суды ондеусиз шаруаш жане су максатында пайдалану;Казирги танда сумен камту жагдайынын жаксаруына байл су аркылы таралатын жукпалы аурулар саны едауир азаяды,бирак али кунге дейн жукпалы аурудын су арк таралуынын манызы бар сондыктан ишетин судын сапасын кадагалау керек.

3.Енбек гигиенасы-гигиена гылымынын саласы,адамнын аткаратын енбегине байл жумыстын зиянды асерин, мамндыкка байл аурудын алдын-алу,жумыс кабилеттинин жогары денгейде сакталуын кам-з ететин гылыми негизделген тажирибелик шаралар дайын\ды.Енбек-адамнын калыптасуынын,дамуынын ж\е озине материалдык жагдай жасаудын негизи б.т.Енбек адам агзасында биол процестер к.ж. журуи ушин жане алеум кызмет аткаруга кажет.Енбек тури н\е ондиристик жагдай адам денс н\е жумыс кабилетине терис асер ететин болса, ондиристе мамандыкка байл зияндылык бар екени корс\ди.Зиянды ондиристик факторлар д/з жумысты уйым-ру н-е жумысты орындау кезинде адамнын денс\на терис асер ететин,жумыс кабилетин томендететин,жедел н\е соз\лы улану тудыратын жалпы аурушандылыкты арттыратын,баска да терис асер ететин факторлар. Адамнын мамандыкка байл аурулары енбек дурыс уйымдастырылмаган жагдайда, жаракат алу кауиптилиги, жумыс орнынын жайсыздыгы, физ\к-химиялык,биол ондиритик ортанын факт асерине б\ды. Мамандык б\ша аурулар ондиристик зиянды фактор асеринен туындайтын ауру.Аурулар 2топка болинеди:1.этиологиясы тек кандай да бир ондиристик зиянды фактор асеринен п.б ауру.мыс, дирил,токсикалык заттар. 2.Аурудын себеби тек ондиристик фактор гана емес сонымен коса турмыстык, тукым куалаушылык фактордан п.б

Билет 4

1Санитарлык тексеру адистери-санитарлык гигиеналык тажирибеде негизги адис болып саналады.Санитарлык тексеруден жане тексерис корытындысы бойынша мазмундап акт жазады,айыппул салыныды немесе ол нысанын жумысын токтату ушин каулы шыгарады.2.Физиологиялык адис-коршаган орта факторларынын асеринен адам агзасынын берген реакциясын тексереди:тамыр согу,кан кысым,туз су алмасу т.б 3.Статистикалык зерттеу адиси-алг тиркеу жургизу,жеке бастын жане ужымнын дене битимнин дамуыа бага беру; Жыл сайынгы емдеу сауыктырумекемелеринин бирынгай тартиптеги есеп турлерин жасауга катысу. 4.Зертх\к-эксперименталды адис-нысанга дурыс жане обьективти бага беру ушин жургизиледи.5.Органолептикалык адис-сезим муше\мен,кору кабилетимен исин, дамин, тусин, консистенсиясын аныктау.6.Зертханалык адис-санитарлык тексеру кезинде зертханалык зерттеу колданылады.Химиялык адис-химиялык реактивтилик комегимен жане арнайы аппаратуралардын комегимен заттардын хим курамын ,курамындагы богде заттарды аныктау.Бактериологиялык адис-микробты ластаудын денгейин жане микробтын турин аныктау.Физикалык адис-нысаннын физ корс аныктауга колд.мысалы:темп.ылгалд.ауа жылд.Радиометрлик адис-радиоактивти заттарменластану дарежесин аныктайды.

2.Су адам денсаулыгына омир суру жагдайына асер ететин коршаган ортанын манызды элементи.Су дам агзасында улкен роль аткарады:агзада барлык физико-хим-к процесс судын катысуымен журеди,су барлык зат алмасу,тотыгу,гидролиз процессине катысады.Су агзага керек коректик зат-ды тасымалдап агзага керек еместерин сыртка шыгаруга катысады. К.ж. адам агзасында ишки ортанын осмотикалык кысымынын турактылыгын сактайд ы,ол агзага су мен туздын тусуи мен шыгарылуын аныкталады.Коршаган орта темпер.котерилген кезде ж\е ауыр дене жумысы кезинде агза-н суды жогалтуы артады.Мыс,ыстык климат жагдайында дене енбегин аткарган кезде адамнын суга деген суранысы 5л ж\е одан да коп болуы мумкин.Агзага су жеткиликсиз молшерде тускенде адам шолдейди ж\е оган физиологялык реакция береди.Егер агза жогалткан судын орнын толтырып турмаса,агзанын омирлик манызды мушелеринин жумысы бузылуы мумкин. Судын 1 адамга кажет молшери д\з адамнын суга физиол\к суранысын толык кам\з ететин ж\е гигиеналык, шаруаш, турмыстык,ондиристик максатка кажет су молшери. Сумен кам\з ету жуйесинин кез келген тури тутунушыны кажетти колемдеги ж\е сапалы сумен кам\з ету к\к.Сондыктан бул жуйелер кызмет корсету аймагына ж\е максатына байл болинеди.Колдану максатына байл:шаруашылык ауыз су,ондиристик,ортке карсы сулар.Шаруаш-к ауыз су шаруаш-к турмыстык,санитарлык-гигиеналык ж\е технолог\к максатта жумсалады.Ондиристик тек ондиристик мекеме\де колд.Сумен кам\з етудин ондиристик жуйе-и судын ондиристик техн-к кажеттиликтерин отеу ушин берилуин кам-з етеди.Ол сапасы жагынан ишуге жармсыз,мыс,онимди суытун\е арнайы су дайындауга: жумсартуга,тузсыздан\га,темисиз\ге жумсалады.Ортке карсы жуйелери орт ошактарын жоюга арналган.Сумен кам-з ету жуйеси турлери:1) Бириктирилгенжуйе-тутынушы\ды сапалы ауыз сумен кам-з етеди.2)Толык емес болектенген жуйе-ондириске сапасы жагынан ауыз су максатындагы су кажет болмаган кезде ж\е суды тазартуга кеткен шыгын акталмаганда колд. 3)Болектенген жуйеде шаруаш-к ауыз су кажетилик-не, ондириске, осимдик\ди суаруга,коше\ди жууга,ортке карсы кажеттиликтерди отеу ушин болек жуйелер орн\ды. 4)Каитымды жуйе-ондирис\де сумен кам-з етуде тикелей агатын жуйе орнына.Тикелей агатын жуйеде су ондиристин кажеттилик\не тикелей бериледи,ол су тазарудан откеннен кеин ондирис манындагы су коздери-н елди мекен орын\на байл томенги агысына жибериледи.

3.Мамандыкка байл туатын аурулардын алдын алу негизи жумыс жагдайын жасау б.т. одан кеингилери ондиристин техн-к,санитарлык жагдайын жаксарту,техника кауипсиздигин катан сактау б.т.Негиги шарттарынын бири ол адамнын физ-к ж\е хим-к фактор-н асерине тозимдилигин арттыру б.т.Емдик пофилактикалык тамактану агзанын жалпы резистенциясын котергеннен баска,органдар мен жуйе-н жумысын жаксартады,улы заттардын адам агзасына синирилуин томендетеди, олардын агзан тез шыгарылуына асер етеди.Емдик профилка-к тамактанудын 3 тури б\ды:1) Емдик профилак тамакиану рационы оте улы хим-к зат\мен жумыс истейтин жумысшылар 5емдик профилак рационнын биреуин кабылдау керек №1 рацион-иондык сауле\мен ж\е радиоативти зат\мен жумыс истейтин жумысшылар кабылдауы керек.№2 рацион-фтор косынды\мен,силтили темирмен,бейорганикалык косылыстармен жумыс истейтиндер жатады.№3 рацион- коргасыннын бейорганикалык косылыс\мен жумыс истейтин адамдар жатады;4 рацио- бензолдын нитро ж\е амин косылыс\мен фосфор косылыстармен жумыс истейтиндер жатады. №5 рацион- тетраэтил коргасын,сынаптын бейорганикалык косылысымен, марганец ж\е барий косындысымен жумыс истейтин\ге арналган. 2) Витаминнен жасалан препараттар 3)Сут. Емдик профилак тагамдарды жумыс басталмай турып таратады., кейбир жагдай\а туски ас кезинде таратады. Емдик проф кадагалауды унеми сол мекеменин медицина кызметкерлери жургизиледи. Ондиристик мед-к санитарлык болими рационнын дк=уры курыландыгына тагам дайындауга, ыстык астар мен витаминделген тагамды таратканда кадагалау жургизиледи ж\е жумысшы\н арасында сан\к агарту исин жургизеди.

Билет 7

1.Егер адам агзасына куши мен сипаты шамадан тыс коп факторлар асер етсе онда коршаган орта мен адам агзасы ара\гы тепе-тендик бузылып,адам агзасында ауру п.б.Коршаган ортанын факторлары арк адам агзасына тикелей асер етуге б\ды.Мыс,молшерли ж\е белгили жуйеде салкындатылган болме адам агзасын шыныктырады, ондай шыныккан адамдар жогары тыныс алу жолдары аурулары мен жукпалы ауру\мен ауырмайды десе де б\ды.Коршаган ортанын адам агзасына асер ететин факторларынын жаратылысы ж\е асер ету спецификасы ар турли.Барлык экол-к фактор-р 2 топка болинеди:1)абиотикалык-оли табигаттын асер етуине байл атмос\к ауаны,суды,топыракты жаткызуга б\ды.2)биотикалык- тири табигаттын асер етуине байл.Корш ортанын адам денсаулыгына асери физ-к, хим-к,биол-к,псих-к факторга байл.Гигиенанын негизги миндети ол корш ортанын фактор\на гигиеналык негизделген нормативти енгизу.Гигиеналык норматив д\з минималды н\е шектеули сандык корсеткиш туринде корш ортанын жеке болек физ\к,хим\к,биол\к фактор-н косылган молшеринин адам агзасына терис асерин тигизбейтин молшери. Гигиеналык молшердин негизги миндетине мыналар киреди: 1.Жогаргы шектеули рационнын курамы 2.Оптималды ж\е рукрат етилген молшер: микроклимат, жарыктану, кун козин саулелендиру, ультракулгин саулелери, атмосфералык кысым. Корш орта факторлары ж\е корш орра жагдайы тек адам\га асер етип кана коймайды,адам да корш ортагаг оз асерин тигизе алады. Мыс,жумыс ж\е демалыс режимин дурыс уйымдастыру, жуйели тамактану ж\е т.б.

2.Шаруаш\ты ауыз сумен кам\з ету коздерин тандау келеси тартиппен орналасады. 1) Пластаралык кысмды су н\е оны артезианды су дейди. 2) Пластаралык кысымсыз су.3) Жер бети сулары.Ауыз сумен кам-з ету кезинде 2 турли су кози колд.:жер асты сулары ж\е жер усти су коздери.Жер асты сулары 3турге болинеди: топырактык, грунтты,пластаралык.Топыракты су топыракка атмос-к кысым тускенде п.б.ол жер бетинде орнал\ды Жанбыр жауганда,ка еригенде онын молшери кобейеди,ойткени ол жерге синип улгермейди,Грунтты сулар-жер бетине ен жакын орнал\кан су кабаты.Онын астынгаы жагында су откизбейтин кабат б\ды. Грунтты су атмос-к тусимдермен: кар ж\е жанбыр суымен коректенеди.Пластаралык сулар 2ге болинеди: пластаралык кысымды ж\е п-к кысымсыз н\е мундай суды артезиан су д.а. гигиеналык козкарастан ишуге ен колайлы су кози-артезианды су б.с. Ойткени олар жедин терен кабатында орн-кан. Микробтармен ластану каупи жок, хим-к курамы туракты.Жер бети суларына озендер ,колдер,су коймалары жатады.Ашык су коздерин ауыз су ретинде колданар алдында миндетти турде ондеуден ж\е залалсыздандырудан отуи керек. Ашык су хим-к курамы иуракиы емес, аз минерализацияланган асиресе атмос-к тусимдер болган кезде курамы катты озгерди.Еңбек демалысы кезінде санаториялық курорттық емдеумен қам-з етуі қажет.

3. Өндірістегі сауықтыру шараларының маңызы, уларды өндірістен толығымен алып тастау н\е оларды улылығы аз заттармен алып тастау.Алдын алу шаралары ретінде жеке бас гигиенасын сақтаудың маңызы зор.Тамақ ішер, су ішер, темекі шегер алдында қолды, бетті сабындап жуып, ауыз қуысын таза сумен шаю керек.Кейбір өндірістерде жұмысшылырға профилактикалық мақсатта тегін сүт береді. Сүт тағам рационының физиологиялық бағасын көтереді.Ағзаның иммунитеті көтеріледі.Кейбір өндірістердің жұмысшылары үшін профилактикалық тамақтанудың 5 арнайы рационы анықталған.Ол белгілі бір удын ағзаға әсерін шектейді.Профилактикалық тамақтарды жұмысшылар таңғы ас ретінде тегін алады.Жеке қорғаныс ретінде арнайы киімдер киюі қажет. Еңбек гигиенасы дәрігерінің жұмысы жалпы ж\е кәсіптік аурулар анықтау, жыл сайынғы динамика б\ша өндірістегі жарақатттар туралы қорытынды беру, осыны қорытындылай келе өндірістік жанама факторлардан туындайтын ауру себебін анықтау. Дәрігер жұмысы мақсаты аурушандықты төмендету, қауіпсіз еңбек жағдайын жасау. Дәрігер міндеті: жұмысшыларға жоғары деңгейлі мед-қ көмек көрсету, жұмысшылар жағдайын диспансерлік қадағалау, профилактикалық жұмыстар жүргізу, қауіпсіздік шараларын орындауды қадағалау,санитарлық ағарту шараларын ұйымдастыру. Мед-қ текмеріс 2 түрде жүргізіледі.1.Алдын ала тексеру, жұмысқа тұрар алдында тексеру, өндірістегі жұмысты орындар кездегі денсаулық жағдайын қарау, белгілі бір ауру болса, анықтау ж\е жұмысқа алмау. 2. Мезгілдік мед-қ тексеру әр 3-6 ай сайын жылына 1 н\е 2рет тексеру жүргізіледі.Бұл кәсіптік аурулардың п.б. алдын алу үшін жүргізіледі. Еңбектің физиологиялық аспектілері жұмыс орнын құрыл жабдықтарды, машина мен қондырғыларды физиологиялық талаптарға сай орналастыру, физиол-қ негізделген жұмыс ж\е демалыс режимін енгізгу, физиол-қ ауыр дене еңбегін азайту, қимылдау белсенділігін физиол-қ жағынан жеткілікті жұмыспен қам-з ету, миға, анлизаторларға ж\е эмоцияға күш түсетін еңбек қауіптілігн азайту ж\е бір сарынды жұмысты азайту.Еңбек физиол-сы – физиол-ң юір таруы.Ол адам ағзасының жұмыс кезінде функционнальді өзгерістерін зертттеп, жұмыс қабілетін сақтау ж\е оны жоғарлыату, жұмыс процессінің адам денсаулығына теріс әсерінін алдын алуы б\ша шаралар кешенін әзірлейді.