62. Сортиментация запаса древостоя по товарным таблицам

Товарные таблицы предназначены для сортиментации крупных запасов древесины на больших площадях, когда произвести сплошной перечет, необходимый для пользования сортиментными таблицами, очень сложно.

Учетной единицей при пользовании товарными таблицами является отдельное насаждение или его часть (элемент леса), представленная одной породой и одним ярусом. Запасы таких отдельных древостоев и их таксационные показатели содержатся в таксационных описаниях, составляемых при лесоустройстве.

Распределение запаса древостоя на сортименты без перечета деревьев стало возможным, когда лесотаксационная наука вскрыла общие закономерности в распределении числа деревьев по градациям их толщины в зависимости от среднего диаметра. Их сущность заключается в том, что в древосгоях, представленных одной породой и одним ярусом, при одинаковых средних диаметрах наблюдается одинаковое процентное распределение числа деревьев по четырехсантиметровым ступеням толщины, а при одинаковой средней высоте – одинаковое распределение по градациям высоты.

Чтобы по товарным таблицам рассчитать выход сортиментов, который можно получить при разработке какого-либо насаждения, необходимо знать общий его запас, распределенный по древесным породам, а также средний диаметр деревьев и класс товарности, указанные с учетом древесных пород.

Лесаматэрыялы для механічнай апрацоўкі Пілоўнік ГОСТ 9463-88 3,0–6,5 0,25 +0,03–0,10 14 і >/13,5 і > 3,0–6,5 (0,5) 1,0–2,70 (0,1) Тарнік скрыначны і сухатарнабочкавы 2,75 –+0,03–0,10 13 і >/12,5 і > 3,0–6,5 (0,5) 1,0–2,70 (0,1) Тарнік заліўных бочак 2,75 – +0,03–0,10 14 і >/13,5 і > Шпальнік шырокай каляіны 2,75; 5,50 – +0,03–0,10 26 і >/25,0 і > Лесаматэрыялы для хімічнай перапрацоўкі Баланс (папяроўка)0,75; 1,0; 1,1; 1,2; 1,25; 1,5; (+0,03–0,10) 6–24/5,5–24,9 2,0 і кратная – +0,02–0,03 Тэхсыравіна (тэхналагічныя 1,0–6,0 1,0 4 і >/3,5 і > дровы) 0,5–6,5 0,1 +0,00–0,10 4 (6) і >/3,5 (5,5) і > Лесаматэрыялы для выкарыстання ў круглым выглядзе Будлес 3,0–6,5 0,5 +0,03–0,10 14–24/13,5–24,9 Падтаварнік 3,0–6,5 0,5 +0,03–0,10 6–13/5,5–13,4 Рудстойка 4,0–6,5 0,5 +0,03–0,10 7–24/6,5–24,9 Дровы паліўныя Дровы 0,25; 0,33; 0,5; 0,75; 1,0 – ±0,02 3 і >/2,5 і > (з карою) і кратная, але не больш за 2 – ±0,03–±0,05 3–10 (2,5–10,4) (з карою)

70.Таблицы для определения прироста древостоев. Практическое применение.

Падзяліўшы выраз (9.5) на n, можна вызначыць бягучы сярэднеперыядычны прырост, але без уліку прыросту дрэваў адпада, які складае ўсяго 2–3% ад поўнага зна-чэння. Гэты метад з-за ягонай аператыўнасці і высокай дакладнасці з’яўляецца асноўным падчас збору матэрыялаў для стварэння нарматываў (табліц) прыросту і ТХР.

Менш працаёмкае вызначэнне бягучага сярэднепе-рыядычнага прыросту на часовых ПП па ўліковых дрэвах, якія не ссякаюцца, а ў іх свярдзёлам адбіраюцца керны для разліку сярэдняй шырыні гадавога слою і. Лепшы вынік забяспечвае выбар неабходных 25–30 уліковых дрэваў з 3–5 цэнтральных ступеняў, адкідаючы самыя тонкія і самыя тоўстыя ствалы. Далей звычайна выкарыстоўваюць табліцы працэнтаў прыросту (ТРУЛЯ, МИНКЕВИЧА АНТАНАЙЦИСА)_. P_Z , абсалютны бягучы прырост без кары атрымліваюць па формуле Z_Mⁿ = M_A P_Z. / 100, м³/га,

дзе М_А – запас дрэвастою з карой, м³/га.

Працэнт прыросту P_Z падбіраюць па табліцах для пароды на перасячэнні радка дыяметра дрэвастою з карой і слупка шырыні гадавога слою і. Выкарыстоўваючы табліцы Труля, улічваюць яшчэ клас банітэту, табліцы Мінкевіча – узрост дрэвастою, табліцы Антанайціса – клас банітэту і ўзрост. Для павелічэння дакладнасці P_Z намі выконвалася інтэрпаляцыя да 0,05% па графічным варыянце ўсіх гэтых табліц.

Акрамя табліц працэнтаў прыросту, можна выконваць разлікі па формулах, улічваючых бакавую паверхню ствалоў дрэвастою. Намі ўжывалася раўнанне Загрэева, звесткі пра былую вышыню і дыяметр сасняка браліся з ТХР Багінскага адпаведнага банітэту.

Найперш існуюць спецыяльныя табліцы абсалютнага прыросту ў м³/га па пародах і банітэтах. Па табліцах Навуменкі або Загрэева бягучы прырост атрымліваюць на перасячэнні радка ўзросту і слупка адноснай паўнаты, па беларускіх табліцах Багінскага – Церахавай – на перасячэнні радка ўзросту і слупка абсалютнай паўнаты ў м². Для павелічэння дакладнасці вынікаў па Навуменку і Загрэву адносную паўнату лічылі па стандартнай табліцы ЦНИИЛХа, ва ўсіх выпадках інтэрпалявалі па графічнай форме нарматываў.