Музаъаф:

تَصَلْصَلَ يَتَصَلْصَلُ масдары تَصَلْصَلٌ сыңғырлау (темір).

Ажвафو :

تَجَوْرَبَ يَتَجَوْرَبُ масдары تَجَوْرَبٌ шұлық кию.

Ажваф ـيـ:

تَشَيْطَنَ يَتَشَيْطَنُ масдары تَشَيْطُنٌ жайрау (өлу, жамандық жасау), қарсы келу.

Нақис:

تَقَلْسَى يَتَقَلْسَى масдары تَقَلْسِى қалпақ кию.

Е К І Н Ш І Б А П

Екінші бап қосымша һамза және ن әрпінің қосылуы арқылы жасалады: اِفْعَنْلَلَ يَفْعَنْلِلُ, масдары اِفْعِنْلاَلٌ. Бұл бап فَعْلَلَ бабындағы етістіктердің соңынан еру үшін жұмсалады: حَرْجَمْتُ الاِبِيلَ فَاحْرَنْجَمَتْ мен түйелерді жинадым және олар жиналды.

Сахих:

اِبْرَنْشَقَ يَبْرَنْشِقُ масдары اِبْرِنْشَاقٌ қуану, ағаштың бүршік атуы.

Ү Ш І Н Ш І Б А П

Бұл бапта түбірге қосымша һамза және бір ل әрпі қосылады: اِفْعَلَلَّ يَفْعَلِلُّ, масдары اِفْعِلْلاَلٌ.

Сахих:

اِقْشَعَرَّ يَقْشَعِرُّ масдары اِقْشِعْرَارٌ қорқыныштан дірілдеу, қорқыныштан төбе шашы тік тұру.

Бұған дейін етістіктердің 22 бабы қарастырылды. Бұлар – негізгі баптар.

Ұқсас баптар (мулхакат)

Рубаъий мүжаррад және рубаъий мазид баптарымен ұқсас 13 бап бар.

دَحْرَجَ бабына ұқсас баптар алтау:

فَعْلَلَ	شَمْلَلَ	Жылдам кетті
فَوْعَلَ	حَوْقَلَ	Әлсіреу
فَيْعَلَ	بَيْطَرَ	Жыртылды; тағалады (атты)
فَعْوَلَ	جَهْوَرَ	Айқындалды
فَعْنَلَ	قَلْنَسَ	Бас киім кию
فَعْلَى	قَلْسَى	Қалпақ киді

تَدَحْرَجَ бабына ұқсас баптар бесеу:

تَفَعْلَلَ	تَجَلْبَبَ	Джилбаб кию (ұзын киім)
تَفَيْعَلَ	تَشَيْطَنَ	Өлді (жамандық жасады)
تَفَوْعَلَ	تَجَوْرَبَ	Шұлық киді
تَفَعْوَلَ	تَرَهْوَكَ	Тәкаппар болу
تَمَفْعَلَ	تَمَسْكَنَ	Зорлық жасау, күш көрсету

اِبْرَنْشَقَ бабына ұқсас баптар бесеу:

اِفْعَنْلَلَ	اِقْعَنْسَسَ	Кеудесін алға қойып шықты
اِفْعَنْلَى	اِسْلَنْقَى	Арқасына жатты

Қорытынды

Егер ف, ع, ل түбір әріптерінің бірінің орнында һамза келсе, онда бұл сөз махмуз деп аталады. Махмуз үш түрлі болады. Егер һамза ف орнында тұрса, онда сөз махмузул-фа деп аталады: أَخَذَ, алды. Егер - ع орнында болса, онда – махмузул-айн: سَأَلَ, сұрады. Егер - ل орнында болса, ол – махмузул-лам деп аталады: قَرَأَ, оқыды.

Қағида:

1) Егер һамза сүкунды болса, оның алдында харакатты әріп келсе, һамза сол харакатқа ұқсас әріпке айналып кетеді: راس لُوم بير алғашқыда راَئْس لُؤْم بيِئْر болған, сондай-ақ: آمَنَ اُومُنْ اِيْمَانْ, алғашқыда اَءْمَنَ اُءْمُنْ اِئْمَانْ болған.

2) Егер һамза харакатты болса, оның алдында харакатты әріп келсе, онда һамза өзгермейді : سَأَلَ لُؤُم رُؤُف مُسْتَهْزِؤُنَ سُئِلَ سُئِمَ مُسْتَهْزئين.

Алайда, егер һамза фатхалы болса, ал оның алдында кәсралы немесе заммалы әріп келсе, онда һамза сол харакатқа ұқсас әріпке айналып кетеді: مِيرَجُونَ негізінде مِئَرَجُؤُنَ болған.

3) Егер һамза харакатты болып, оның алдындағы әріп сүкунды болса, һамзаның харакаты түсіріледі, содан соң екі сүкун қатар келіп қалмауы үшін һамза да түсіріледі, ал оның түсірілген харакаты алдыңғы әріпке өткізіледі: يَرَى, مَسَلَةَ, مَلَكَ, негізінде يَرْأَيُ, مَسْأَلَةَ, مَلْئَكَ болған. يَرَى негізінде يَرْأَيُ. ـيـ әрпінің харакаты бар, оның алдында фатха келген, ـيـ әрпі ا әрпіне ауыстырылады: يَرْأَى. Һамза харакатты, оның алдындасүкун келген, һамзаның харакаты түсіріледі. Екі сүкун қатар келгендіктен, һамза түсіріледі. Һамзаның түсірілген харакаты алдыңғы ر әрпіне өткізілді – يَرَى:

يَرَى يَرَيَانِ يَرَوْنَ تَرَى تَرَيَانِ يَرَيْنَ تَرَى تَرَيَانِ تَرَوْنَ تَرَيْنَ تَرَيَانِ تَرَيْنَ أَرَى نَرَى.

Мазий يَرَى - رَأَى негізінде: رَأَيَ. Эълалы мен жіктелуі رَمَى етістігінің эълалы мен жіктелуіне ұқсас келеді.

رَأَى يَرَى амр хазиры – رَ: رَ رَيَا رَوْا رَيْ رَيَا رَيْنَ

Егер мухатаб жіктелуінде үзіліс (вакф) келсе, онда қосымшаға ه қосылады: رَهْ.