Музаъаф:

حَابَّ يُحَابُّ масдары مُحَابَّةٌ жақсы көру, дос болу.

حَابَّ يُحَابُّ مُحَابٌّ (исм фаъил және исм мафъул) لَم يُحَابَّ لا يُحَابُّ حَابَّ لِيُحَابَّ لا تُحَابَّ مُحَابٌّ.

مُحَابَّةٌ негізінде مُحَابَبَةٌ болған. Бірінші ب әрпінің харакаты түсірілген, және ол екінші ب әрпіне кірігіп кеткен. Барлық сөзжасамдардың эълалы дәл солай болады.

حَابَّ мажхулы – حُوبَّ: حَابَّ бұрынғы алғашқы қалпына келтіріледі: حَابَبَ. Соңғыдан бұрынғы әріпке кәсра қойылады: حَابِبَ. Одан бұрын келген және харакаты бар әр әріпке замма қойылады: حُاْبِبَ. ا сүкунды, ал оның алдында замма келген, ا әрпі و әрпіне ауыстырылған: حُوبِبَ. Бірінші ب әрпінің харакаты түсірілген: حُوبْبَ. Бірінші ب әрпі екінші ب әрпіне кірігіп кеткен: حُوبَّ.

Музариъ етістігінің маълум және мажхулының жіктелулері ассимиляцияда бірдей. Музариъ етістігінде тек екі жіктелуде ассимиляция болмайды. Басқаларында ассимиляция міндетті түрде болуы керек:

[يُحَابُّ يُحَابَّانِ يُحَابوُّنَ تُحَابُّ تُحَابَّانِ - (маълум және мажхул), يُحَابِبْنَ – маълум)), يُحَابَبْنَ - (мажхул) , تُحَابُّ تُحَابَّانِ تُحَابُّونَ تُحَابِّينَ تُحَابَّانِ – (маълум және мажхул), تُحَابِبْنَ (маълум), تُحَابَبْنَ (мажхул) ауд. еск. -.]

исм фаъил مُحَابٌّ негізінде مُحَابِبٌ болған, ал исм мафъул негізінде مُحَابَبٌ болған.

Мисолو:

وَظَابَ يُوَاظِبُ масдары مُوَاظَبَةٌ қандай да бір істе тұрақты болу.

وَاظَبَ يُوَاظِبُ مُوَاظِبٌ مُوَاظَبٌ لَم يُوَاظِبْ لا يُوَاظِبُ وَاظِبْ لِيُوَاظِبْ لا تُوَاظِبْ مُوَاظَبٌ.

Мисал ـيـ:

يَاسَرَ يُيَاسِرُ масдары مُيَاسَرَةٌ бір нәрсені сол жағынан қою.

يَاسَرَ يُيَاسِرُ مُيَاسِرٌ مُيَاسَرٌ لَم يُيَاسِرْ لا يُيَاسِرُ يَاسِرْ لِيُيَاسِرْ لا تُيَاسِرْ مُيَاسَرٌ

Ажваф و:

جَاوَبَ يُجَاوِبُ масдары مُجَاوَبَةٌ жауап беру.

جَاوَبَ يُجَاوِبُ مُجَاوِبٌ مُجَاوَبٌ لَم يُجَاوِبْ لا يُجَاوِبُ جَاوِبْ لِيُجَاوِبْ لا تُجَاوِبْ مُجَاوَبٌ.

Ажваф ـيـ:

يُطَايِبُ طاَيَبَ масдары مُطَايَبَةٌ адамдарға тартымды болу.

طَايَبَ يُطَايِبُ مُطَايِبٌ مُطَايَبٌ لَم يُطَايِبْ لا يُطَايِبُ طَايِبْ لِيُطَايِبْ لا تُطَايِبْ مُطَايَبٌ.

Нақис:

حَابَى يُحَابِى масдары مُحَاباَةٌ арнау, негізінде: مُحَابَوَةٌ.

حَابَى يُحَابِى مُحَابٍ مُحَابًا لَم يُحَابِ لا يُحَابِى حَابِ لِيُحَابِ لا تُحَابِ مُحَابًا.

Лафиф:

دَاوَى يُدَاوِى масдары مُدَاوَاةٌ емделу.

دَاوَا يُدَاوِى مُدَاوٍ مُدَاوًى لَم يُدَاوِى لا يُدَاوِى دَاوِ لِيُدَاوِ لا تُدَاوِى مُدَاوًى

Мултавий:

وَالَى يُوَالِى масдары مُوَالاَةٌ бірінен соң бірі келу.

وَالَي يُوَالِى مُوَالٍ مُوَالًى لَم يُوَالِ لا يُوَالِى وَالِ لِيُوَالِ لا تُوَالِ مُوَالًى.

ТӨРТІНШІ БАП

Төртінші бабы қосымша һамза васлия және ف әрпінен соң ت әрпі келетін اِفْتَعَلَ يَفْتَعِلُ бабы болып табылады. Масдары اِفْتِعَالٌ.

يَفْتَعِلُ дегенде يَاَفْتَعِلُ еске алынады. Һамза біріктіруші болғандықтан, ал оның алдындағы музариъат қосымшасы үнемі харакатты болатындықтан, һамза түсіріледі. Оның үстіне, һамза оқылуда ешқашан айтылмайтындықтан, жазылуда да түсіріліп, және ف әрпі ت музариъат қосымшасына қосылып жазылады. Өткен шақтан басқа барлық жіктелулерде һамза біріктіруші болуына байланысты түсірілген.

Бұл бап мынау үшін жұмсалады:

1) іле-шала болу (следования): جَمَعْتُهُ فَاجْتَمَعَ мен мынаны жинадым, іле-шала ол да жиналды.

2) түбір сөздің масдарын бөліп көрсету (жасау) : اِخْتَبَزْتُ الدَّقِيقَ мен ұннан нан жасадым (خُبْزٌ) (خَبْزٌ – нан жасау – ауд.еск.)

3) асыра жасау: اِكْتَسَبَ өте көп жазу.

4) кейде فَعَلَ мағынасына: اِجْتَذَبَ (جَذَبَ мағынасында).

5) تَفَاعَلَ мағынасында: اِخْتَصَمَ (تَخَاصَمَ мағынасында).

Сахих:

اِحْتَسَبَ يَحْتَسِبُ масдары اِحْتِسَابٌ санау.

اِحْتَسَبَ يَحْتَسِبُ مُحْتَسِبٌ مُحْتَسَبٌ لَم يَحْتَسِبْ لا يَحْتَسِبُ اِحْتَسِبْ لِيَحْتَسِبْ لا تَحْتَسِبْ مُحْتَسَبٌ