Тәжірибелік сабақ тапсырмалары

 

  1–тақырып. Инвестициялардың экономикалық  мәні мен түрлері 

 

         Бақылау сұрақтары мен  есептер: 

 

1.1. «Жинақ» және «инвестиция»  түсініктерінің өзара байланысы, айырмашылығы қандай?

1.2. Инвестициялардың негізгі белгілері қандай?

1.3. Инвестицияларды қандай белгілері бойынша жіктеуге болады?

1.4. Инвесторларды қандай белгілері бойынша жіктеуге болады?

1.5. Инвестициялық қызмет, оның субъектілері мен объектілерін атаңыз.

1.6. Инвестициялардың әр түріне сипаттама беріңіз.

1.7. Қаржы нарығы, оның инфрақұрылымы.

1.8. Қаржы нарығының кәсіби қатысушылары, олардың қызметтері.

 

2–тақырып. Инвестициялық жоба. Жобаның даму кезеңдері

        

Бақылау сұрақтары мен  есептер: 

 

2.1. «Инвестициялық жоба» түсінігінің қандай анықтамаларын  білесіз?

2.2. «Инвестициялық ой» және «инвестициялық жоба» түсініктерінің айырмашылығы бар ма? Бар болса қандай?

2.3. Қаржылық және нақты инвестициялық жобалардың ерекшеліктері мен айырмашылықтарын сипаттаңыз.

2.4. Инвестициялық жобаларды жіктеу не үшін қажет? Сіз инвестициялық жобаларды жіктеу белгілерін кеңейтуге өз үлесіңізді қоса аласыз ба?

2.5. Өзара тәуелсіз, баламалы, бірін-бірі толықтырушы және алмастырушы жобаларға мысал келтіріңіз.

2.6. Нақты инвестициялық жобалардың өмірлік циклінің әрбір кезеңіне сипаттама беріңіз.

2.7. Қаржылық инвестициялық жобаларды  жүзеге асырудың кезеңдеріне сипаттама беріңіз.

 

3-тақырып. Инвестицияларды қаржылық талдаудың математикалық негіздері

 

Бақылау сұрақтары мен  есептер: 

        

3.1. Инвестициялық жобаларды бағалауда ақшаның уақыттағы құнын есепке алудың қажеттілігі неге байланысты?

3.2. Аннуитет деген не? Оған мысал келтіріңіз.

3.3. Бастапқы салым сомасын қарапайым және күрделі пайызбен өсіру механизміне  сипаттама беріңіз.

3.4. Банктер депозиттік  салымдар бойынша келесідей сыйақылар ұсынады:

а) 15% жай жылдық;

б) 13% күрделі жылдық.

         Егер қаражатты 5 жылға инвестициялау көзделсе, қай нұсқа тиімді?

3.5. Компания өзінің ағымдық шотындағы 3 000 мың теңге қаражатты банктегі депозиттік шотқа 6 жыл мерзімге инвестициялады. Егер банк  депозитке жыл сайын 12% күрделі жылдық өсім есептеп отырса, кезең соңында депозиттік шотта  қанша қаражат болады? 

3.6. Жеке тұлғаның 5 жыл бойы 12% күрделі жылдық өсім есептелген депозиттік шотында 2500 мың теңге жинақталса, бастапқы салым сомасы қанша?

3.7. Осы сәтте пәтердің нарықтық құны  80000  долларды құрайды. Осы пәтерді жыл сайын 5000 долларға жалға беріп, 5 жылдан кейін 100000  долларға сатуға болады. Егер валюталық салымдар бойынша пайыздық ставка 12% жылдықты құраса, пәтер сатып алу тиімді ме?

3.8. Жеке тұлға өз бизнесін ашу үшін болашақтағы 5 жыл ішінде 50 000  доллар жинақтауды көздейді. Егер банктер валюталық салымдар бойынша  12% сыйақы ұсынса, банктегі шотқа ай сайынғы салым сомасы қанша болуы керек?

3.9. 5 жылдан кейінгі 1000 теңгенің жылдық дисконттық ставка 10% жағдайындағы ағымдағы құны қанша? 

3.10. Жеке тұлға өзінің 2500 мың теңге көлеміндегі қаражатын 3 жыл мерзімге 10% өсіммен депозиттік шотқа салды. Егер инфляция деңгейі 1–жылы 12%, 2–жылы 7%, ал 3–жылы 5% болса, салымның болашақтағы номиналды және нақты құны қанша?

3.11. Өндірістік ғимаратты осы сәтте 12 млн. теңгеге сатуға немесе кейінгі 12 жыл бойы  жалға беруге болады. Ғимаратты жалға беру  бағасы алғашқы жылы 2 млн. теңге және ол әрбір кейінгі  жыл сайын 10%-ға кеміп отырады. Ғимараттың 12 жылдан кейінгі жойылу құны 1 млн. теңгеге бағаланады. Егер  капитал бағасы 12% болса, қайсы балама тиімді?

3.12. Жеке тұлғаға лотереядан ұтып алынған ұтысты келесідей нұсқалардың бірімен төлеуді ұсынды:

а) осы сәтте 5 500 000 теңге бірден;

б) 3 жыл бойы  әр жылдың соңында 2 500 000 теңгеден;

в) 5–жылдың соңында бірден 9 000 000 теңге.

Егер ұтыс иесі ұтысты тұтынуға емес, 10% өсіммен инвестициялауды  көздесе, төлемдердің қайсы нұсқасы ұтымды?

3.13. Жеке тұлға банктен 80000 доллар көлеміндегі ипотекалық несиені 14% жылдықпен 20 жыл мерзімге алды. Осы несие бойынша жыл (ай) сайынғы төлем сомасы қанша? 10 жыл мерзім өткеннен кейін банк алдындағы қарыз қанша долларды құрайды?

 

4–тақырып. Нақты инвестициялық жобаларды талдаудың аспектілері.  Жобаның бизнес–жоспары

 

Бақылау сұрақтары мен  есептер: 

 

         4.1. Инвестициялық жобаларды талдаудың жалпы кезектілігі қандай?

         4.2. Инвестициялық жобаны алдын–ала сараптаудан өткізу не үшін қажет?

         4.3. Инвестициялық жобаның өміршеңдігі мен тиімділігін кешенді  талдау қандай кезектілікте жүргізіледі?

         4.4. Инвестициялық жобаның коммерциялық жүзеге асырылуын талдау, оның сатылары.

         4.5. Инвестициялық жобаны техникалық талдаудың сатылары, талдаудың бұл бөлімінде қандай міндеттер шешімін табады?

         4.6. Ең жақсы техникалық шешімді анықтаудың әдістемелік негіздері қандай?

         4.7. Технологиялардың жіктелуі, технологиялық портфельді талдау.

         4.8. Жобаны жүзеге асырудың институционалдық ортасын талдаудың мазмұны қандай?

         4.9. Инвестициялық жобаны әлеуметтік талдау қажет пе?

         4.10. Инвестициялық жобаны экологиялық талдаудың қажеттілігі қандай?

         4.11. Инвестициялық жобаны қаржылық талдаудың міндеттері қандай?

         4.12. Кәсіпорынның қаржылық жағдайы қандай көрсеткіштер жүйесімен сипатталады?

         4.13. Жобаның қаржылық нәтижесін сипаттаушы көрсеткіштер жүйесі.

         4.14. Инвестициялық жобаны экономикалық талдаудың қажеттілігі.

         4.15. Жобаның тәуекелін талдау, оның мақсаты.

4.16. Инвестициялық жобаның бизнес–жоспарының  мақсаты мен міндеттері қандай?

4.17. Бизнес–жоспарлардың түрлері.

4.18. Инвестициялық жобаның бизнес–жоспарының негізгі бөлімдері қандай?

4.19. Бизнес–жоспардың өндірістік бөліміне  сипаттама беріңіз.

4.20. Инвестициялық жоспардың маркетинг  бөлімінің мазмұны.

  

5–тақырып. Инвестициялық жобаның ақша ағымы. Ақша ағымын дисконттау  

 

Бақылау сұрақтары мен  есептер: 

 

5.1. Ақша ағымы деген не? Ақша ағымының элементтері.

5.2. Ақша ағымының сальдосы, оны есептеу тәсілдері.

5.3. Кәсіпорынның инвестициялық қызметі, инвестициялық қызметтің   ақша ағымы.

5.4. Кәсіпорынның операциялық қызметі, операциялық қызметтің  ақша ағымы.

5.5. Кәсіпорынның қаржылық қызметі, қаржылық қызметтің ақша ағымы.

5.6. Ақша ағымын жоспарлаудың кезектілігі мен ережелері.

5.7. Ақша ағымын дисконттаудың мәні мен қажеттілігі қандай?

5.8. Дисконттың коммерциялық, бюджеттік және әлеуметтік нормалары. Оларды анықтау мен қолдану жағдайлары. 

5.9. Дисконт нормасын белгілеудің бағыттары. Олардың артықшылықтары мен кемшіліктері.

5.10. Қандай жағдайларда дисконт ставкасы  несие капиталының пайызы шамасында белгіленеді?

5.11. Дисконттық  ставканы  қауіпсіз (тәуекелсіз) салымдардың табыстылығы  негізінде белгілеу.

5.12. Дисконт ставкасын тәуекел мен инфляция деңгейіне түзету не үшін қолданылады?   

5.13. Инвестициялық жобаның алғашқы жылындағы ақша ағымы келесідей мәліметтермен сипатталады, мың теңге:

 

Инвестициялық қызмет		Операциялық қызмет
Негізгі құралдар сатып алу	25000	Өнім өткізуден түскен түсім (ҚҚС-сыз)	80000
Материалдық емес активтер сатып алу	500	Тікелей шығындар	30000
Басқа да ұзақ мерзімді активтер сатып алу	7000	Әкімшілік шығындар	12000
Негізгі құралдарды сату	3000	Несие үшін пайыздар	5000
		Корпорациялық табыс салығы	6600
		Басқа да төлемдер	500

 

1) инвестициялық және операциялық қызметтер шегіндегі ақша ағымының сальдосын; 2) ақша ағымының жиынтық сальдосын анықтау керек.

 

6–тақырып. Нақты инвестициялық жобалардың  тиімділігін бағалау

 

Бақылау сұрақтары мен  есептер: 

 

          6.1. Инвестициялық жобаның тиімділігінің түрлері.

          6.2. Жобаның бюджеттік, экономикалық, коммерциялық тиімділігі, оны анықтаушы факторлар.

          6.3. Жобаның бюджеттік тиімділігін сипаттаушы көрсеткіштер жүйесі.

          6.4. Жобаның әлеуметтік тиімділігінің  мәні, оны есептеудің қажеттілігі. 

6.5. Инвестициялық жобалардың тиімділігін бағалаудың  қағидалары қандай?

6.6. Жобалардың тиімділігін бағалауда жобамен байланысты  барлық ақшалай кірістер мен шығыстарды есепке алу қағидасының мәні неде?

          6.7. Жобалардың тиімділігін бағалауда жобаны жүзеге асырудың барлық маңызды салдарларын есепке алу қағидасының мәні неде?

          6.8. Инвестициялық жобаның коммерциялық тартымдылығының критерийлері қандай?

          6.9. Инвестициялық жобалардың  тиімділігін бағалаудың қарапайым әдістерінің ерекшеліктері қандай?

          6.10. Таза келтірілген табыс деген не? Оның таза пайдадан айырмашылығы қандай?

          6.11. Табыстылықтың ішкі нормасы  нені сипаттайды?

          6.12. Табыстылық индексі нені сипаттайды?

          6.13. Инвестициялық жобалардың тиімділігін бағалау критерийлеріне   салыстырмалы сипаттама беріңіз. 

          6.14. Инвестициялық  жобаның ақша ағымы  келесідей мәліметтермен сипатталады (инвестициялық шығындар (-) белгісімен,  табыс (+) белгісімен), мың теңге:

                         

1–жыл	2–жыл
–5000	6000

         

          Инвестициялық шығындар толықтай несие капиталы есебінен қаржыландырылса, жобаны қаржыландыру үшін тартылатын несиенің  максималды мүмкін ставкасы қандай болуы керек? 

          6.15. Компания екі технологиялық құрал–жабдықтың біреуін сатып алу үшін қаражат  жұмсауы қажет. Қымбатырақ құрал-жабдықты сатып алу  2000 мың теңге қосымша инвестицияны қажет етеді, бірақ ол  келесі 4 барысында 800 мың теңгеден үнемдеуге мүмкіндік береді. Капитал бағасы 10% жағдайында қай құралды сатып алған  тиімді? Капитал бағасы 15% болса ше? Капитал бағасы қандай болғанда баламалы шешімдердің нәтижесі өзара теңеседі?

          6.16. Компания өндірістің жаңа цехын іске қосу нәтижесінде келесі 4 жыл барысында операциялық қызметтен қосымша таза ақша ағымын алады (жыл соңына, мың теңге):

 

1–жыл	2–жыл	3–жыл	4–жыл
500	2000	5000	4000

 

          Егер компания үшін капитал бағасы 25% болса, кезең басында осы жобаға бағытталатын инвестициялық шығынның максималды мүмкін  сомасы қанша болуы қажет? Компанияны табыстылықтың 10% нормасы қанағаттандырса ше? Дисконт нормасы 15% шарттарында осы шараға 7000 мың теңге инвестиция бағыттау компания талаптарына сәйкес келе ме?

          6.17. Қызмет көрсету саласына бағытталған 5000 мың теңге көлеміндегі инвестиция 1 жылдан кейін 7000 мың теңге көлемінде табыс әкеледі. Қаражатты бизнестің осы түріне бағыттау үшін   табыстылығы 20% акциялар пакетін сатып алудан бас тартуға тура келеді. Қызмет көрсету саласына бағытталған инвестицияның  таза келтірілген табысы қанша?

          6.18. 7000 мың теңге көлеміндегі инвестиция тартылған кәсіпкерлік қызметтен 1–жылы 4000 мың теңге, 2–жылы 5000 мың теңге, 3–жылы 4000 мың теңге таза ақша ағымын алуға болады. Инвестициялаудың баламалы жолы – қаражатты 15% күрделі жылдықпен банк депозитіне салу.   Кәсіпкерлік қызметке бағытталған инвестицияның  таза келтірілген табысы қанша?

          6.19. Алдын–ала есептеулер бойынша инвестициялық жобаны жүзеге асыру нәтижесі 4.1–кестеде келтірілген.   

 

Кесте 4.1 –  Инвестициялық жобаның ақша ағымы

 

Қызмет түрлері	Ақша ағымының сальдосы, мың теңге
	0–жыл	1–жыл	2-жыл	3-жыл	4–жыл
Инвестициялық қызмет	–5000	–2000	0	0	500
Операциялық қызмет	0	3000	5000	5000	2000

         

          Дисконттық ставка 10% шартымен инвестициялық жобаның коммерциялық тиімділігін сипаттаушы барлық көрсеткіштерді есептеп, қорытынды жасаңыз.

           6.20. Төмендегі мәліметтердің негізінде баламалы жобалардың нәтижесіне салыстырмалы талдау жасаңыз. Дисконт нормасы 10% шарттарында қайсы жобаға артықшылық беруге болады? Өз жауабыңызды негіздеңіз.

 

Кесте 4.2 –  Баламалы жобалардың салыстырмалы сипаттамасы

 

 

Инвестициялық жобалар	Бастапқы инвестициялық салым, мың теңге	Операциялық қызметтің ақша ағымының сальдосы, мың теңге
		1–жыл	2–жыл	3–жыл
А	25000	500	35000	15000
Б	25000	25000	20000	500

 

 

7–Тақырып. Кәсіпкерлік тәуекел. Тәуекелді бағалау әдістері мен басқару құралдары

 

Бақылау сұрақтары мен  есептер: 

7.1. Тәуекел дегеніміз не? Оның негізгі анықтамалары.

         7.2. Анықсыздық  дегеніміз не? Оның тәуекелден айырмашылығы. 

         7.3. Тәуекелді жағдайға тән белгілер.

         7.4. Тәуекел түрлері, тәуекелді жіктеу белгілері.

         7.5. Инвестициялық тәуекел, инвестициялық тәуекелдің түрлері.

         7.6. Кәсіпкерлік тәуекелдің қызметтері.

         7.7. Тәуекел деңгейін сипаттаушы көрсеткіштер, олардың есептелуі.

         7.8.  Тәуекелді бағалау мен есепке алудың әдістері.

         7.9. Құбылыстың орын алу ықтималдығы, объективті және субъективті ықтималдықтың атрибуттары.

         7.10. Тәуекелді бағалаудың сценарийлерді талдау әдісінің мәні, оның кезеңдері, артықшылықтары мен кемшіліктері.

         7.11. Тәуекелді бағалаудың имитациялық үлгілеу әдісінің мәні, оның кезеңдері, артықшылықтары мен кемшіліктері.

         7.12. Тәуекелді басқару құралдары мен стратегиялары.

         7.13. Тәуекелді басқарудың ішкі әдістері, механизмдері мен құралдары.

7.14. Тәуекелді трансферлеу мен басқа субъектілермен бөлу   құралдарын жүзеге асырудың шарттары, артықшылықтары мен кемшіліктері.

7.15. Сыртқы ортаның орын алуы мүмкін түрлі күйлері жағдайында баламалы инвестициялық жобаларды жүзеге асыру нәтижелері 4.3–кестеде келтірілген. Кесте мәліметтері негізінде инвестициялық жобалардың тәуекеліне баға беріңіз. Сіз қайсы жобаны жүзеге асыру туралы шешім қабылдар едіңіз?

 

 

Кесте 4.3 – Инвестициялық жобалардың  табыстылығының бөлінісі 

 

Экономиканың күйі	Ықтималдық	Жобаның  табыстылығы,  млн. теңге
		А жобасы	Б жобасы
Терең құлдырау	0,05	–2,0	–8,0
Құлдырау	0,20	12,0	18,0
Стагнация	0,50	22,0	24,0
Өрлеу	0,20	14,0	27,0
Күшті өрлеу	0,05	19,0	32,0

 

         7.16.  А өнімін өндірумен байланысты инвестициялық  жоба келесідей мәліметтермен сипатталады (1–жыл):

Өндіріс/сату көлемі, бірлік	2000
Өнім бірлігінің бағасы, тг	5000
Өнім бірлігіне айнымалы шығындар, тг	3000
Тұрақты шығындар, тг	30000
оның ішінде амортизация, тг	8000

         Берілген мәліметтер негізінде сатудың зиянсыз көлемін, зиянсыздық деңгейі мен қаржылық тұрақтылық запасын анықтаңыз. 1–жылғы сату көлемі 12000 бірлік болса, инвестициялық жобаны жүзеге асыру нәтижесінде алынатын маржиналдық, операциялық пайда қанша? Зиянсыздық нүктесі 12000 бірлік кезінде орнауы үшін өнім бірлігінің бағасы қанша болуы керек? 5000 мың теңге көлемінде операциялық пайда алу үшін неше бірлік өнім сатылуы қажет?

         7.17. Инвестициялық  жобаны талдау негізінде нақтыланған  сценарийлер  мен олардың орын алуының ықтималдықтары, әр сценарий бойынша күтілетін нәтиже 4.4–кестеде келтірілген. Осы мәліметтер негізінде сценарийлерді талдау әдісінің көмегімен жобаның тәуекелділігіне  баға беру қажет.

 

Кесте 4.4 –  Инвестициялық жобаның  жүзеге асу сценарийлері

 

Көрсеткіштер	Сценарийлер
	Пессимистік (р=0,30)	Оптимистік (р=0,10)	Базалық (р=0,60)
Өндіріс көлемі, бірлік	15000	30000	22000
Өнім бірлігінің бағасы, тг	4000	6000	5000
Өнім бірлігіне айнымалы шығындар, тг	3400	3000	3200
Тұрақты шығындар, мың тг	25000	15000	20000
Дисконттық  ставка, %	15	7	10
Несие пайызы, %	17	11	13
Жоба мерзімі, жыл	7	5	5
Инвестиция көлемі, мың  тг	40000	22000	27000
NPV (шартты есептеу), мың тг	–9000	24000	12000

         8–тақырып. Қаржылық жобалардың инвестициялық тартымдылығын бағалау

 

Бақылау сұрақтары мен  есептер: 

 

8.1. Кез келген құнды қағаздың құнын анықтаудың жалпы қағидасы қандай?

8.2. Артықшылығы бар акцияның бағасы қалай анықталады?

8.3. Жай акцияның бағасы қалай анықталады?

8.4. Дивидендтердің өсу қарқынын қандай мәліметтер негізінде болжауға болады?

8.5. Дивиденд  төлеу саясаты акцияның бағасына қалай әсер етеді?

8.6. Акция мен облигацияның ағымдық табыстылығы қалай анықталады? Оның құнды қағазды иемдену барысындағы табыстылықтан айырмашылығы бар ма?

8.7. Акцияның ішкі құны деген не?

8.8. Акция мен облигацияның табыстылығын есептеу үшін жуықталған формуланы қандай жағдайларда қолдануға болады?

8.9. Облигацияны иемдену  мерзіміндегі және өтелу сәтіндегі табыстылықтарын анықтау тәсілдерінің айырмашылығы қандай? 

8.10. «АВС» АҚ жолаушылар тасымалымен айналысады. Қоғамның қаржылық есебі негізінде келесідей мәліметтер анықталды:

 

1) активтердің құны	85 000 мың теңге;
2) ұзақ мерзімді міндеттемелер	25 000 мың теңге;
3) қысқа мерзімді міндеттемелер	35 000 мың теңге;
4) артықшылығы бар акциялардың құны (дивиденд 15%)	5 000 мың теңге;
5) номиналды құны 1500 теңге жай акциялар саны	10 000 дана.

 

Анықтау қажет:

а) әрбір жай акцияның баланстық құны қанша? 

б) акцияның номиналды және баланстық құндары арасында айырма бар ма?

8.11. «МММ» АҚ қаржылық жыл қорытындысы бойынша 80 000 мың теңге таза пайда алғанын жариялады. Қоғам 12%-дық дивидендпен 90 000 мың теңгеге  артықшылығы бар акциялар  және 100 000 жай акция шығарған.

Анықтау қажет:

а) фирманың бір акцияға шаққандағы пайдасы (EPS) қанша?

б) егер осы сәтте акция бағамы 7000 теңге, ал оның ағымдық табыстылығы  7% болса, әрбір акцияға шаққандағы дивиденд шамасы қанша?

в) қоғамда дивиденд төлеу коэффициенті қанша?

         8.12. «АКМ» АҚ-да бір акцияға шаққандағы пайда (EPS) динамикасы келесідей болды:

 

	Жыл	EPS, тг
	2007	300
	2008	400
	2009	320
	2010	280

           

Жыл сайынғы дивиденд пен оның 4 жыл ішіндегі жинақталған сомасын анықтаңыз, егер:

а) қоғам жыл сайын 250 теңге шамасында дивиденд төлесе;

б) қоғам жыл сайын 100 теңге шамасында дивиденд және бір акцияға шаққандағы пайданың 150 теңгесінен асқан соманың жартысын  дивидендтік сыйақы түрінде төлесе;

в) қоғам дивиденд ретінде пайданың жартысын төлесе.

         8.13. Инвестор әрқайсысы 7000 теңгеден 300 акция сатып алды, оның ішінде инвестордың алғашқы салымы (маржасы) 4500 теңге не 64%. Акцияға жыл сайын 500 теңге дивиденд  төленеді және  акция сатып алуға қажетті несиені 14% жылдықпен алуға болады. Инвестицияның келесі жағдайлар орын алғандағы   табыстылығын анықтаңыз:

а) акция бағасы 6 айдан кейін 8000 теңгеге жетеді;

б) акция бағасы 6 айдан кейін 6500 теңгеге дейін төмендейді;

в) акция бағасы 6 ай бойы  7000 теңге деңгейінде тұрақты болады.  

8.14. 8.13–есепті инвестор тартылған капитал қолданбайды деген шартпен шығарыңыз. Жауаптарды салыстырыңыз. Осы жағдайда инвестициялық қызметке несие тарту тиімді ме?

8.15. Инвестор «АВС» компаниясының акцияларын бағалауда. Осы сәтте компанияның жай акциялары 50 долл. сатылуда. Инвестордың болжамы бойынша әр жылдың соңында  5 долл. дивиденд төленеді және акцияны 3 жылдан кейін 70 долл. сатуға болады.

Егер инвесторды табыстылықтың 12% нормасы қанағаттандырса, онда:

а) акцияның ішкі құны қанша?

б) акцияның жуықталған табыстылығы қанша?

в) осы акцияға инвестиция салу тартымды ма?

Қорытындыларыңызды түсіндіріңіз. 

         8.16. Компанияның 1 акцияға шаққандағы пайдасы 800 теңге,  дивиденд төлеу коэффициенті 45%. Болашақта дивиденд шамасы жыл сайын 5% қарқынмен жоғарылап отырады деп күтілуде. Егер табыстылықтың қажетті нормасы 15% болса, компания акцияларының ішкі құны қанша? 

8.17. Облигацияның бағасы 12000 теңге, номиналы 20000 теңге. Облигацияның өтелу мерзіміне дейін 5 жыл бар. Осы купонсыз облигацияның өтелу сәтіндегі табыстылығы қанша пайыз?

8.18. Номиналы 10000 теңгелік облигация  дисконтпен 9500 теңгеден сатылуда. Облигацияның өтелу мерзіміне  дейін 90 күн қалды. Егер облигация номиналы бойынша өтелсе, осы купонсыз облигацияның  өтелу сәтіндегі табыстылығы қанша пайыз? Инвесторды табыстылықтың минималды 20% нормасы қанағаттандырса, инвестор облигацияны сатып ала ма?

8.19. Номиналы 80 000 теңге облигация осы сәтте 70 000 теңгеден сатылуда. Облигация 10 жылдан кейін өтеледі, купондық ставка 13%. Тәуекелі осындай құнды қағаздар бойынша табыстылықтың қажетті нормасы 8%.

Анықтау керек:

а)  облигацияның ағымдық табыстылығы қанша?

б)  облигацияның өтелу сәтіндегі табыстылығы қанша?

в)  облигацияның курстық бағасы қанша? 

8.20. А, В және С құнды қағаздарының β-көрсеткішінің мәндері келесідей:

 

	Құнды қағаз	β-көрсеткіші
	А	1,70
	В	0,85
	С	-0,90

        

Анықтау қажет:

а) келесі кезеңде табыстылықтың нарықтық нормасы  5%-ға өскен жағдайдағы  әрбір құнды қағаздың табыстылығының өзгерісін анықтаңыз;

б) егер нарықтық табыстылық нормасы 10%-ға төмендесе, акциялардың табыстылығы қалай өзгереді?

в) акцияларды тәуекел деңгейі бойынша ранжирлеп, ранжирлеу нәтижесін түсіндіріңіз.

8.21. Нарықтағы тәуекелсіз пайыздық ставка 7%, нарықтағы орташа табыстылық нормасы 12%. Инвесторды қызықтыратын акциялар келесідей  β-көрсеткішімен сипатталады:

 

	Құнды қағаз	β-көрсеткіші
	АА	2,3
	ВВ	1,8
	СС	1,0
	ДД	-0,6
	ЕЕ	0,0

 

 

Анықтау қажет:

а) қай акция тәуекелдің  ең жоғары деңгейімен сипатталды? Қай  акцияның тәуекелі төмен?

б)   САРМ үлгісі негізінде әрбір акция үшін табыстылықтың қажетті нормасын анықтаңыз;

в) АА акциясының табыстылығы 18% болса, онда ол инвестиция салудың тартымды құралы  ретінде бағалана ала ма? 20% болса ше?

г) жоғарыда келтірілген сұрақтардың жауабы негізінде  тәуекел мен қажетті табыстылық жөнінде қандай қорытындылар жасауға болады?