- •Пәні бойынша «5в011700» - «Қазақ тілі мен әдебиеті», мамандығы 1-курс студенттерінің білімін бақылауға арналған обсөж мәтіндері мен тапсырмалары
- •Оқытушы: бақылау, бағалау
- •Ағымдағы
- •Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
- •Барлық сағат саны: 90
- •Лекция – сабақтарының күнтізбелік – тақырыптық жоспары
- •5В011700– “Қазақ тілі мен әдебиеті”, 1 – курс, 1 – семестр. 30 сағат
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •Обсөж – сабақтарының күнтізбелік – тақырыптық жоспары мен обсөж тапсырмаларын қабылдау кестесі
- •5В011700 – «Қазақ тілі мен әдебиеті», 1 – курс, 1 – семестр. 30 сағат
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •Студенттің өзіндік жұмысының жоспары және орындау кестесі
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •Бірінші аралық бақылау
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Жоспар:
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Жоспар:
- •Бақылау сұрақтар:
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Жоспар:
- •Реферат тақырыптары:
- •Бақылау сұрақтары
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Бақылау сұрақтары:
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Жоспар:
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Жоспар:
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Бақылау сұрақтары
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Жоспар:
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Бақылау сұрақтары:
- •Жоспар:
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •Екінші аралық бақылау
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •Жоспар:
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •Жоспар:
- •Глоссарий
- •Жоспар:
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •Жоспар:
- •Жаттығу орындау
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •Жоспар:
- •Жаттығу орындау:
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •Е) граматика
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •Қазақ тіліндегі сөз тудыратын тәсілдер (синтетикалық, аналитикалық тәсіл және семантикалық даму заңы). Сөзжасам тәсілдері арқылы жасалған сөздерге талдау жасаңыздар.
- •Текстердегі сөз тудырушы тәсілдер арқылы жасалған сөздерді тауып, олардың тұлғалық құрамына (туынды сөз, қос сөз, қысқарған сөз, біріккен сөз, тіркескен сөз) қарай талдау жасаңдар.
- •Пысықтау үшін тапсырмалар:
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •Жоспар:
- •Грамматикалық ұғымдардың түрлеріне (грамматикалық мағына, грамматикалық форма, грамматикалық тәсіл, грамматикалық категория) сипаттама беріңдер.
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •Жоспар:
- •Глоссарий:
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •Бақылау тапсырмасы: Тест.
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •Жоспар:
- •Қолданатын әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •Білімді бақылауға тест сұрақтары.
Бақылау тапсырмасы: Тест.
Тілдің өмір сүріп тұрған дәуіріндегі қалпын қарастырып баяндайтын грамматика қалай деп аталады?
а) тарихи грамматика
ә) сипаттама грамматика
б) салыстырмалы грамматика
в) жалпы грамматика
Грамматикада 1) сөздің құрылымы, 2) сөз тіркесінің құрылымы және 3) сөйлемнің құрылымы зерттеледі. Кімнің сөзі:
а) Ф.Энгельс
ә) А.Шлейхер
б) В.И.Ленин
в) Р.А.Будагов
Тілдің әрі қарай бөлшектеуге келмейтін ең кіші мағыналық единицасы:
а) сөз
ә) сөйлем
б) морфема
в) сөз тіркесі
Тілдің грамматикалық құрылысын зерттейтін ілім:
а) фразеология
ә) полисемия
б) грамматика
в) семасиология
Жұрнақтың жалғануы арқылы жасалған туынды сөз қандай сөз?
а) бір тұтас сөз
ә) бір жуық сөз
б) бір мағына сөз
в) бір реттік сөз
Тіл-тілде сөздер бір-бірімен мағыналық қарым-қатынасқа түсуіне қарай қандай сөздер болып топталады?
а) омонимдес сөздер; синонимдес сөздер; антонимдес сөздер.
ә) морфемалық сөздер; лексикалық сөздер.
б) әлеуметтік сөздер; графикалық сөздер.
в) туынды сөздер; тудырушы сөздер.
Бір түбірден кемінде екі сөз тудыратын, дыбысталуы бірдей, мағынасымен қызметі басқа-басқа аффикстер (жұрнақтар) қандай аффикстер деп аталады?
а) синонимдес аффикстер
ә) омонимдес аффикстер
б) антонимдес аффикстер
в) лексикалық аффикстер
Аффикстер білдерітін мағыналары жағынан алғанда, дара мағыналы аффикс және қандай мағыналы аффикс болып бөлінеді?
а) өз мағыналы аффикс
ә) дара мағыналы аффикс
б) көп мағыналы аффикс
в) жеке мағыналы аффикс
Мағынасы мен қызметі бір-біріне ұқсас, өзара мәндес аффикстер қандай аффикстер деп аталады?
а) синонимдес аффикстер
ә) антонимдес аффикстер
б) омонимдес аффикстер
в) даралық аффикстер
Дербестігі жоқ түбірден немесе дербестігін сақтаған түбір морфемадан сөз жасайтын аффикстер қалай аталады?
а) сөз түрлендіруші
ә) сөз тудырушы
б) реляциялық мағына
в) сөз байланыстырушы
Деривациялық мағына қай аффикске тән?
а) форма тудырушы
ә) сөз түрлендіруші
б) көмекші
в) сөз тудырушы
Көмекші морфемалар немесе қанша топқа бөлінеді?
а) 4
ә) 1
б) 2
в) 3
Сөз тудырушы жұрнақтың қызметі:
а) жұрнақ жалғанған сөзіне басқа мағына береді
ә) өзі жалғанған сөзге сәл ғана қосымша мағына береді
б) сөздің мағынасын өзгертпейді
в) сөзге көптік мағына береді
Бір түбірден кемінде екі сөз тудыратын, дыбысталуы бірдей, мағынасы мен қызметі басқа-басқа аффикстер қалай аталады?
а) омонимдес аффикстер
ә) синонимдес аффикстер
б) дара мағыналы аффикстер
в) көп мағыналы аффикстер
Декорреляция процесі бойынша сөз құрамында қандай өзгеріс болады?
а) сандық
ә) сапалық
б) диффузия
в) қатыстық
Грамматикалық мағыналарды білдіру жолы қалай аталады?
а) грамматикалық мағына
ә) грамматикалық құбылыс
б) грамматикалық байланыс
в) грамматикалық тәсіл
Жұрнақтар өз ішінде … топқа бөлінеді?
а) 4
ә) 5
б) 2
в) 3
Аффикстердің жалғануы арқылы грамматикалық мағынаның өзгерілуі қалай аталады?
а) ішкі фленция
ә) аффиксация
б) біріктіру тәсілі
в) қосарлану тәсілі
Фузия қай тілге тән құбылыс?
а) славян
ә) түркі
б) монғол
в) индеоевропа
Түбірдің дыбыстық құрамының өзгерілуі арқылы берілетін тәсіл:
а) ішкі флекция
ә) интонация
б) орын тәртібі
в) көмекші сөздер
Хабардың мақсатына қарай сөйлемдер қанша топқа бөлінеді?
а) 4
ә) 2
б) 3
в) 5
Эдуард Сепир тіл арқылы білдіретін ұғымдарды қанша түрге бөліп қарады?
а) 1
ә) 2
б) 3
в) 4
Тілдерді формасы бар тілдер және формасыз тілдер деп топтастырған кім?
а) Гейман Штейнталь
ә) Эдуард Сепир
б) Август Шлейхер
в) Фридрих Шлегель
Грамматика қай тілден алынған?
а) Роман
ә) Армян, албан
б) Грек
в) Бушмен
“Білімпаз” деген сөзде қанша морфема бар?
а) 2
ә) 4
б) 1
в) 3
“Грамматика – сөз формаларының жасалу, қолдану жолдары мен сөйлемдегі сөз тіркестерінің өзгерілу заңдылықтары туралы ілім” деп анықтама берген кім?
а) С.И.Ожегов
ә) И.И.Конданов
б) О.С.Ахманова
в) Б.И.Головин
Гректің syntaxis (құрастыру) деген сөзінен алынған термин:
а) синтаксис
ә) морфология
б) морфема
в) сингорманизм
Қытай-тибет тілдері қанша топқа бөлінеді?
а) 3
ә) 2
б) 4
в) 6
Дүние жүзінде шамамен қанша тіл бар?
а) 1500
ә) 1700
б) 4200
в) 3000
Салыстармалы тарихи тіл қашан қалыптасқан?
а) ХVIII
ә) XIX
б) XX
в) XXI
Түбірдің дыбыстық құрамының өзгеруі арқылы грамматикалық мағынаны білдіру тәсілі:
а) аффиксация тәсіоі
ә) интонация тәсілі
б) ішкі флекция тәсілі
в) біріктіру тәсілі
Бұл тәсіл бойынша өзара түбір морфемалар немесе түбір мен негіз қосылып, сөз жасалынады:
а) біріктіру
ә) орын тәртібі
б) ішкі флекция
в) аффиксация
Бірігу тәсілі қандай қызмет атақарады?
а) сөз тудыру
ә) сөз жасау
б) сөз құрау
в) сөз біріктіру және ажырату
Жалғаулықтардың қызметі:
а) көптік мағына береді
ә) сөзге басқа мағына береді
б) тілдің дыбыстық құрамын өзгертеді
в) сөйлем мүшелерін байланыстырады
Алуан түрлі грамматикалық мағыналарды білдіретін көмекші сөздердің бір тобы:
а) демеуліктер
ә) көмекші етістіктер
б) артикльдер
в) септеуліктер
Сөздің синтетикалық формалары неше жолмен жасалады?
а) 2
ә) 4
б) 3
в) 6
Неміс тіліндегі етістіктердің аналитикалық конструкциясына тән төрт белгіні айтқан кім?
а) Ф.Ф.Фортунатов
ә) В.М.Жирмунский
б) М.М.Гухман
в) В.В.Виноградов
Аналитикалық тәсіл жиі қолданылатын тілдер қалай аталады?
а) синтетикалық тілдер
ә) аналитикалық тілдер
б) тізбекті тілдер
в) аналитикалық, синтетикалық тілдер
“Түркі тілдеріндегі етістіктің аналитикалық формалары” деген еңбек кімдікі?
а) А.А.Юлдашев
ә) В.И.Ярцева
б) Н.Оралбаева
в) В.В.Гухман
Етістіктің рай формасының неше тобы бар?
а) 4
ә) 3
б) 2
в) 6
Орыс, неміс, грек, араб тілдері қай типке жатады?
а) флективті тип
ә) агглютинативті тип
б) полисинтетикалық тип
в) даралаушы тип
Ф.Шлегель ұсынған классификацияны өңдеп және толықтырған кім?
а) Г.Штейнталь
ә) А.Шлейхер
б) Эдуард Сепир
в) А.Шлегель
Тілдердің типологиялық тұрғыдан неше типі бар?
а) 6
ә) 8
б) 4
в) 10
Кім грамматикалық тәсілдердің, яғни грамматикалық қатынастарды білдіру техникасының төрт түрлі комбинациясын көрсетеді:
а) Э.Сепир
ә) Ш.Шлегель
б) А.Шлегель
в) А.Шлейхер
Лингвистикалық типологияның мақсаты не?
а) тілдердің типтерін айқындайды
ә) тілдердің сөздік қорын айқындайды
б) тілдердің туыстығын айқындайды
в) тілдің тарихына назар аударады
Тіл арқылы білдіретін ұғымдарды … түрге бөліп қарауға болады:
а) 4
ә) 6
б) 8
в) 2
Тілдердің тоғысу процесінде болатын құбылыс қалай аталады?
а) синтез
ә) диффузия
б) ассимиляция
в) субстрат
Кім сөз таптарын сөздердің лексика-грамматикалық топтары деп есептейді?
а) А.Шлейхер
ә) В.В.Виноградов
б) А.А.Шахматов
в) В.М.Жирмунский
Академик … сөз таптарын грамматикалық категория деп атайды:
а) А.А.Реформатский
ә) Л.В.Щерба
б) В.В.Виноградов
в) А.К.Боровков
Қытай-тибет тілдері қанша топқа бөлінеді?
а) 3
ә) 2
б) 4
в) 6
Дүние жүзінде шамамен қанша тіл бар?
а) 1500
ә) 1700
б) 4200
в) 3000+
Салыстармалы тарихи тіл қашан қалыптасқан?
а) ХVIII
ә) XIX
б) XX
в) XXI
“Славянские языки” деген кітаптың авторы кім?
а) В.И.Ленин
ә) Н.А.Кондрашов
б) Э.Сепир
в) В.Гумбольдт
Тіл қандай құбылыс?
а) биологиялық
ә) құқықтық
б) қоғамдық-тарихи
в) құқықтық-тарихи
Литва, латыш, прус тілдері қай топқа енеді?
а) Балтық тобына
ә) Герман тобына
б) Семит-Хамит тіліне
в) Роман тобына
Субстрат қай тілден алынған?
а) грек
ә) парсы
б) латыш
в) латын
Субстрат қандай құбылыс?
а) тілдердің тоғысу процесінде пайда болады+
ә) жылысу процесінде пайда болады
б) сіңісуде пайда болады
в) тілдердің бір-бірімен әсерінде болады
Түбірдің дыбыстық құрамының өзгеруі арқылы грамматикалық мағынаны білдіру тәсілі:
а) аффиксация тәсіоі
ә) интонация тәсілі
б) ішкі флекция тәсілі
в) біріктіру тәсілі
Бұл тәсіл бойынша өзара түбір морфемалар немесе түбір мен негіз қосылып, сөз жасалынады:
а) біріктіру
ә) орын тәртібі
б) ішкі флекция
в) аффиксация
Бірігу тәсілі қандай қызмет атақарады?
а) сөз тудыру
ә) сөз жасау
б) сөз құрау
в) сөз біріктіру және ажырату
Жалғаулықтардың қызметі:
а) көптік мағына береді
ә) сөзге басқа мағына береді
б) тілдің дыбыстық құрамын өзгертеді
в) сөйлем мүшелерін байланыстырады
Алуан түрлі грамматикалық мағыналарды білдіретін көмекші сөздердің бір тобы:
а) демеуліктер
ә) көмекші етістіктер
б) артикльдер
в) септеуліктер
Сөздің синтетикалық формалары неше жолмен жасалады?
а) 2
ә) 4
б) 3
в) 6
Неміс тіліндегі етістіктердің аналитикалық конструкциясына тән төрт белгіні айтқан кім?
а) Ф.Ф.Фортунатов
ә) В.М.Жирмунский
б) М.М.Гухман
в) В.В.Виноградов
Аналитикалық тәсіл жиі қолданылатын тілдер қалай аталады?
а) синтетикалық тілдер
ә) аналитикалық тілдер
б) тізбекті тілдер
в) аналитикалық, синтетикалық тілдер
“Түркі тілдеріндегі етістіктің аналитикалық формалары” деген еңбек кімдікі?
а) А.А.Юлдашев
ә) В.И.Ярцева
б) Н.Оралбаева
в) В.В.Гухман
Етістіктің рай формасының неше тобы бар?
а) 4
ә) 3
б) 2
в) 6
Орыс, неміс, грек, араб тілдері қай типке жатады?
а) флективті тип
ә) агглютинативті тип
б) полисинтетикалық тип
в) даралаушы тип
Ф.Шлегель ұсынған классификацияны өңдеп және толықтырған кім?
а) Г.Штейнталь
ә) А.Шлейхер
б) Эдуард Сепир
в) А.Шлегель
Тілдердің типологиялық тұрғыдан неше типі бар?
а) 6
ә) 8
б) 4
в) 10
Кім грамматикалық тәсілдердің, яғни грамматикалық қатынастарды білдіру техникасының төрт түрлі комбинациясын көрсетеді:
а) Э.Сепир
ә) Ш.Шлегель
б) А.Шлегель
в) А.Шлейхер
Лингвистикалық типологияның мақсаты не?
а) тілдердің типтерін айқындайды
ә) тілдердің сөздік қорын айқындайды
б) тілдердің туыстығын айқындайды
в) тілдің тарихына назар аударады
Тіл арқылы білдіретін ұғымдарды … түрге бөліп қарауға болады:
а) 4
ә) 6
б) 8
в) 2
Тілдердің тоғысу процесінде болатын құбылыс қалай аталады?
а) синтез
ә) диффузия
б) ассимиляция
в) субстрат
Кім сөз таптарын сөздердің лексика-грамматикалық топтары деп есептейді?
а) А.Шлейхер
ә) В.В.Виноградов
б) А.А.Шахматов
в) В.М.Жирмунский
Академик … сөз таптарын грамматикалық категория деп атайды:
а) А.А.Реформатский
ә) Л.В.Щерба
б) В.В.Виноградов
в) А.К.Боровков
Идеографикалық жазудың таңбалары қалай аталады?