33. Przedstaw genezę I istotę 2 Kryzysu Berlińskiego 1955 – 1961.

Geneza

(1955-1961)

Wraz z włączeniem RFN do NATO i Wspólnoty Europejskiej, a NRD do Układu Warszawskiego i RWPG podział Niemiec ulegał dalszemu pogłębieniu. 27 października do 16 listopada 1955r. odbyła się konferencja mocarstw w Genewie.

Mocarstwa zachodnie wypowiedziały się za zjednoczeniem Niemiec i za podpisaniem układu o europejskim bezpieczeństwie. Chodziło o utworzenie strefy ograniczonych zbrojeń po obu stronach granicy zjednoczonych Niemiec. ZSRR także chciała układu o zbiorowym bezpieczeństwie w Europie, ale zgodę na jedność Niemiec uzależniła od porozumienia obu państw niemieckich co do tej kwestii.29 listopada 1955r.

Berlińskie kryzysy, wydarzenia związane z podziałem Berlina po II wojnie światowej między dwa przeciwstawne obozy ideowo-polityczne. Status Berlina określały następujące akty prawne: protokół i porozumienie londyńskie mocarstw z 1944, dokonujące podziału miasta na sektory, zatwierdzone na konferencji w Jałcie w 1945, deklaracja berlińska z 1945 o ustanowieniu władzy mocarstw sojuszniczych, porozumienie z 1945 w sprawie wspólnego zarządu nad Berlinem w ramach Sojuszniczej Komendantury Wojskowej Berlina. Współpracę mocarstw przerwała zimna wojna. Pierwszy kryzys berliński w latach 1948–1949 spowodowany był zawieszeniem spotkań w ramach Sojuszniczej Rady Kontroli (1948), w związku z konfliktem między zachodnimi mocarstwami a ZSRR. Było to przyczyną wprowadzenia przez administrację radziecką nakazu kontroli ruchu międzystrefowego, dotyczącego także wojskowych transportów; objęcia zachodnich sektorów Berlina, wbrew ZSRR, reformą walutową zarządzoną przez aliantów w ich strefie okupacyjnej (1948). W efekcie ZSRR wprowadził blokadę w ruchu naziemnym między Berlinem Zachodnim a strefami okupacyjnymi zachodnich mocarstw. Odpowiedzią na to było utworzenie przez aliantów “mostu powietrznego” i zaopatrywanie Berlina Zachodniego w niezbędne towary drogą lotniczą, aż do 1949. W 1953 w Berlinie odbywały się strajki i demonstracje skierowane przeciw władzom wschodnioniemieckim, wywołane zaostrzeniem polityki stalinowskiej i wprowadzeniem podwyższonych norm produkcyjnych dla robotników. Zakończyły się masowymi aresztowaniami. Kolejny kryzys (1958) wiązał się z odrzuceniem przez aliantów propozycji ZSRR przekształcenia Berlina Zachodniego w wolne, zdemilitaryzowane miasto. Masowa emigracja obywateli NRD do Berlina Zachodniego spowodowała zamknięcie przejść w Berlinie (1961) i powstanie muru berlińskiego. Alianci zachodni zareagowali tylko notą protestacyjną (1961). Napięcie polityczne wokół Berlina trwało do momentu rozpoczęcia procesu jednoczenia Niemiec w 1989. Hasło opracowano na podstawie “Słownika Encyklopedycznego Edukacja Obywatelska” Wydawnictwa Europa. Autorzy: Roman Smolski, Marek Smolski, Elżbieta Helena Stadtmüller. ISBN 83-85336-31-1. Rok wydania 1999.

34. Przedstaw sposób przejmowania włądzy przez komunistów nad krajami bloku wschodniego(czechosłowacja ,wegry)

Państwa poddane dominacji radzieckiej po II wojnie światowej (POLSKA, Węgry, Czechosłowacja, Bułgaria Rumunia, Albania ,nrd i początkowo Jugosławia)

Celem zsrr było uzyskanie w nich władzy skupionej w rękach komunistów przeszkolonych w Moskwie i podporządkowanej władzy Kremla. Narzucony w nich ustrój został nazwany „demokracja ludowa” w której nazwie kryła się polityczna manipulacja. Chodziło bowiem o to by sprawiać wrażenie ze podstawa ustroju jest demokratyczna czyli władza „ludu”

WEGRY- już w obecności „wyzwoleńczej” armii czerwonej władze objęli komuniści przybyli z Moskwy w pociągu jadącym za wkraczającą armia.

Powstał tymczasowy rząd narodowy był koalicyjny i zgodnie z taktyka kamuflażu głosił reformy nie przekraczające norm demokratycznych

Komuniści węgierscy jednak przeliczyli się i w listopadzie 1945 przegrali wybory na rzecz partii drobnych rolników

Kierowanej przez z.tildy, b.karcsa i f.nagy. powstał rząd który szybko musiał ustąpić komunistom

Rzeczywistym władca kraju stał się przybyły z zsrr pierwszy sekretarz partii robotniczej matyas rakosi który wymordował komunistów nie odpowiadających Stalinowi

CZECHOSŁOWACJA: okupowana przez niemcy, podobnie jak polska posiadała rząd w londynie(emigracyjny) kierowany przez prezydenta Edwarda benesia(?) rząd ten w 1945r podpisał układ o współpracy z ZSRR na 20lat oraz porozumiał się z zależnym od Stalina przywódca komunistów czeskich Klementem Gottwaldem, wielka pomocą dla przejęcia władzy przez komunistów było podobnie jak w innych krajach wkroczenie armii czerwonej

Prezydent Benesz pojechał do Pragi. Mianował (1945 jesienią) tymczasowe zgromadzenie narodowe które wybrało go ponownie prezydentem. Wolne wybory odbyły się 1946(zgodnie z postanowieniami konferencji jałtańskiej) i przyniosły komunista jedynie 37,8% głosów

Stali popierał komunistów którzy odrzucali od władzy swoich przeciwników

W lutym 1948r prezydent benesz poddał się do dymisji i zgodził się na sformowanie nowego rządu. Komunista klement gotwald został prezydentem, rządy terroru zaczęły się w Czechosłowacji kiedy pierwszym sekretarzem partii komunistycznej został w 1953r Antonin Nowotny