Заключэнне

У традыцыйным народным мастацтве беларусаў ярка, поўна і ўсебакова праявілася арыгінальная творчасць народа, яго этнічныя асаблівасці, эстэтычныя густы і светапогляд. Комплекс непаўторных і ў той жа

час агульных для культур суседніх народаў тэхналагічных і мастацкіх адзнак вызначае не толькі этнічныя, нацыянапьныя, але ў многіх выпадках і рэгіянальныя, лакальныя асаблівасці. Аналогіі, якія аб'ядноўваюць

народнае мастацтва беларусаў з мастацтвам славянскіх і іншых народаў Еўропы, абумоўлены адзінай сыравіннай базай, што патрабуе ідэнтычнай апрацоўкі матэрыялаў і тэхналогіі вытворчасці, блізкімі прыроднымі ўмовамі, падобнымі рысамі ў матэрыяльнай і духоўнай культуры, міжэтнічнымі кантактамі, ідэнтычнасцю семантыкі арнаментальна-дэкаратыўных матываў з іх старажытнай агульнаславянскай асновай, пада-

бенствам старажытных вераванняў і абрадаў і г.д. Лакальныя адрозненні тлумачацца нераўнамернасцю развіцця розных рэгіёнаў Беларусі, іх адноснай замкнёнасцю ў мінулым, мясцовымі традыцыямі, характарам кантактаў з бліжэйшымі суседзямі. У цэлым традыцыйнаму народнаму мастацтву

старажытных скульптурна-пластычных формаў, у той ці іншай ступені падкрэсленых рознымі відамі дэкору.

вырабы ўражваюць нейкай першабытнай

суровасцк^ прастатой і магутнасцю фор-

маў, па характары вельмі падобных на най- пераважаюць стара-

жытныя геаметрычныя матывы, якія маюць

даўняе сімвапічнае паходжанне і адпавяда-

юць асаблівасцям матэрыялу і тэхналогіі

вытворчасці.

Да старажытных адносяцца

таксама зааморфныя матывы у пэўнай ступені — у

кавальстве.

У дэкоры вырабаў пераважаюць сіме-

трыя, раўнавага, пэўны парадак.

Больш сціплая, чым у карпацкім

рэгіёне і на паўднёвым захадзе Еўропы, ра-

зьба па дрэве і мастацкае кавальства Разам з тым трады-

цыя — не застыпая з'ява, у залежнасці ад

новых умоваў і патрэбаў грамадства адны

традыцыі могуць адміраць (некаторыя віды

вышыўкі, роспіс куфраў і дываноў, набой-

ка), іншыя — абнаўляцца, развіваць новыя

напрамкі, мяняць характар (драўляная

скульптура, мастацкая апрацоўка металу,

саломапляценне, выцінанка, ткацтва і інш Сучаснаму народнаму мастацтву Бела-

русі ўласцівая паступовая страта бытавых,

практычных функцый і адначасова рост дэ-

каратыўнай, мастацкай значнасці вырабаў,

што, зрэшты, характэрна для народнага

мастацтва і іншых краін. У народнае мастацтва Беларусі, раней ты-

пова сельскае, арыентуецца сёння гапоў-

ным ЧЬІНаМ на горад, поўны заняпад народнага ма-

стацтва пад уплывам навукова-тэхнічнага

прагрэсу змя-

ненне характару большасці відаў народнага

мастацтва, знікненне адных і развіццё дру-

гіх яго формаў, рост дэкаратыўнасці, згла-

джванне рэгіянальных асаблівасцяў і г.д. —

будуць вызначаць характар народнага ма-

стацтва і ў бліжэйшай будучыні.

Літаратура:

1. Беларусы. Т. 4: Вытокі і этнічнае развіццё / В.К. Бандарчык, В.М.Бялявіна, ГЛ. Каспяровіч i інш.; Рэдкал.: В.К. Бандарчык i інш.; Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі i фальклору. – Мінск: Бел. навука, 2001. – 433 с.

2. Археалогія Беларусі: Энцыклапедыя. У 2-х тамах. Т.1. А-К/Рэдкал. Т.У. Бялова. Бялова. Мн.: Беларус. Энцыкл. Імя П.Броўкі, 2009.

3. М.М. Чарняўскі. Ілюстраваная гісторыя старадаўняй Беларусі: Першабытны перыяд – Мн.: Выд. цэнтр БДУ, 2003.