III. Першае поўнагалоссе

1. З імем якога гістарычнага персанажа звязваюць даціроўку першага поўнагалосся?

Атыла

Карл Вялікі Юлій Цэзар

Пётр І

Леў Сапега

2. Адзначце словы, у якіх ёсць І поўнагалоссе

галава

наладзіць

бяроза

параніць

барана

3. Адзначце словы, у якіх ёсць і поўнагалоссе

заранка

маланка

малаток

малако

кара

4. Адзначце словы, у якіх ёсць і поўнагалоссе

нарада

парадак

барада

зараўняць

карова

5. Якое з прыведзеных слоў мела праформу каранёвай марфемы *pors-?

парасон

парася

проса

проза

порах

6. Якое з прыведзеных слоў мела праформу каранёвай марфемы *zolt-?

лазіць

злосць

жоўты

жалець

золата

7. Якое з прыведзеных слоў мела праформу каранёвай марфемы *želb-?

жэле

жалоба

лежабок

жолаб

бліжні

8. Якое з прыведзеных слоў мела праформу каранёвай марфемы *melk?

мелкі

клема

малако

клямка

мялка

9. Якое з прыведзеных слоў мела праформу каранёвай марфемы *bolt-?

лабаты

болт

балбатаць

балець

балота !

10. Устанавіце адпаведнасць формы падкрэсленага слова і яе паходжання

1) вышли дрuгiи тежь семь кровъ, так^s шпетны и хuды, же николи такихъ на земли Егyпецкой не видhлъ (Хран., 66)

2) ^веща г^сдь возми собh краву (Скар. КБ,28б)

3) пограбили въ него два волы а двh корове (КСД, 44, 1510)

а) усходнеславянскае

б) паўднёваславянскае

в) заходнеславянскае

11. Устанавіце адпаведнасць формы падкрэсленага слова і яе паходжання

1) нехай его затм"^т темности, и тhнь смh^рти, нехай его wс"де морокъ, а нехай буде wго^рненъ го^ркостю (Біблія, 81)

2) вышедши ^та^мтол почали іти в сторонu ба^рзо розную до зе^мли темной и wкрытои мрако^м сме^рти (Зб.107, 103)

3) хто вы^трывае^т голосu wного гäнего сурово^ст грозu… дíь мрокu и те^мности (Жыц. св., 165б-166)

а) усходнеславянскае

б) паўднёваславянскае

в) заходнеславянскае

12. Устанавіце адпаведнасць формы падкрэсленага слова і яе паходжання

1. он^s же никомu не бранить добре чинити (Скар.ПБ,11б);

2. грекове в том по qтисненью себе брон#ть (Троя, 21б);

3. дабы бы^л покоре^н и справедливости, а да помогатель сирота^м и вдова^м и борони^л их ^ wбиды (Арыст.,162).

а) усходнеславянскае

б) паўднёваславянскае

в) заходнеславянскае

13. Устанавіце адпаведнасць формы падкрэсленага слова і яе паходжання

1. млыво въ млынахъ нашихъ… на властну потребу безъ черки и мhрки свещеннику позволяемо (АВК, ІІ, 2, 1431);

2. послалъ есми люди свои по сhно на свою влостнuю сеножать (КСД, 43, 1510);

3. Охметъ Тахтамышевичъ моцно кгвалтомъ порубалъ волостный гай отца моего (АВК, ХVІІ, 152, 1540).

а) усходнеславянскае

б) паўднёваславянскае

в) заходнеславянскае

За правільны адказ на 1-4 заданне = 1 бал, за 5-9 заданні = 2 балы, за 10 -13 заданні = 3 балы.

IV. Галосныя з плаўнымі ў пачатку слова

1. Адзначце слова, корань якога ўзыходзіць да праформы *óld-

голад

аладка

лодка

лад

лёд

2. Адзначце слова, корань якога ўзыходзіць да праформы *õln-

лань

алень

лён

ноль

улонне

3. Якое з прыведзеных слоў мела праформу з акутавым націскам

работа

араты, ратай

розум

разлік

расліна

4. Якія з прыведзеных слоў мелі праформу тыпу *olt-?

локаць

лодка

лапа

ласяня

ластаўка

5. Якія з прыведзеных слоў мелі праформу тыпу *olt-?

лагчына

лад

ладдзя

лось

лоб

6. Якія з прыведзеных слоў мелі праформу тыпу *ort-?

Рост

рог

рабіна

разбег

рака

7. Якія з прыведзеных слоў мелі праформу тыпу *ort-?

рот

раса́

роздум

роўны

разліць

8. Якія з прыведзеных слоў мелі праформу тыпу *ort-?

родны

расціць

ратуша

раскінуць

раб

9. Якія з прыведзеных старабеларускіх слоў адпавядаюць усходнеславянскай традыцыі?

росторгненый

расправа

росторопный

растворенный

розорваный

10. Якія з прыведзеных старабеларускіх слоў адпавядаюць усходнеславянскай традыцыі?

разважный

розвязаный

раздельный

розмысльный

разумный

За правільны адказ на 1-3 заданні = 3 балы, за 4-8 заданні = 2 балы, за 9,10 = 1 бал.