22 Vlan-дарды қолдану қандай тиімділік береді, басқару ерекшеліктері.

VLAN - бұл LANның бiрнеше физикалық сегменттерi қамти алатын толықтай хабарлау

таратуын логикалық домен. Əкiмге ол қолданушылардың физикалық жағдайынан тəуелсiз

логикалық функция, жобалық топқа немесе қосымша бойынша станцияны бiрлестiруге

мүмкiндiк бередi.

VLAN екi негiзгi функцияларды орындайды:

-толықтай хабарлау таратуларын шектеу;

- топтағы құрылымдарының бiрiктiруi; бiр VLAN басқа VLAN орналасқан құрылымдар

үшiн көрiнбейтiн орналасқан құрылымдар.

Vlan ды күйге келтіру

Статикалық жəне динамикалық VLAN-шы максимал жалпы саны коммутатордың түрi

жəне болжамнан IOS тəуелдi болады. Басқарулар үндемеу бойыншаға VLANлар ретiнде

VLAN1 қолданылады.

Əкiмдер IPлердi пайдаланады - коммутатордың алып тастаған күйге келтiруi үшiн

VLAN басқаруды мекенжай. Желiнiң əкiмi коммутаторға алып тастаған рұқсат барлық кескiн

VLAN күйiне келтiрiп қызмет көрсетуге мүмкiндiк бередi.

Мысалы, бұдан басқа, VLAN басқарулар (Cisco Discovery Protocol ) CDPнiң

хаттамаларының трафиктi мəлiмет алмасуы жəне (VLAN Trunking Protocol ) VTP, басқа

торлық құрылымдармен үшiн қолданылады.

Желiлер жасауда VLAN нөмiр жəне ат белгiленедi. VLAN-шы нөмiр - бұл диапазоннан

кез келген саны, түсiнiктi коммутаторды басқа VLAN1. Кейбiр коммутаторлар шамамен 1000

VLAN, басқа қолдайды - 4000iрек. VLANларды атау желiнi басқаруды кеңес берiлетiн

əдiспен болып есептеледi.

Күйге келтiрулер үшiн VLAN глобалдi кескiннiң тəртiбiнiң келесi командаларын

қолданылады: Switch(config)#vlan номер_vlan

Switch(config-vlan)#name имя_vlan

Switch(config-vlan)#exit

Порттар элементпен VLAN жасаңыз. Барлық порттарды үндемеу бойыншаларға

VLAN1 жатады. Порттар бiр-бiрдендер немесе диапазондармен тағайындауға болады.

Желiдегi жеке порттардың тағайындауы үшiн келесi командалар VLAN: қолданыңыз

Switch(config)#interface fa0/номер_порта

Switch(config-if)#switchport access vlan номер_vlan

Switch(config-if)# exit

Желiдегi порттардың диапазондарының тағайындауы үшiн келесi командалар VLAN

қолданыңыз:

Switch(config)#interface range fa0/начало_диапазона – конец_диапазона

Switch(config-if)#switchport access vlan номер_vlan

Switch(config-if)#exit

VLAN-ның мүмкіндіктерін толық қолдану үшін оларды бірнеше коммутаторларға тарату

керек. Коммутатор порттары үшін екі түрлі жағдайды тағайындауға болады. Порт кіріс порты

немесе транктық порт ретінде тағайындалуы мүмкін.

Кіріс порты

Кіріс порты бір ғана VLAN-ға тиісті. Ереже бойынша бұл порттарға компьютерлер

жəне серверлер т. б. құрылғылар қосылады. Егер бірнеше компьютерлер бір ғана кіріс

портына концентратор арқылы қосылған болса, онда осы концентраторға қосылған барлық

құрылғылар бір ғана VLAN-ға тиісті болады.

3.4.1 Транктық порт

Транктық порт — бұл коммутатор жəне басқа да желілік құрылғылар арасындағы

23 Dhcp хаттамасына шолу. Dhcp хаттамасының функциялары жəне конфигурациясы.

DHCP (англ. Dynamic Host Configuration Protocol ) — Желілік хаттама,компьютерлерге IP-адрес және  TCP/IP желісінде жұмыс істеуге қажетті басқа да параметрлерді автоматты түрде   беретін хаттама.«клиент-сервер» үлгісінде жұмыс істейтін хаттама болып табылады. Компьютер-клиент автоматты конфигурациясы үшін желілік конфигурация кезінде DHCP серверіне тәуелді және DHCP ден өзіне керек параметрлерді алады.Желілік админстратор адрестердің диапазонын компьютер серверлерінің арасында тағайындайды. DHCP хаттамасының арқасында компьютер желісінің қолмен баптамай ақ қойсақ та болады және осының арқасында қателіктер азаяды. DHCP хаттамасы әсіресе TCP/IP желісінде қолданылады.

DHCP хаттамасы BOOTP хаттамасының кеңейтілген түрі болып табылады. BOOTP дискісіз жұмыс станциясының IP-адрестерін жүктеген кезде қолданылған. DHCP хаттамасы BOOTP хаттамасымен кері байланысты сақтайды. 

DHCP хаттамасының стандартты үлгісі 1993 жылдың қазанында қабылданған. DHCP хаттамасының жаңа үлгісі IPv6 ортасында жұмыс істеуге арналған.

DHCP хаттамасы желіні бөлудің үш түрін ұсынады:

• Қолмен бөлу. Желілік админстратор аппараттық адреске ( Ethernet желісі үшін MAC-адрес)жеке жеке адрестер бөліп береді.Бұл адрестер DHCP серверінде сақталатындықтан, оларды өзгерту оңай.

• Автоматты түрде бөлу.Желілік админстратор компьютерге бос IP-адресті бөліп береді.

• Динамикалық бөлу.Автоматты түрде IP-адрестерді бөлуге ұқсас.Айырмашылығы, IP-адрес тұрақты түрде қолдануға емес , белгілі бір уақыт аралығында ғана қолдануға беріледі.Бұл адресті арендаға беру деп аталады.Уақыт өткен соң IP-адрес қайтадан бос болып табылады да, клиент жаңа IP-адресті сұрайды.Оның үстіне клиент тағайындалған адрестен бас тарта алады.

DHCP IP-адрестен басқа клиентке қосымша параметрлерді де тағайындайды.Олар желіде жақсы жұмыс істеу үшін керек.

Жиі қолданылатын параметрлер:

• Маршрутизатордың IP-адресі ;

• Желінің маскасы;

• DNS серверлерінің адрестері;

• DNS доменінің аты

DHCP хаттамасы клиент – сервер болып табылады,яғни оның жұмысында DHCP клиенті және DHCP сервері қолданылады.Мәліметтерді тасымалдау UDP хаттамасының көмегімен жүзеге асады.Сервер мәліметтерді клиенттен 67 порт арқылы қабылдайды және клиенттерге мәліметтерді 68 порт арқылы тасымалдайды