- •1 Бастауыш сынып оқушыларының дүниетанымын интеграциялық байланыс негізінде қалыптастырудың теориялық негіздері
- •1.1 Оқушылардың дүниетанымын қалыптастыру мәселелерінің теориялық зерттелуі
- •1.2 Интеграциялық байланыс негізінде оқушылардың дүниетанымын қалыптастырудың мәні
- •1.3 Оқушылардың дүниетанымын қалыптастырудағы интеграциялық байланыстың орны және дүниетану пәнінің мүмкіндіктері
- •2 Оқушылардың дүниетанымын интерграциялық байланыс негізінде қалыптастыруға бағытталған тәжірибелік эксперимент
- •2.1 Интеграциялық байланыс негізінде оқушылардың дүниетанымының қалыптасу деңгейінің диагностикасы
- •Сауалнама нәтижесінде төмендегідей қорытынды жасалды:
- •Диагностикалық эксперименттің әдістеме бойынша нәтижелері
- •1 Кесте
- •2.2 Интеграциялық байланыс негізінде оқушылардың дүниетанымын қалыптастыру әдістемесі
- •Оқыту процесінде оқушылардың дүниетанымын интеграциялық байланыс негізінде қалыптастырудың жолдары
- •Дүниетану, 4-сынып
- •Дүниетану, 4-сынып
- •Дүниетану, 4-сынып
- •4) Экологиялық ұғым берудегі бейнелеу өнері арасындағы байланыстар:
- •5) Экологиялық ұғым берудегі музыка пәнаралық байланысы:
- •6) Экологиялық ұғым берудегі еңбек сабағымен пәнаралық байланысы:
- •7) Экологиялық ұғым берудегі денешынықтыру пәнаралық байланысы:
- •2.3 Интегациялау арқылы оқушылардың дүниетанымын қалыптастыру экспериментінің нәтижелілігі
- •Қорытынды
- •Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
- •1. «Қорғалжын тобы»
- •2. «Марқакөл» тобы
- •3. «Барсакелмес» тобы
- •4. «Наурызым» тобы
4) Экологиялық ұғым берудегі бейнелеу өнері арасындағы байланыстар:
-заттарды түсіне, пішініне, өлшеміне қарай салыстыру; теңестіру; кеңістік
жайында түсінік қалыптастыру;
- бейнелеу, безендіру, құрастыру жұмыстары барысында табиғат-
экологияның дәлдігін пайдалануы;
- көркем суретті байқау, көру, айыра білу, сезіну, тану, салыстыру, теңеу.
- көркем сурет шығармалары арқылы баланың ішкі сезімін ояту, дамыту.
- ұлттық ою-өрнектер мен таңбалар, геометриялық фигуралардың
қолданылуы;
- оқушының рухани жан дүниесін байыту: әдемілікті көру, сезіну, қабылдау, суреттеу, бейнелеу тәсілдерін беруде/бояу мен тілмен/.
Экология тақырыптары бейнелеу өнерінде төмендегі тақырыптамен тығыз байланыса алады. Табиғат бояулары /«күз», «қыс», «көктем», «жаз»/, (Аталған тақырыпқа байланысты сабақ барысынан үзіндіні 2.2 тарауынан көре аласыз) табиғат және халықтың сәндік қолөнері /«қазтабан», «өркеш», «қосмүйіз» т.б. ою-өрнектер/. Суретшілердің табиғат жайындағы туындылары /Ә.Қастеев, А.Ғалымбаева т.б./
Сонымен бірге бейнелеу өнері пәнінде төмендегі іс-әрекеттерді жүзеге асыруда табиғат-экологиядағы түйсіктер, білім мен біліктіліктер ерекше маңызды. Оларды атасақ:
- бұйымның түр-түсін, формасын салыстыру;
- сызу, бояу, салу, безендіру, процестерін орындау;
- түс үйлесімділігін дұрыс шешу;
- оқушылардың эстетикалық сезім, талғамын ұштау;
- шамалардың әр түрлі өлшемдерін көрсету;
- бұйымдарды жасаудағы өлшеуіштерді беру;
- оқушыларды еңбекке үйрету барысында, олардың іскерліктерін дамытуда табиғатқа деген сүйіспеншілігін пайдалану;
5) Экологиялық ұғым берудегі музыка пәнаралық байланысы:
- сөздің әуезді-сазды ерекшеліктерін ескеруде;
- сөздегі екпін түрлерін дұрыс қоюда;(таза табиғаттық тұрғыдан қарағанда)
- адамның көңіл-күйін, сезімін /күйініші мен сүйініші, қуанышы мен реніш т.б./ айқын білдіруде;
- кейбір шығармаларды әуенімен /әнімен/ айтуда.
- музыкалық әуен, ырғақты табиғаттағы дәлдіктің, санның пайдаланылуы;
- нота сауатында табиғат әуендерінің экологиялық тепе-теңдігін сақтай отырып пайдаланылуы;
- музыкалық аспаптардың жасалуында, олардың құрылымында табиғат-жаратылыстану білімнің пайдаланылуы;
- халықтық ән, күй, би, айтыс, термелердің табиғи дауыс ырғағы мазмұнына сіңіру;
- музыкалық жанрларды айырып-тану, салыстыру, теңеудегі табиғаттың ерекшелігін тани білу; (Аталған байланысқа сабақ барысынан үзіндіні 2.2 тарауынан көре аласыз)
Мұнда еліміздің әнұраны, халқымыздың табиғатты, оған деген өз қатынасын, адамның әлеуметтік көңіл-күй сезімдерін т.б. бейнелейтін күйлері мен әндерін жатқызуға болады.
6) Экологиялық ұғым берудегі еңбек сабағымен пәнаралық байланысы:
Еңбекке баулу пәні политехникалық бағытпен пәнаралық байланысқа негізделуі қажет. Оқушылар басқа пәндерден алған білім, іскерлігін, еңбекке баулу сабағында тәжірибе жүзінде пайдаланады, өз кезегінде елес, түсінік техникалық-технологиялық сөздің нақты қоры басқа сабақтардың талдау процесі кезінде негіз болады Мұнда:
- еңбекке қатысты ұғымдарды меңгеруде;
- еңбекті сүю мен еңбек етуге үйретуде;
- еңбектің адам өміріндегі орнын, жемісін түсіндіруде жүзеге асырылады.
- баланың еңбекке дайын болуын, экологиялық ұғымдарын өмірде, нақтылы жағдайларда практикалық мәселелерді шешу үшін пайдалана алуын қалыптастыру;
- күнделікті өмірге, тұрмысқа қажетті бұйымдарды жасауда табиғат- экологиялық білім, іскерлік, дағдыларды пайдалану; (Аталған байланысты көрсететін сабақ барысынан үзіндіні 2.2 тарауынан көре аласыз)
- құрастыру жұмыстарында табиғаттағы дәлдік, симметрияның пайдалануы;
