Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Диссерт козейбай г (1).rtf
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
22.76 Mб
Скачать

4) Экологиялық ұғым берудегі бейнелеу өнері арасындағы байланыстар:

-заттарды түсіне, пішініне, өлшеміне қарай салыстыру; теңестіру; кеңістік

жайында түсінік қалыптастыру;

- бейнелеу, безендіру, құрастыру жұмыстары барысында табиғат-

экологияның дәлдігін пайдалануы;

- көркем суретті байқау, көру, айыра білу, сезіну, тану, салыстыру, теңеу.

- көркем сурет шығармалары арқылы баланың ішкі сезімін ояту, дамыту.

- ұлттық ою-өрнектер мен таңбалар, геометриялық фигуралардың

қолданылуы;

- оқушының рухани жан дүниесін байыту: әдемілікті көру, сезіну, қабылдау, суреттеу, бейнелеу тәсілдерін беруде/бояу мен тілмен/.

Экология тақырыптары бейнелеу өнерінде төмендегі тақырыптамен тығыз байланыса алады. Табиғат бояулары /«күз», «қыс», «көктем», «жаз»/, (Аталған тақырыпқа байланысты сабақ барысынан үзіндіні 2.2 тарауынан көре аласыз) табиғат және халықтың сәндік қолөнері /«қазтабан», «өркеш», «қосмүйіз» т.б. ою-өрнектер/. Суретшілердің табиғат жайындағы туындылары /Ә.Қастеев, А.Ғалымбаева т.б./

Сонымен бірге бейнелеу өнері пәнінде төмендегі іс-әрекеттерді жүзеге асыруда табиғат-экологиядағы түйсіктер, білім мен біліктіліктер ерекше маңызды. Оларды атасақ:

- бұйымның түр-түсін, формасын салыстыру;

- сызу, бояу, салу, безендіру, процестерін орындау;

- түс үйлесімділігін дұрыс шешу;

- оқушылардың эстетикалық сезім, талғамын ұштау;

- шамалардың әр түрлі өлшемдерін көрсету;

- бұйымдарды жасаудағы өлшеуіштерді беру;

- оқушыларды еңбекке үйрету барысында, олардың іскерліктерін дамытуда табиғатқа деген сүйіспеншілігін пайдалану;

5) Экологиялық ұғым берудегі музыка пәнаралық байланысы:

- сөздің әуезді-сазды ерекшеліктерін ескеруде;

- сөздегі екпін түрлерін дұрыс қоюда;(таза табиғаттық тұрғыдан қарағанда)

- адамның көңіл-күйін, сезімін /күйініші мен сүйініші, қуанышы мен реніш т.б./ айқын білдіруде;

- кейбір шығармаларды әуенімен /әнімен/ айтуда.

- музыкалық әуен, ырғақты табиғаттағы дәлдіктің, санның пайдаланылуы;

- нота сауатында табиғат әуендерінің экологиялық тепе-теңдігін сақтай отырып пайдаланылуы;

- музыкалық аспаптардың жасалуында, олардың құрылымында табиғат-жаратылыстану білімнің пайдаланылуы;

- халықтық ән, күй, би, айтыс, термелердің табиғи дауыс ырғағы мазмұнына сіңіру;

- музыкалық жанрларды айырып-тану, салыстыру, теңеудегі табиғаттың ерекшелігін тани білу; (Аталған байланысқа сабақ барысынан үзіндіні 2.2 тарауынан көре аласыз)

Мұнда еліміздің әнұраны, халқымыздың табиғатты, оған деген өз қатынасын, адамның әлеуметтік көңіл-күй сезімдерін т.б. бейнелейтін күйлері мен әндерін жатқызуға болады.

6) Экологиялық ұғым берудегі еңбек сабағымен пәнаралық байланысы:

Еңбекке баулу пәні политехникалық бағытпен пәнаралық байланысқа негізделуі қажет. Оқушылар басқа пәндерден алған білім, іскерлігін, еңбекке баулу сабағында тәжірибе жүзінде пайдаланады, өз кезегінде елес, түсінік техникалық-технологиялық сөздің нақты қоры басқа сабақтардың талдау процесі кезінде негіз болады Мұнда:

- еңбекке қатысты ұғымдарды меңгеруде;

- еңбекті сүю мен еңбек етуге үйретуде;

- еңбектің адам өміріндегі орнын, жемісін түсіндіруде жүзеге асырылады.

- баланың еңбекке дайын болуын, экологиялық ұғымдарын өмірде, нақтылы жағдайларда практикалық мәселелерді шешу үшін пайдалана алуын қалыптастыру;

- күнделікті өмірге, тұрмысқа қажетті бұйымдарды жасауда табиғат- экологиялық білім, іскерлік, дағдыларды пайдалану; (Аталған байланысты көрсететін сабақ барысынан үзіндіні 2.2 тарауынан көре аласыз)

- құрастыру жұмыстарында табиғаттағы дәлдік, симметрияның пайдалануы;