- •1. Wprowadzenie do ekonomii I gospodarki
- •1.4. Gospodarowanie. Uczestnicy życia gospodarczego
- •Fazy gospodarowania
- •Podstawowe pytania
- •Czynniki produkcji
- •Cele gospodarowania
- •Potrzeby I zasoby
- •1.5. Wybór ekonomiczny Racjonalność I fektywność
- •Rys. 1.7. Koszt alternatywny
- •1.6. Systemy gospodarcze
- •Podsumowanie
- •Konkurencja
- •2.2. Popyt Popyt a potrzeby
- •Pojęcie popytu • Popyt to ilość dobra, jaką nabywcy gotowi są zakupić.
- •Determinanty popytu
- •Krzywa popytu
- •Rys. 2.1. Krzywa popytu
- •2.3. Podaż Podaż, produkcja I zdolność produkcyjna
- •Pojęcie podaży
- •Determinanty podaży
- •Krzywa podaży
- •Rys. 2.2. Krzywa podaży
- •2.4. Równowaga rynku Pojęcie równowagi
- •Mechanizm równowagi
- •2.6. Rynek regulowany Zakres I formy regulacji
- •Kontrola cen
- •2.7. Rynek jako mechanizm alokacji Jak działa rynek?
- •Podsumowanie
- •3. Badanie zmian zachodzących na rynku
- •3.1. Elastyczność cenowa popytu Definicja
- •Miara geometryczna
- •Rys. 3.2. Różne przypadki elastyczności popytu
- •Podsumowanie
- •4. Teoria wyboru konsumenta
- •4.2. Teoria użyteczności Użyteczność całkowita I krańcowa
- •Podsumowanie
- •5. Przedsiębiorstwo I rachunek ekonomiczny
- •5.1. Przedsiębiorstwo jako podmiot gospodarczy
- •Istota I cele przedsiębiorstwa
- •Rodzaje przedsiębiorstw
- •Przedsiębiorstwa prywatne
- •Przedsiębiorstwa publiczne
- •5.3. Utargi, koszty I zyski Podstawowe pojęcia
- •5.4. Krzywe kosztów Produkcja I koszty
- •5.5. Krzywe utargów
- •Rachunek wyników
- •Podsumowanie
- •Część 2: Temat 6-10
- •6. Rozwinięcie teorii produkcji
- •6.1. Krótkookresowe I długookresowe krzywe kosztów Krótki okres - prawo nieproporcjonalnych przychodów
- •Długi okres - wybór wielkości zakładu
- •Korzyści I niekorzyści skali
- •6.2. Krzywe popytu I podaży Krzywa popytu
- •Krzywa podaży
- •6.3. Optymalna wielkość produkcji Koszty produkcji I cena
- •Decyzje produkcyjne
- •6.4. Algebra decyzji produkcyjnych Analiza marginalna
Decyzje produkcyjne
Gdy
należy
zwiększyć produkcję;gdy
należy
zmniejszyć produkcję;gdy
wielkość
produkcji jest optymalna.
Wnioski decyzyjne dla przedsiębiorstwa produkcyjnego są następujące:
-
Optymalna wielkość produkcji
Czy produkować ?
Krótki okres
Wybrać wielkość produkcji, przy której u' = k'.
Produkować, jeżeli
Długi okres
Wybrać wielkość produkcji, przy której u' = k'
Produkować, jeżeli
Założenia upraszczające
W tym miejscu należy poczynić dwie ważne uwagi.
Po pierwsze, przy odtwarzaniu zasad rachunku ekonomicznego prowadzonego w przedsiębiorstwie, a w szczególności przy wyznaczaniu optymalnej skali produkcji, zakładamy dla uproszczenia, że mamy do czynienia z przedsiębiorstwem wytwarzającym jeden produkt. Podobnie definiujemy gałąź: jako zbiór przedsiębiorstw wytwarzających ten sam produkt. Poszukiwanie optimum ekonomicznego w przedsiębiorstwie wytwarzającym bądź sprzedającym różne wyroby lub usługi wymaga zastosowania bardziej skomplikowanych narzędzi analizy. Omawiane zasady rachunku ekonomicznego można jednak odnieść również do sytuacji przedsiębiorstwa wielo-produktowego przy założeniu, że stara się ono zmaksymalizować zysk na każdym produkcie z osobna, nie zaś zysk łączny.
Po drugie, omawiając zasady rachunku ekonomicznego dotyczącego problemów, przed którymi stoi przedsiębiorstwo, posługujemy się w ekonomii różnymi wykresami. Jest to wygodny sposób ilustracji omawianych zagadnień. Na przykład, optymalną wielkość produkcji przedsiębiorstwa pokazujemy na wykresie przedstawiającym krzywe utargów i kosztów. Za pomocą wykresu ustalamy też wielkość zysku lub straty. Ta metoda nie ma, niestety, nic wspólnego z praktyką gospodarczą. Służy ona jedynie prezentacji problemów decyzyjnych przedsiębiorstwa, pozwalając lepiej zrozumieć zasady, którymi kieruje się przedsiębiorstwo przy podejmowaniu określonych decyzji.
Nie należy sądzić, że główne problemy decyzyjne w przedsiębiorstwie rozwiązywane są właśnie w ten sposób, na podstawie żmudnej analizy wykresów przedstawiających krzywe utargów i kosztów, popytu i podaży itp. Przedsiębiorstwo najczęściej nie zna dokładnego przebiegu tych krzywych i nie może ich empirycznie wyznaczyć, gdyż wymagałoby to bardzo kosztownych i mało przydatnych eksperymentów. W praktyce podstawowym narzędziem rachunku ekonomicznego w przedsiębiorstwie są różne zestawienia liczbowe, nie wykresy.
Przedsiębiorstwo na ogół nie jest w stanie określić precyzyjnie, jaka wielkość i struktura produkcji oraz jaka metoda wytwarzania i technika marketingu jest w danych warunkach najlepsza. Ponadto wewnętrzne i zewnętrzne warunki określające optymalne rozwiązania ulegają ciągłym zmianom. Nie oznacza to jednak, że przedstawiane w podręcznikach ekonomii podstawowe zasady rachunku ekonomicznego są w praktyce nieprzydatne.
Przedsiębiorstwa poszukują optymalnych rozwiązań najczęściej metodą prób i błędów. Na przykład, jeżeli zwiększenie produkcji pogarsza osiągany wynik, przedsiębiorstwo powróci do mniejszej produkcji. I na odwrót, jeśli zwiększenie produkcji pozwala zwiększyć sumę zysku, przedsiębiorstwo nie omieszka wykorzystać tej szansy. Nawet przy takim iteracyjnym sposobie poszukiwania optimum teoretyczne podstawy rachunku ekonomicznego mogą dopomóc w podejmowaniu właściwych decyzji.
