- •I. Uwagi wstępne
- •1. Na czym polega ekonomiczny aspekt ludzkiej działalności?
- •8. Co to jest teoria ekonomiczna?
- •9. Wymień I omów ważniejsze trudności myślenia ekonomicznego.
- •10. Co to jest model ekonomiczny?
- •11. Jak można sprawdzić teorie ekonomiczne?
- •II. Proces gospodarowania
- •1. Jaki jest naturalny cel gospodarczej działalności człowieka?
- •2. Co to są potrzeby? Jaka jest ich struktura?
- •III. Gospodarowanie jako proces dokonywania wyborów
- •10. Co oznacza przesunięcie granicy możliwości produkcyjnych?
- •IV. Metody dokonywania wyborów ekonomicznych
- •7. Dlaczego mikroekonomia nie zajmuje się wyborami w sytuacji liniowego przebiegu funkcji celu oraz funkcji kosztów?
- •8. Uzasadnij warunek maksymalizacji nadwyżki korzyści nad kosztami poniesionymi w celu uzyskania korzyści, gdy funkcja celu jest nieliniowa.
- •V. Rynek I gospodarka rynkowa
- •1. Jaka jest zasadnicza różnica między gospodarką naturalną a gospodarką rynkową?
- •2. Dlaczego współczesna gospodarka jest oparta na podziale I specjalizacji pracy?
- •3. Dlaczego podmioty gospodarcze przeprowadzają wymianę dóbr I usług?
- •4. Co to jest rynek I jakie rodzaje rynków można wyróżnić w gospodarce?
- •5. W jaki sposób rynek koordynuje, za pośrednictwem systemu cen, działalność podmiotów gospodarczych?
- •6. Co głosi doktryna niewidzialnej ręki?
- •7. Omów model czystej gospodarki rynkowej. W jakim celu został on skonstruowany?
- •VII. Równowaga rynkowa
- •VIII. Elastyczność popytu I podaży
- •IX. Zastosowanie teorii rynku
- •10. Jaki wpływ na równowagę rynkową wywiera opodatkowanie sprzedaży I dotowanie producentów?
- •11. Od czego zależy rozdział podatku I dotacji między sprzedawców I nabywców?
- •X. Teoria użyteczności
- •1. Na jakich założeniach oparta jest kardynalna teoria użyteczności?
- •2. Jaka jest zależność między użytecznością całkowitą a użytecznością marginalną osiąganą z konsumpcji danego dobra?
- •3. Jak uzasadnia się typowy przebieg krzywej popytu w teorii użyteczności kardynalnej?
- •4. Jak interpretujemy stan równowagi konsumenta w ramach kardynalnej teorii użyteczności?
- •5. Co to jest nadwyżka konsumenta?
- •6. Jak zmienia się nadwyżka konsumenta wraz ze zmianą ceny danego dobra ceteris paribus?
- •7. Na czym polega paradoks wartości?
- •17. Co to jest paradoks Giffena?
- •XII. Koszty przedsiębiorstwa
- •1. Jakie znasz podstawowe formy organizacji przedsiębiorstwa prywatnego?
- •7. Jak na podstawie znajomości przebiegu krzywych kosztu całkowitego, zmiennego I stałego można wyznaczyć opowiadające im krzywe kosztów przeciętnych?
- •8. Wyjaśnij, dlaczego krzywa kosztu marginalnego przecina krzywą przeciętnego kosztu zmiennego w punkcie jej minimum?
- •9. Wyjaśnij, dlaczego krótkookresowy koszt przeciętny ma kształt litery u?
- •10. Jakie czynniki zewnętrzne powodują zmianę kosztów w krótkim okresie I przesunięcie krzywych kosztów?
- •XIII. Optimum przedsiębiorstwa (rachunek marginalny)
- •XIV. Monopol I konkurencja monopolistyczna
- •9. Uzasadnij, dlaczego w warunkach monopolu przychód marginalny jest mniejszy od ceny?
- •10. Uzasadnij warunek krótkookresowej równowagi firmy monopolistycznej.
- •11. Dlaczego nie istnieje funkcja podaży firmy monopolistycznej?
XIV. Monopol I konkurencja monopolistyczna
1. Jakie są właściwości czystego monopolu?
Właściwości czystego monopolu: 1) na rynku znajduje się tylko jeden nabywca lub sprzedawca; 2) monopolista nie ma żadnych preferencji (monopol niedyskryminujący); 3) rynek jest w pełni przejrzysty; 4) nie istnieje konkurencja.
2. Czy w warunkach monopolu istnieje konkurencja?
Nie. Może to być spowodowane wyłącznością na surowce, posiadaniem patentu na dany produkt, wyłącznością na sprzedaż, dużą skalą produkcji, polityką państwa itp.
3. Co to znaczy, że czysty monopol jest niedyskryminujący?
Niedyskryminacja polega na tym, że monopolista nie ma żadnych preferencji dotyczących drugiej strony rynku.
4. Co oznacza doskonała przejrzystość rynku w warunkach monopolu?
Przejrzystość oznacza w tym przypadku, że monopolista zna popyt (podaż) interesującego go dobra, a uczestnicy z drugiej strony rynku mają pełną informację o cenach.
5. Czy w warunkach monopolu występuje zawsze homogeniczność produktu?
Homogeniczność produktu wynika z faktu, że albo jest on jedyny na rynku, albo nie ma bliskich substytutów.
6. Jakie są przyczyny monopolizacji rynku? (patrz: 2)
7. Dlaczego w niektórych sytuacjach monopolizacja rynku została prawnie ograniczona, natomiast w innych sytuacjach jest nie tylko dopuszczalna, ale nawet chroniona przez prawo?
Państwo często tworzy monopole w celach fiskalnych (monopole państwowe) lub (tak było w gospodarce centralnie planowanej) kiedy zależy jej na kontroli branży.
8. Porównaj rynek konkurencji doskonałej i rynek zmonopolizowany.
Cechy popytu |
Konkurencja doskonała |
Monopol |
Elastyczność cenowa popytu |
nieskończona dodatnia i ujemna (doskonała) |
nieskończona dodatnia |
Elastyczność mieszana popytu |
nieskończona dodatnia i ujemna |
0 |
Pojemność rynku dla producenta |
nieskończona |
ograniczona popytem |
9. Uzasadnij, dlaczego w warunkach monopolu przychód marginalny jest mniejszy od ceny?
W warunkach monopolu przychód marginalny jest mniejszy od ceny, bo monopolista, chcąc ulokować na rynku dodatkową produkcję, musi obniżyć cenę, gdyż napotyka barierę popytu.
10. Uzasadnij warunek krótkookresowej równowagi firmy monopolistycznej.
Monopolista musi osiągnąć punkt równowagi, w którym osiąga max (TR - TC). TP jest maksymalne, gdy TP = 0. A to jest spełnione, gdy MR - MC = O. Wtedy warunek krótkookresowej równowagi wygląda tak: MR = MC.
11. Dlaczego nie istnieje funkcja podaży firmy monopolistycznej?
Dzieje się tak, gdyż ilość wyznaczana jest z warunku MC = MR, a MR zmienia się w zależności od cenowej elastyczności popytu.