5.Парад-сатыр проза ў бел.Літ 18 ст. Прамовы русіна. Прамова русіна аб нараджэнні Хрыста. Творчасць к Жэры.

Казанне рускае – парад бібл сюжэт пра ствар свету, з’яўл першых людзей, іх грэхападзенне і выгнанне з раю. Біблія перастае быць нечым артадаксальным.

Прамова русіна – барочная алегорыя невядомага аўтара. Ён параўн свет з вялікімі жорнамі, у якія Бог як зерне засыпае людзей. Прамова русіна аб нараджэнні Хрыста – узніклі на паграніччы часоз барока і эпохі асветн. Па сваёй парадаксальн гэта яшчэ барочныя творы, але адначас у іх адчуваецца рэліг вальнадумства, абумоўл уплывам асветніцк ідэй.

Караль Жэра Торба смеху – аўтар падае 3 прадмовы: да чытача, да крытыка, да паслядоўніка. (праява новага часу – кантакт з чытачом).

Нарадз у 1743 на Падляшшы ў сям’і дробнага шляхціца. Спач вучыўся дома, а потым у Драгіч езуіцк калегіі. У 1765 уступае ў ордэн францысканцаў. Настаўнічае на Віцебшчыне ў в. Сянно. Памёр пасля 1798.

Зборнік складаўся з 1773 па 1798. Туды ўвайшло 233 анекдатычных і павуч гісторый (фатэцый).

Мэта зборніка: забаўл і дыдакт-павуч. Зборнік пісаўся для адук людзей, якія павінны былі разумець культурн коды. (сярэдн рукі шляхціц мясц паходж). Быў надрук у 19 ст. У 1980 Мальдзіс знайшоў поўны рукапіс і твор перавыдалі.

6.Бел.паэзія эпохі Асветн. Ё. Храптовіч. Паліт.сатыра. Рэліг паэзія.

Асноўн месца ў бел паэзіі эпохі асветніцтва займалі берлескна-сатыр творы, якія дасціпна парадзіравалі біблейскія сюжэты аб стварэнні свету, выгнанні з раю першых людзей, нарадж Хрыста, яго ўваскрэсенні і інш. Ад ранейшага рэліг зместу ў травестацыі застаюцца толькі імёны. Узаемадачыненні святых нагадваюць рэальныя зямныя стасункі. Каларытна і даволі дакладна перадаюцца быццёвыя дэталі жыцця беларускага сялянства.

Бурлескная паэзія:

-калядная,

-велікодная.

Калядная паэзія: “У Батлееме, доме ўбогім”, “Уваскрасенне Хрыста і сашэсце яго ў пекла”, “Того дня вельмі слаўного”.

На мяжы эстэтыкі барока і класіцызму знаходзіцца панегірычна-віншавальны верш, напісаны Ёахімам Храптовічам “Всем многі век у новай хаце”. (1740-1745). Ад барока: бел. Мова

Ёахім Храптовіч (1729-1812) – нарадз у маёнтку Ясянец Навагр павету. Пачат адук атрымаў дома пад кіраўн дарэктара ксяндза Адама Хмялеўскага. Вучыўся ў Віл акадэміі 2 гады, у Зах. Прусіі 3 гадв, Нясвіжы год, Вільні год. Служыў у войску. Вялікі сакратар ВКЛ , падканцлер літоўскі. У 1793 паехаў лячыцца ў Аўстрыю. Вярнуўшыя на радзіму ў 1795 канчаткова пасяліўся ў Варшаве, адышоў ад дзярж спраў і захапіўся літ і навук працай. У канцы 18 ст заснаваў у Варшаве Таварыства сяброў навукі. Аўтар польскамоўн вершаў Гімн да прыгажосці, Дуб і трысцінка, Аб каханніе, артыкула Паэзія.

У часы асветн нарадж белмоўная паліт.сатыра (асабліва падчас паўст Касцюшкі).

Разгавор імператрыцы з ігельстромам – верш нагадвае ўяўную перапіску барона ігельстрома і імператрыцы (рэальн.асобы).

Песня бел жаўнераў (1794) – створаны ў адук асяроддзі з мэтай уздзейніч на сялян. Свядомая стылізацыя пад нар.песню: белмова, дыялектызмы. Верш напісаны спецыяльна для бел сялянства.