Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
билеты по казаксхому языку.doc
Скачиваний:
7
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
100.86 Кб
Скачать

2. «Меннің мектебім» тақырыбына диалог құрастырыңыз.

- Сәлем, Әсет. Сенің мектебің қай көшеде орналасқан?

- Меннің мектебім Сатыбалды көшесінде орналасқан.

- Мектеп неше қабат?

- Мектеп үш қабатты ғимарат.

- Қанша бала оқиды?

- Мектепте екі ауысымда 800 астам бала оқиды.

- Сенің сыныбың нешінші қабатта?

- Менің сыныбым үш қабатта.

- Мектепте қандай кабинеттер бар?

- Мектепте информатика? казақ тілі, орыс тілі, математика кабинеттері интерактивті тақтамен абдықталған.

3. Екі жай сөйлемнен себеп-салдар салалас құрмалас сөйлем құрап жазыңыз.

10- билет

1. «Қолөнер» мәтінін әңгімелеп айтыңыз.

Қазақтардың тұрмысында қолөнер ерекше орын алған. Әйелдер киіз басып, кілем, ши тоқып, киім тіккен. Еркектер киіз үйдің қаңқасын, жиhаздарын, қару-жарақтар жасаған. Киіз үй жасайтын шеберлер өте көп болды. Олар кереге, уык, шаңырақ, есік, домбыра, ыдыс-аяқ, әр түрлі құрал-жабдықтар, басқа да бұйымдар жасаған. Зергерлер күміс пен алтыннан әшекей бұйымдар соқты. Әйелдер қой жүнінен кілем, мата тоқыды, киіз басты.

2.«Қазақ батырлары» тақырыбына диалог құрастырыңыз.

17-18 ғасырларда қазақ жәріне шапқыншылық кезінде көптеген батырлар: Қабанбай батыр, Бөгенбай батыр, Наурызбай, Жәнібек және т.б. Осы атақты батырлар жандарына әскер жинап, қазақ жерін жаудан азат еткен. Жоңғарларға қарсы күресте олар айтпас ерсік жасады. Өз елінің тұтастығын сақтап қалды. Қазақ халқы үшін осы батырлардың есімі аңызға айналды. Қазақстанның көптеген қалаларыдың батырларға ескерткіштер орнатылған. Көшелер мен даңғылдар осы батырлардың есімімен аталады.

3. Сөйлемге синтаксистік талдау жасап, сөйлемнің құрамына қарай трін анықтаңыз.

11- билет

1. «Қазақ тілі тарихындағы алфавиттердің ауысуы» мәтінін әңгімелеп айтыңыз.

Қазақ халқы 1072-1929 жылдары араб алфавитін қолданды. Экономика және мәдинет дами бастағанда, латын алфавитіне көшу басталды. Латын алфавті 1924-1940 жылдарға дейін қолданылды. 1940 жылдардын бастап қазақ халқы орысграфикасына көшеді. Қазақ тіліне тән дыбыстар пайда болып, әліпби дегі эріп саңдары көбейеді. Қазақ тілін зерттеген ғалымдар Радлов, Ильминский және т.б.

  1. «Қазақ халқының ұлттық тағамдары» тақырыбына диалог құрастырыңыз.

-Сен тағамдарың қандай?

- Менің сүйікті тағамдарым бауырсақ, бесбармақ, шелпек, тұшпара, қуырдақ және т.б. Соның ішіндегі ең сүйіктісі бауырсақ.

- Бауырсақ – бұл қандай тағам?

- Бауырсақ ұннан жасалады

- Бауырсақты жасау үшін не керек?

- Бауырсақты жасау үшін ұн, жұмыртқа, ашытқы, сұйык май, қант керек.

- Бауырсақтың түрлері қандай?

- Үлкен домалық, ши бауырсақ, төрт бұрышты бауырсақ, жалпақ бауырсақ.

- Саған қандай бауырсақ ұнайды?

- Маған домалық бауырсақтар ұнайды.

- Сенің отбасында бауырсақты жиі пісіре ме?

- Иә, жиі пісіреді, әсіресе мейрамдарда.

3. Берілген сөздерге морфологиялық талдау жасап, туынды зат есімдерді анықтаңыз.

12 – билет

1. «Музыка аспаптары» мәтінін әңгімелеп айтыңыз.

Қазақтың музыкалық аспаптарының түрлері көп. Олар: домбыра, қобыз, сыбызғы, сазсырнай, дабыл, сырнай, дауылпаз, жетінег т.б. Домбыра- қазақ халқының кең тараған ішекті музыкалық аспабы. Ол казақ өміріеде маңызды орын алады. Домбыра екі, үш ішекті болады. Шаңқобыз, қобыз – қазхақтың көне музыкалық аспаптары. Музыкалық аспаптар сипапында, дыбысына қарай бөлінеді. Осы музыкалық аспаптар оркестірлерде, ансамбльдерде қолданылады, әрі жеке ойналады. Олар біздің халқымыздың өшпес мұрасы.