36. Әлемдегі темір кені өндірісінің географиялық таралуы

Қара металлургияның басты саласы. Темір шикізаты салыстырмалы жоғары пайдалы компоненттің (темір) болуымен сипатталады: сидерикалық рудада-17%, магнитті темір рудасында 55%-ға дейін.

Түрлі кен орындарындағы руданың құрамындағы темір мөлшері әртүрлі. Темір мөлшері 50 % асатындар бай кенге, 25-50 % аралығындағылар қатардағы кендерге, 25 %-н кемдері кедей кендерге жатады.

Дүниежүзіндегі темір рудасының қоры 800 млрд тонна деп есептелінеді. Темір рудасының қоры көп мемлекеттер: Бразилия, Австралия, Канада, Қытай, Ресей.

Дүние жүзіндегі темір рудасының барланған қорлары геологиялық барлау жұмыстарының жүргізілуіне байланысты үнемі өсуде. Осылайша, темір рудаларының барлық қоры 1922 ж. 35,5 млрд.т., ал болжамдық қор 98,2 млрд. т. құраған. 90-шы жылдардың басында түрлі бағалаулар бойынша жалпы геологиялық қорлар 400-800 млрд. т. шамасында болған, оның 150-185 млрд. тоннасы барланған. Сондықтан соңғы жылдардағы шамамен 1 млрд. т. жететін темір рудасы өндірісіне қарамастан, дүние жүзіндегі темір рудасының барланған қоры біршама өсті. Дүние жүзінің жекелеген елдері мен аймақтары бойынша темір рудасы қорлары әртүрлі:

28 % астамы Шығыс Еуропа елдерінде әсіресе ТМД елдерінде (Ресей, Украина), 17 %-дейін – Азияда (ҚХР, Үндістан), Оңтүстік Америка (Бразилия) мен Африкада 16 %-ден, Сотүстік Америкада (АҚШ, Канада) – 13 % және Батыс Еуропа мен Австралияда 5-6 %-н шоғырланған.

37.Темір рудасын экспорттаушы және импорттаушы басты елдер

Дүниежүзілік саудада импортталушы темір рудасының бағасы барынша төмендей бастады, бұл дегеніміз экономикалық дамыған мемлекеттерде (Германия, Ұлыбритания, Франция, Жапония) темір рудасы өнеркәсібінің құлдырай бастады. Сол уақытта темір рудасын өндіру Канада, Австралия, Бразилия, Венесуэла, Либерия, Мавритания, Анголада өсе бастады.

Темір рудасын экспорттаушы және импорттаушы басты елдер, 2000 ж

Экспорттаушы елдер	Экспорт, млн т	Импорттаушы елдер	Импорт, млн т
Австралия	165	Жапония	130
Бразилия	160	Қытай	65
Индия	33	Германия	45
Канада	26	Корея Республикасы	40
ОАР	22	Ұлыбритания	21
Украина	20	Франция	20
Швеция	17	АҚШ	16
Мавритания	11	Италия	16
Венесуэла	10	Бельгия,Люксембу	14
Ресей	8	Польша	9

Дүниежүзіндегі «Темір рудасының көпірі»